I SA/Bk 266/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2012 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., określającą wobec A. S. (dalej zwanej również jako "Skarżąca") wysokość zwrotu podatku naliczonego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. w kwocie 1.813 zł. w terminie 180 dni, w miejsce wykazanego zwrotu podatku naliczonego w wysokości 17.586 zł. Organy skarbowe ustaliły, że Skarżąca prowadząc działalność gospodarczą w zakresie produkcji mebli w rozliczeniu podatku za czerwiec 2010 r. bezzasadnie obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT: nr [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] z [...] czerwca 2010 r. oraz faktury korygującej nr [...] z [...] czerwca 2010 r., wystawionych przez J. S. – ojca Skarżącej. Faktury te dotyczyły sprzedaży dwóch samochodów, maszyn i urządzeń stolarskich, materiałów poprodukcyjnych oraz nakładów inwestycyjnych. Organy uznały, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaistniałych w datach podanych na tych fakturach i dlatego Skarżącej nie przysługuje prawo od odliczenia podatku wynikającego z tych faktur, stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., powoływanej dalej w skrócie "u.p.t.u."). Organy stwierdziły, że J. S, z dniem [...] lipca 2010 r. zlikwidował działalność gospodarczą i w złożonej w dniu [...] lipca 2010 r. deklaracji VAT-7 za czerwiec 2010 r. wykazał wartości zerowe. W wyniku przeprowadzonej w jego firmie kontroli ujawniono, że nie objął on spisem z natury sporządzonym na dzień zakończenia działalności gospodarczej części składników majątkowych, tj. m.in. dwóch samochodów, strugarki czterostronnej DSBA40, tokarko-kopiarki DT-2, strugarko-wyrównarki, suszarni, prasy próżniowej, prasy do klejenia, pilarki, okleiniarki, ściany SWS-2, gwoździarki bębnowej, wykaszarki spalinowej, frezarki łańcuszkowej, strugarki trzystronnej i szlifierki taśmowej. Dopiero po miesiącu od dnia wszczęcia w jego firmie kontroli podatkowej, tj. w dniu [...] stycznia 2011 r. J.. S. przedłożył kontrolującym wymienione wyżej faktury VAT, dokumentujące rzekomą sprzedaż ww. towarów w czerwcu 2010 r. na rzecz swojej córki A. S. Zdaniem organów, na fakt, że sporne faktury nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych zaistniałych w datach podanych na tych fakturach wskazuje również to, że A. S. nie ujęła wynikającego z nich podatku naliczonego w kwocie 19.400,39 zł w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2010 r., złożonej [...] lipca 2010 r. Zostały one rozliczone przez Skarżącą dopiero w deklaracji korygującej za czerwiec 2010 r., złożonej [...] stycznia 2011 r., tj. w trakcie prowadzonej w jej firmie kontroli w zakresie sprawdzenia transakcji zawartych z J. S. Ponadto organy ustaliły, że budynek stolarni wraz z wyposażeniem oraz samochód marki M., będące przedmiotem sprzedaży według spornych faktur VAT, A. S. użytkowała na podstawie umów najmu i dzierżawy. Umowa dzierżawy budynku stolarni wraz z wyposażeniem została zawarta na okres od [...] września 2008 r. do [...] września 2009 r., a następnie aneksem z dnia [...] września 2009 r. została przedłużona do [...] września 2010 r. Z kolei umowa najmu samochodu marki M. została zawarta na okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r., a następnie aneksem z dnia [...] stycznia 2010 r. została przedłużona do [...] grudnia 2010 r. Ani A. S., ani J. S. nie przedstawili jakichkolwiek dowodów potwierdzających wypowiedzenie przedmiotowych umów. Zdaniem organów umowy te po 30 czerwca 2010 r. pozostawały w obrocie prawnym i były wykonywane zgodnie z ich treścią, bowiem A. S. opłacała czynsz za dzierżawę budynku stolarni i za najem samochodu M. do października 2010 r. Zwrócono również uwagę, że A, S, zeznała, że dokumenty samochodu M.zaniosła do przerejestrowania do Urzędu Miejskiego dopiero w styczniu 2011 r. Organy zwróciły też uwagę, że faktury nr [...] zostały opłacone przelewem w dniu [...] marca 2011 r., mimo, że naniesione na nich adnotacje wskazują na zapłatę gotówką w poszczególnych dniach czerwca 2010 r. W skardze złożonej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., Skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Zaskarżonej decyzji postawione zostały zarzuty naruszenia art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 749, w skrócie "o.p."), polegające na swobodnej ocenie dowodów w sprawie i w następstwie tej oceny wydanie decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. z naruszeniem następujących przepisów: – art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 u.p.t.u., poprzez przyjęcie, że prawo podatnika do odliczenia podatku nie wynika z faktury odzwierciedlającej prawdziwe, faktycznie dokonane zdarzenie gospodarcze i uznanie rejestru VAT za czerwiec 2010 r. za nierzetelny w części danych zaewidencjonowanych w tym rejestrze na podstawie zakwestionowanych przez organy faktur VAT i przyjęcie, że zaewidencjonowane w rejestrze VAT faktury nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego; – art. 21 § 3a, art. 165b § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 191, art. 193 § 2 i § 4 i 207 § 1 i 2 o.p.; W uzasadnieniu skargi Skarżąca stwierdziła między innymi, że już w odwołaniu od decyzji kwestionowała ocenę materiału dowodowego. Wskazała na pozorność przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, które polegało na opisie oczywistych okoliczności sprawy co do ustalania podatnika podatku od nieruchomości, daty sprzedaży nieruchomości gruntowej i budynkowej. Wiedza taka wynikała wprost z ustaw o podatkach i opłatach lokalnych oraz z k.c.. Wiedzę o dacie transakcji sprzedaży nieruchomości naczelnik miał także z urzędu, ponieważ notariusz, jako płatnik przekazuje informacje wraz z podatkiem od sprzedaży nieruchomości. Zdaniem Skarżącej, z zebranego i ocenionego materiału dowodowego nie wynikało, czy przy rozstrzyganiu organy wzięły pod uwagę dowód znajdujący się w aktach sprawy w postaci prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym sygn. akt [...] z [...] czerwca 2011 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny na okoliczność wykazania, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparto na błędnym założeniu braku prawa do odliczenia podatku od towarów i usług na podstawie faktur niedokumentujących faktycznie dokonanych czynności. Nakaz zapłaty zaopatrzony jest w klauzulę prawomocności, o którego dopuszczenie jako dowodu Skarżąca wnosiła w dniu [...] października 2011 r. na okoliczność wykazania, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparto na błędnym założeniu braku prawa do odliczenia podatku od towarów i usług na podstawie faktur niedokumentujących faktycznie dokonanych czynności. Prawomocny nakaz zapłaty potwierdza nabycie towarów w rzeczywistym obrocie gospodarczym. W myśl art. 365 § 1 k.p.c., prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej, a także inne osoby. Orzeczenie takie uzyskuje moc wiążącą z chwilą uprawomocnienia się, a więc w momencie definitywnego zakończenia postępowania. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie podlega ona ponownemu badaniu. Związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność nie tylko dokonywania ustaleń sprzecznych z nim, ale nawet przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie. Zdaniem Skarżącej, błędne jest twierdzenie organu odwoławczego, że Sąd nie badał, w jakich datach sporne transakcje miały miejsce. Gdyby tego nie badał, nie mógłby ustalić terminu wymagalności roszczenia. Skoro ustalił termin popadnięcia pozwanej A. S. w zwłokę, to musiał to poprzedzić stwierdzeniem, że transakcje rzeczywiście miały miejsce i miały one miejsce w datach jak na spornych fakturach. Skarżąca stwierdziła również, że organ przyjmuje, że transakcje wykazane przez J. S. miały miejsce w terminie późniejszym niż czerwiec 2012r., ale wbrew takiemu stanowisku Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie określił J. S. zobowiązania podatkowego w miesiącu następującym po czerwcu 2012 r. Zdaniem Skarżącej, nie ma żadnego związku przyczynowo-skutkowego okoliczność spóźnionej (przeterminowanej) zapłaty za faktury z ich ważnością i skutecznością. Także spóźnione rozliczenie wyniku finansowego za czerwiec 2010 r. nie może potwierdzać tezy o podważeniu dat sprzedaży wynikających ze spornych faktur. W ocenie Skarżącej, organy podatkowe obydwu instancji pominęły dowód z dokumentu urzędowego - aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z [...] lutego 2012 r. - umowy darowizny (w aktach sprawy) zabudowanej nieruchomości położonej przy ulicy P. w S. Stroną darowującą są małżonkowie J. i T. S., a stroną obdarowaną A. S. Z aktu notarialnego wynika, ze przedmiotem darowizny nie było