I SA/Bk 243/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata K. W. – M. kwotę brutto 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wstrzymał wobec E. M. (dalej powoływany jako skarżący) płatności do gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, wypłacaną przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem dotyczącym otrzymania wypłaty w czwartym i piątym roku. Powyższą decyzją skarżący został zobowiązany do zrealizowania, zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięć i złożenia oświadczenia wraz z dokumentami potwierdzającym zrealizowane przedsięwzięcia, w terminie 7 dni od upływu 6 miesięcznego okresu od dnia wypłaty trzeciej płatności. Trzecia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego została wypłacona w dniu 28 kwietnia 2008 r. a zatem termin do złożenia oświadczenia wraz z wymaganymi dokumentami upłynął w dniu 4 listopada 2008 r. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, albowiem w powyższym terminie nie złożył wymaganego prawem oświadczenia i dokumentów. Dopiero w dniu 9 lutego 2009 r., po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, skarżący dołączył do akt sprawy faktury VAT i umowy kupna sprzedaży zwierząt gospodarskich i ciągnika rolniczego. W związku z powyższym, wobec nie spełnienia warunku określonego w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r. Nr 286 póz. 2870 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie Rady Ministrów). została zawieszona dalsza pomoc finansowa na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego objęta Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i w złożonym do Dyrektora Podlaskiego Oddziału ARMiR w Ł. odwołaniu wskazał, iż niedochowanie terminu spowodowane było trudną sytuacją osobistą, w szczególności problemami związanymi z budową drogi do jego posesji oraz usuwaniem sutków pożaru jaki miał miejsce w jego gospodarstwie. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż skarżący E. M. nie złożył oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Ponadto dopiero w dniu 9 lutego 2009 r. przedłożył umowy kupna sprzedaży potwierdzające dokonanie zakupu zwierząt gospodarskich i maszyn, a więc już po terminie wyznaczonym przez rozporządzenie Rady Ministrów. Ponadto organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego określone zostały jasno i precyzyjnie warunki jakie powinien spełnić W. P. (powinno być E. M. – dopisek sądu) celem otrzymania płatności w czwartym i piątym roku płatności. Tych warunków skarżący nie spełnił, dlatego też została wstrzymana dalsza płatność do gospodarstwa niskotowarowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż pozostają one bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżący podkreślił, iż do niezłożenia wymaganego oświadczenia i dokumentów przyczyniły się problemy związane z budową drogi dojazdowej do jego posesji oraz fakt, iż w dniu 15 listopada 2007 r. zaginęła jego córka. Powyższe okoliczności spowodowały, iż zapomniał o obowiązku złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, za co z góry przeprosił Agencję w B. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że uchybiony termin do złożenia oświadczenia jest terminem materialnym, a zatem nie mógł być przywrócony z uwagi na wskazane w skardze okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie Sąd pragnie dokonać oceny charakteru terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów. Wątpliwości dotyczą bowiem tego, czy mamy tu do czynienia z terminem procesowym czy też terminem materialnoprawnym? W doktrynie przyjmuje się, że terminem procesowym jest okres przewidziany do dokonania czynności procesowej przez podmioty i uczestników postępowania, natomiast terminem materialnoprawnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego (por. B. Adamiak w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. Unimex 2008, s. 95). Terminy procesowe, wywołują skutki w płaszczyźnie procesowej, w przypadku ich uchybienia mogą, więc podlegać przywróceniu natomiast terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu. W przypadku niezachowania terminu materialnoprawnego strona nie może skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania art. 58 i art. 59 kpa, a upływ terminu winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. O charakterze terminu decyduje, więc treść przepisu prawa materialnego oraz skutki, jakie łączą się z jego niezachowaniem. Zauważyć ponadto należy, iż jeżeli procedura jest synonimem postępowania, to przepisami proceduralnymi są te i tylko te przepisy, które regulują sytuację prawną organu podatkowego oraz stron postępowania, tj. od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia - w postępowaniu jurysdykcyjnym - decyzją ostateczną (wyrok NSA z dnia 12 września 2000 r., I SA/Ka 660/98, niepubl.). W konsekwencji pozostaje zająć stanowisko o materialnoprawnym charakterze terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów. Z brzmienia § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów wynika, że wypłata przyznanej producentowi rolnemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku uzależniono od spełnienia łącznie warunków wymienionych w § 8 ust. 1 rozporządzenia tj. od 1) zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (dalej w skrócie jako: "oświadczenie") kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego. Forma i termin złożenia oświadczenia określone zostały w § 8 ust. 2 rozporządzenia, a skutki niedotrzymania wyżej wymienionych warunków określono w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z brzmieniem § 9 rozporządzenia Rady Ministrów płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jego wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z wyjątkiem przypadków wskazanych w ust. 2 tego rozporządzenia, które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych regulacji wynika, że złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu plus 7 dni, kształtuje prawo producentów rolnych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów do otrzymania płatności w czwartym i piątym roku przyznawania pomocy finansowej, tym samym wpływa na jego sytuację materialnoprawną. W niniejszej sprawie - jak ustalił organ odwoławczy - Skarżący nie złożył przedmiotowego oświadczenia. Nie został zatem spełniony warunek materialnoprawny, od którego wypełnienia zależało ukształtowanie prawa producenta rolnego do uzyskania przedmiotowej płatności. Należało ponadto przyjąć, iż wskazywane przez Skarżącego w skardze okoliczności, w szczególności problemy związane z budową drogi dojazdowej i fakt zaginięcia córki nie mogły stanowić podstawy do przyznania wskazanych płatności. Dlatego też należało przyjąć, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W świetle opisanego wyżej stanu faktycznego i prawnego, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym z uwagi na brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.