I SA/Bk 252/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł (k. 17). Skarżący w swoim wniosku wywiódł, iż obecnie koncentruje się na usuwaniu strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z i. odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne, takie jak zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków itd. Ponadto zwiększa się czasochłonność czynności niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną. Nadrobienie opisanych zaległości wymaga również dodatkowych środków finansowych, a tymczasem nie zakończyły się sprawy o odszkodowania. Wnioskodawca podniósł, iż powyższe okoliczności spowodowały to, że dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. zakończono wiosenne prace polowe. Przy czym z powodu niewykonania planowanego remontu ciągnika, skarżący musiał korzystać z usługi orki, za co poniósł koszty w wysokości 97 zł (ogólnie stracił 50 zł gdyby wykonał to swoim ciągnikiem). Ponadto kryzys i spadek cen zboża skutkuje brakiem możliwości jego sprzedaży i wykorzystywaniem go do karmienia bydła. Dodatkowo J. B. podkreślił, iż trudna sytuacja na rynku oraz w jego gospodarstwie uniemożliwia mu uzyskanie wystarczającej ilości płodów mlecznych, co skutkuje tym, iż do przyrządzenia posiłków, takich jak śmietana, twaróg, zmuszony jest nabywać produkty mleczarskie Dodatkowo gmina Sokółka zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący nie może pozyskać żadnych środków. Wnioskodawca zaakcentował również, iż niezdolność do pracy o charakterze trwałym w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową uniemożliwia poszukiwanie dodatkowych źródeł zarobku. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 130 zł oraz dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 120 zł miesięcznie. Ze złożonego wniosku wynika również, że J. B. posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających od 20 do 36 lat, o szacowanej wartości około 20.000 zł. Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Przedstawiając wysokość i źródła uzyskiwanych dochodów (kwota 33.438,69 zł) oraz koszty ich uzyskania (35.946,44 zł) wnioskodawca wskazał, iż w roku 2009 uzyskał stratę w wysokości 2.507,75 zł. J. B. podkreślił, iż o ile nie uda mu się w przyszłym roku uzyskać dodatkowych środków pieniężnych będzie zmuszony zaciągać kredyt specjalny klęskowy. W bieżącym roku doznał bowiem znacznych szkód z powodu nadmiernych odpadów deszczu, które objęły [...] ha z [...] ha fizycznych i w większości była to strata w 100%. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż otrzymał już dopłaty unijne na grunty rolne, które zostały przeznaczone na opłaty sądowe. Rozliczając koszty sądowe J. B. podkreślił, iż jego wydatki sądowe za miesiące listopad 2009 r. – styczeń 2010 r. wyniosły 1.160 zł plus koszty stawiennictwa do sądu. Ponadto skarżący przedstawił swoje wydatki za pięć miesięcy 2010 r. porównując je do wydatków z 2009 r. tj. nasiona – wzrost o 50 zł, nawozy – spadek o 203 zł, środki ochrony roślin – wzrost o 789,32 zł, olej napędowy – bez zmian, energia elektryczna – wzrost o 61,22 zł, koszty utrzymania siebie – bez zmian, podatek rolny – prawdopodobnie bez zmian (brak decyzji za 2010 r.), ubezpieczenie wypadkowe – bez zmian, ubezpieczenie budynków – spadek o 10 zł, OC ciągnika i przyczepy – spadek o 12 zł, dzierżawa gruntu gminnego – wzrost o 3,58 zł, wynajem kombajnu i innych usług – wzrost o 97 zł, amortyzacja maszyn – spadek o 66,16 zł, opłaty za wodę – wzrost 92,31 zł, remonty majątku (np. ciągnika) – spadek do kwoty 1.000 zł bądź wzrost do 13.000 zł (w przypadku konieczności zakupu ciągnika). Ogólnie skarżący określił prognozowany wzrost kosztów utrzymania gospodarstwa rolnego w 2010 r. na kwotę 802,72 zł. Końcowo wnioskodawca podniósł, iż przed ETPC w S. doszło do zawarcia ugody na kwotę 8.200 zł i w dniu [...] czerwca 2010 r. kwota ta została przelana na konto skarżącego. Ze wskazanej kwoty J. B. zaspokoił następujące należności, które tymczasowo zostały pokryte z pożyczek i kwot zarezerwowanych na bieżące utrzymanie gospodarstwa: zwrot kosztów na rzecz Burmistrza S. zasądzonych w sprawie I OSK 1679/09 przed NSA w Warszawie w kwocie 280 zł, zwrot kosztów sądowych za obie instancje zasądzone w sprawie [...] Sądu Rejonowego w S. na rzecz Gminy S. i Starosty S. w łącznej kwocie 1.800 zł oraz zaliczkę dla adwokata w kwocie 4.000 zł tytułem zastępstwa procesowego w aktualnie pozostających dwóch sprawach przez ETPC (ustalona kwota 8.000 zł). W sumie z zadośćuczynienia wnioskodawcy pozostała kwota 2.120 zł, przy czym w najbliższym czasie może dojść do obciążenia podatkiem rolnym za lata 2007-2010, dotychczas niepłaconego w kwocie 5.000 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego tj. jest w stanie uiścić kwotę 100 zł. Wnioskodawca dodatkowo podkreślił, iż w przypadku braku zwolnienia od kosztów przewidywany remont ciągnika nie dojdzie do skutku, co spowoduje dalszy wzrost wydatków (k. 17-18). Do wniosku J. B. dołączył dokumenty potwierdzające ponoszone koszty zastępstwa procesowego przed ETPC w S. (k. 19-21). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz otrzymywanej renty w łącznej wysokości 250 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m² i maszyny rolnicze – [...] sztuk. J. . jest osobą schorowaną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Ponadto wydatki skarżącego w stosunku do roku 2009 wzrosły obecnie o kwotę 802,27 zł. Dodatkowo kwota 8.200 zł uzyskana z tytułu ugody zawartej przed ETPC została już w znacznej części rozdysponowana przez skarżącego na wydatki związane z różnego rodzaju obciążeniami. Pozostała zaś kwota zostanie prawdopodobnie ściągnięta na poczet należności z tytułu podatku rolnego za lata 2007-2010. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a przede wszystkim – niskie dochody, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, a także stosunkowo wysokie wydatki, które musi ponieść skarżący w 2010 roku należy stwierdzić, że J. B. spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu należy wskazać, iż orzeczone zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł czyni zadość żądaniu wnioskodawcy określonym w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.