wyposażenie opisanych w akcie budynków w maszyny i urządzenia, bo te stanowiły już własność obdarowanej A. S, łącznie z poniesionymi przez nią nakładami inwestycyjnymi o wartości [..’] zł. Organy pominęły także dowód z przesłuchania strony z dnia [...] marca 2012 r., przeprowadzony na wniosek Skarżącej. Skarżąca potwierdziła w nim okoliczności zawarcia i rozwiązania umów z J. S., płatności za kupione towary, maszyny, urządzenia i opłatę czynszu z tytułu dzierżawy i najmu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zasadniczy spór w sprawie dotyczył tego, czy w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny w zakresie transakcji udokumentowanych spornymi fakturami VAT, które zostały wystawione przez J. S. – ojca Skarżącej. W ocenie Sądu całe postępowanie dowodowe w tej sprawie organy podatkowe przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że wystawione przez J. S. na rzecz Skarżącej faktury nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży w dacie ich wystawienia. Znamiennym jest, że ujawnienie tych faktur i wszelkie działania mające potwierdzić sprzedaż składników majątku przez J. S. na rzecz córki w czerwcu 2010 r., nastąpiły po wszczęciu wobec niego kontroli podatkowej. Po ujawnieniu nierozliczonych składników majątkowych J. S. przedstawił sporne faktury, mające dokumentować sprzedaż towarów w czerwcu 2010 r. Po zakończeniu kontroli podatkowej J. S. złożył jednak korektę deklaracji VAT – 7 za czerwiec 2010 r., w której wykazał podatek należny od towarów objętych spisem z natury, wskazując tym samym, że towary te nie zostały w tym miesiącu zbyte Skarżącej. W ślad za tym, również Skarżąca w dniu [...] lutego 2011 r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2010 r. zgodnie z treścią protokołu kontroli. Następnie, ponownie zmieniając stanowisko, w marcu 2011 r. Skarżąca opłacił przelewem sporne faktury, i co charakterystyczne – wszystkie z pominięciem kwoty ok. 500 zł, by następnie otrzymać skierowany przez jej ojca pozew o zapłatę tej części należności. Po uzyskaniu nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym z [...] czerwca 2011 r., nie składając sprzeciwu, Skarżąca uiszcza pozostałą część należności, by następnie [...] lipca 2011 r. złożyć kolejną korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2010 r., deklarując w niej wartości wynikające ze spornych faktur i wykazując wynikającą z nich kwotę podatku naliczonego do zwrotu. Już powyższe okoliczności podważają wiarygodność twierdzeń Skarżącej, co do faktycznego przebiegu zdarzeń udokumentowanych spornymi fakturami. Organy słusznie zauważyły, że po dacie rzekomej sprzedaży w dalszym ciągu wykonywane były postanowienia umów najmu i dzierżawy budynku stolarni wraz z wyposażeniem samochodu marki M. Powyższe wynika choćby z faktu opłacania przez Skarżącą na rzecz ojca czynszu za dzierżawę za miesiące lipiec – październik 2010 r. Zasadnie organy nie dały w tym zakresie wiary Skarżącej, która twierdziła, że czynsz ten został uiszczony przed końcem czerwca 2010 r. i następnie został jej zwrócony, gdyż z wyciągu konta jednoznacznie wynika, że wpłaty za czynsz następowały jeszcze w październiku 2010 r. Z kolei rzekomo nabyty w czerwcu 2010 r. samochód marki M.został przez Skarżącą przerejestrowany dopiero w styczniu 2011 r. Fakty te przeczą twierdzeniu Skarżącej, że wymienione towary stanowiły przedmiot jej własności już od daty rzekomej sprzedaży w czerwcu 2010 r. Ponadto, pomimo adnotacji na fakturach nr [...], że wynikające z nich należności zostały uiszczone w gotówce i w całości, z dowodów zapłaty wynika, że należności z tych faktur zostały uiszczone przelewem dopiero w marcu 2011 r. Wreszcie zaś J. S. w pozwie przeciwko córce – Skarżącej dotyczącym zapłaty za sporne faktury, złożonym w czerwcu 2011 r. wskazuje, że każda z tych faktur została opłacona jedynie częściowo. Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności wskazują na to, że w czerwcu 2010 r. Skarżąca faktycznie nie nabyła towarów, na które zostały wystawione sporne faktury. Organy skarbowe zasadnie przy tym stwierdziły, że nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym nie mógł - jak chciała tego Skarżąca – stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność sprzedaży towarów wynikających ze spornych faktur w datach wskazanych w tych fakturach, czyli w czerwcu 2010 r. Nie ma w szczególności racji Skarżąca twierdząc, że wydając nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sąd badał, w jakich datach transakcje faktycznie miały miejsce. Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydawany jest na posiedzeniu niejawnym i wyłącznie na podstawie treści pozwu, pod warunkiem, że według treści pozwu roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, a przytoczone w nim okoliczności nie budzą wątpliwości (art. 4971 §2, art. 499 pkt 1 i 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej k.p.c.). Istotne jest, że o treści roszczenia pozwany dowiaduje się dopiero wówczas, gdy otrzyma nakaz zapłaty wraz z pozwem. Pozwany ma możliwość kwestionowania twierdzeń pozwu składając sprzeciw; wniesienie sprzeciwu powoduje zaś utratę mocy nakazu zapłaty (art. 505 k.p.c.). W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym ma charakter uproszczony. Roszczenie dochodzone w tym postępowaniu, w zakresie jego podstawy faktycznej jest oceniane jedynie pod kątem braku wątpliwości co do okoliczności przytoczonych przez powoda, a w pozostałym zakresie głównie pod tym kątem, czy nie jest oczywiście bezzasadne (H. Dolecki, T. Wiśniewski, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, P. Pogonowski, D. Zawistowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 498, opubl. Lex 2010). Oznacza to, że Sąd orzekając w formie nakazu zapłaty nie weryfikuje prawdziwości faktów podanych w treści pozwu, a jedynie konfrontuje te fakty z załączonymi dowodami (najczęściej z przedstawionymi fakturami i treścią wezwania do zapłaty). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 17 października 2012 r., I SA/Bk 157/12 wskazał, że nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym na podstawie art. 365 §1 k.p.c. wiąże organ podatkowy, ale tylko w zakresie istnienia obowiązku zapłaty kwoty wynikającej z tego nakazu. Wydanie takiego nakazu nie pozbawia natomiast organów podatkowych prawa do samodzielnych ustaleń co do skutków podatkowych określonej czynności prawnej. Podzielając przytoczone poglądy Sąd orzekający w tej sprawie dodatkowo zauważa, że gdyby przyjąć związanie nakazem zapłaty, oznaczałoby to w istocie związanie tym, co zostało wskazane w treści pozwu. Taki mechanizm mógłby być łatwo wykorzystany do celowego tworzenia faktów w innych postępowaniach sądowych lub przed organami administracji. Należy więc stwierdzić, że nie jest uprawnione twierdzenie, że nakaz zapłaty przedstawiony przez Skarżącą dowodzi tego, że w datach określonych w fakturach wymienionych w tym nakazie istotnie nastąpiła sprzedaż towarów i że w tym zakresie organ podatkowy jest nim związany. Sąd powszechny w sprawie o zapłatę w postępowaniu upominawczym orzekał tylko na podstawie twierdzeń pozwu w sytuacji, gdy pozwana - Skarżąca nie wdała się w spór. Sąd nie badał więc, czy w datach wskazanych w fakturach istotnie nastąpiła sprzedaż wynikających z nich towarów. Nakaz zapłaty nie mógł więc stanowić potwierdzenia faktów wskazanych w treści pozwu. Odnosząc się do zarzutu pominięcia treści aktu notarialnego z [...] lutego 2012 r., w którym J. i T. S. darowali Skarżącej nieruchomość zabudowaną budynkiem stolarni oraz budynkiem socjalnym z garażem, należy zauważyć, że dokument ten był przedmiotem oceny przez organy skarbowe, na co wskazuje uzasadnienie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (s. 7 – k. 41/4 w tom. II akt administracyjnych). Treść tego aktu nie podważa dokonanych przez organy ustaleń, w szczególności co do tego, że sprzedaż wyposażenia stolarni nie nastąpiła w czerwcu 2010 r. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skargi, że organy skarbowe pominęły dowód z przesłuchania Skarżącej w charakterze strony z [...] marca 2012 r. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ wielokrotnie powoływał te wyjaśnienia i konfrontował je z pozostałym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie, w szczególności zgromadziły i logicznie oceniły cały materiał dowodowy. Dokonana w ten sposób analiza materiału dowodowego prowadziła do wniosku, że w datach wskazanych w spornych fakturach J. S. nie dokonał sprzedaży towarów na rzecz Skarżącej, a w związku z tym faktury te nie mogły stanowić podstawy do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego za czerwiec 2010 r. Organy prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).