I SA/Bk 252/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-08-24

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji o zabezpieczeniu majątkowym, powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, czy też przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Brak było podstaw do umorzenia postępowania, a organ odwoławczy jedynie wskazał na niewystarczający materiał dowodowy do oceny zasadności zabezpieczenia, zalecając uzupełnienie postępowania.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję o zabezpieczeniu majątkowym na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w VAT, wskazując na nierzetelność dokumentów księgowych i obawę niewykonania zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję, uznając materiał dowodowy za niewystarczający do ustalenia przybliżonej kwoty zobowiązania i przesłanek zabezpieczenia. Spółka wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji Dyrektora i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi H. - Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie orzeczenia o zabezpieczeniu majątkowym na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku VAT określonych za miesiące: I, II, III i IV 2006 r. oddala skargę Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] grudnia 2006 r. Nr [...] orzekł wobec "H." Sp. z o.o. w B. o zabezpieczeniu majątkowym na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług określonych za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2006 r. w przybliżonej kwocie [...] zł oraz kwoty należnych odsetek za zwłokę od w/w zobowiązań naliczonych na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości [...] zł. Zdaniem Naczelnika P. Urzędu Skarbowego dotychczasowe czynności i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazują, że Spółka niezasadnie stosowała 0% stawkę VAT do znacznej części sprzedaży dokonywanej na rzecz podróżnych w systemie TAX FREE. Ustalono, że dowody księgowe dokumentujące sprzedaż na rzecz podróżnych są nierzetelne i nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. W ocenie organu podatkowego w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2006 r. nie zostaną wykonane. Świadczą o tym: wysoki stan zadłużenia Spółki z tytułu krótkoterminowych i długoterminowych kredytów oraz obciążenie nieruchomości hipotekami ustanawianymi na rzecz banku, niskie wskaźniki dotyczące płynności finansowej Spółki, charakter stwierdzonych nieprawidłowości, tj. posługiwanie się nierzetelnymi dokumentami oraz udział w sprawie organów ścigania, a także wysoka kwota zobowiązań podatkowych podlegających zabezpieczeniu. Organ powołał się także na okoliczność, iż w dniu [...] listopada 2006 r. Spółka zawarła umowę zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa o wartości około [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] marca 2007 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, iż okoliczności, które uzasadniają dokonanie zabezpieczenia zostały w sposób wyczerpujący wykazane. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że przesłanką zabezpieczenia jest uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Musi ona być wskazana i uprawdopodobniona przez organ podatkowy indywidualnie w każdym konkretnym przypadku. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że warunek, co do przybliżonej kwoty zobowiązania został spełniony, bowiem nie wskazano, w choćby przybliżony sposób, jaka część dokumentów dotyczących sprzedaży na rzecz podróżnych nie spełniała wymogów przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 33 § 1 O.p. działania polegające na zbywaniu majątku są przesłanką dla zastosowania zabezpieczenia, jednak w konkretnym przypadku, w oparciu o dane wynikające z akt, nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić istnienia tej przesłanki. W sytuacji, bowiem, gdy następuje zbycie majątku przez przedsiębiorcę, ale po cenie rynkowej i uzyskana kwota wchodzi do jego majątku, to nie można uznać, że omawiana przesłanka została spełniona. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenia powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) O.p. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji wnosił o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości. Tymczasem organ drugiej instancji po raz kolejny uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podkreślił, że w sprawie nie występują podstawy prawne i faktyczne do dokonania zabezpieczenia, w sytuacji gdy sytuacja majątkowa skarżącego jest bardzo dobra, a organ podatkowy nie ma podstaw do ustalenia choćby w przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego. Tym samym, jego zdaniem, nie występują przesłanki do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (brak przesłanek do dokonania zabezpieczenia), a zatem należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że nie uznał, iż w sprawie całkowicie brak jest podstaw prawnych i faktycznych do dokonania zabezpieczenia, a jedynie uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie jest niewystarczający do ustalenia, iż zachodzą przesłanki do zastosowania zabezpieczenia majątkowego i z tych względów uchylił decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje, bowiem - m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadzał się praktycznie do oceny, czy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia majątkowego na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych "H." Sp. z o.o. w B. zachodziła bezprzedmiotowość postępowania a w konsekwencji, czy organ odwoławczy rozpoznając odwołanie Spółki od decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego winien był uchylić skarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowaniew sprawie, jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, dlatego też organ odwoławczy nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji i umorzyć postępowania na podstawie art. 233 §1 pkt. 2 lit. a O.p. Przez bezprzedmiotowość postępowania należy rozumieć oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 18.06.1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94, OSNA 1996/2/80). Powyższe przesłanki bezprzedmiotowości postępowania nie zostały spełnione w niniejszym postępowaniu. Podstawowym warunkiem zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest toczące się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, w ramach, których dochodzi do stwierdzenia występowania przesłanek zabezpieczenia. Powyższy warunek został spełniony w niniejszej sprawie, zatem postępowanie dotyczące zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Skoro toczy się postępowanie kontrole u skarżącej spółki dotyczące zobowiązania w podatku VAT to oczywistym jest, że może się toczyć także postępowanie w sprawie zabezpieczenia tego zobowiązania przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie budzi wątpliwości, iż Dyrektor Izby Skarbowej w B., wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki, w zaskarżonej decyzji nie stwierdził, że nie ma podstaw do dokonania zabezpieczenia na majątku spółki. Organ zaznaczył, iż z art. 33 §1 i §4 O.p. wynika, iż na organie ciąży obowiązek określenia w decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wyliczonej w oparciu o dane co do wysokości podstawy opodatkowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał jedynie, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że warunek, co do przybliżonej kwoty zobowiązania został spełniony przez organ wydający decyzję o zabezpieczeniu majątkowym. Podkreślił, że kwota, na jaką dokonano zabezpieczenia stanowi łączny podatek VAT wynikający z dokumentów TAX FREE wystawionych w sklepie w B. P. i hurtowni w B., chociaż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż spółka zastosowała niezasadnie stawkę VAT 0% jedynie do znacznej części sprzedaży dokonanej na rzecz podróżnych w systemie TAX FREE a nie całości. Jednocześnie Dyrektora Izby Skarbowej w B. zalecił uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej spółki i dokonanie analizy obecnej sytuacji finansowej spółki, aby ocenić czy rzeczywiście istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do oceny zasadności zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku spółki, co nie jest równoznaczne z brakiem podstaw do dokonania tegoż zabezpieczenia. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, iż organ pierwszej instancji winien ustalić,jaka część dokumentów dotyczących sprzedaży na rzecz podróżnych w ramach systemu TAX FREE nie spełnia wymogów przepisów podatkowych i na tej podstawie ustalić przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego spółki. Powyższe pozwala uznać, iż zachodziły podstawy wskazane w art. 233 § 2 O.p. do uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Reasumując rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa art. 233§1 pkt. 2 lit. a O.p. w zw. z art. 208 O.p. albowiem przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło