I SA/Bk 266/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-08-14

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, czy podatkiem od nieruchomości jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne i które są wykorzystywane przez przedsiębiorstwo energetyczne do przesyłu energii, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym, nawet jeśli w ograniczonym zakresie możliwe jest prowadzenie na nich działalności leśnej. Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem NSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych zarządzanych przez Nadleśnictwo N., na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz PGE Dystrybucja S.A. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r., uznając grunty leśne zajęte pod linie energetyczne za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów o podatku leśnym i podatku od nieruchomości oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 rok oddala skargę Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], określił Nadleśnictwu N. w D. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 27 747 zł. Według organu z analizy otrzymanych dokumentów, a w szczególności planu urządzenia lasu wynika, że grunty leśne zostały wyłączone z produkcji leśnej i w związku z tym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. Fakt ten zdaniem organu został potwierdzony w zgromadzonym w przedmiotowym sprawie materiale dowodowym. Organ stwierdził, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls" o pow. 30 843 m2 w okresie od stycznia do września 2014 r. oraz o pow. 27742 m2 w okresie od października do grudnia 2014 r., dla których została ustanowiona służebność przesyłu, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nadleśnictwo N. nie zgodziło się z powyższą decyzją i wniosło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik spraw, tj.: - art. 120, 121, 122, 180 § 1,187 § 1 i 3, art. 191, 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2019 poz. 900, dalej: o.p.) 2) art. 1 ust. 1 pkt 1, 2, 3, ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. 2019 poz. 888); 3) art. 2 ust. 2 upoi; art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. la ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2019 poz. 1170, dalej: u.p.o.l.) w zw. z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. 2019 poz. 1145, dalej: k.c.) poprzez błędne przyjęcie, że na Nadleśnictwie Ł. ciąży obowiązek podatkowy za grunty nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne, według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy Nadleśnictwo nie prowadzi na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia posiadania gruntów na PGE Dystrybucja S.A., do której należą linie elektroenergetyczne, co sprawia, że PGE S.A. nie jest ani posiadaczem samoistnym ani zależnym, a tym samym grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że Istota sporu koncentruje się na ustaleniu jaki podatek - leśny, czy od nieruchomości - powinno zapłacić Nadleśnictwo za 2014 r. od gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w jego zarządzie, na których w dniu [...] września 2014 r. ustanowiono na rzecz PGE Dystrybucja S.A. służebność przesyłu. SKO podniosło, że w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w stosunku do objętych przedmiotem opodatkowania za okres od października do grudnia 2014 r. lasów o łącznej pow. 27 742 m2 na mocy umowy w formie aktu notarialnego z dnia [...].09.2014r. Rep. A nr [...] ustanowiono na rzecz PGE Dystrybucja S.A. odpłatnie na czas nieoznaczony służebność przesyłu. W pkt 4 porozumienia z dnia [...] listopada 2012r. zawartego m.in. między Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w B. a PGE Dystrybucja S.A. wskazano, że do czasu ustanowienia służebności przesyłu PGE Dystrybucja ma prawo dokonywania na nieruchomościach Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe czynności umożliwiających niezakłócone, prawidłowe utrzymanie i eksploatację linii elektroenergetycznych. SKO wskazało, że wbrew twierdzeniom Skarżącego porozumienie z dnia [...] listopada 2012r. zawarte m.in. między Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w B. a PGE Dystrybucja S.A. nie stanowi jedynie deklaracji czy listu intencyjnego, bowiem można z niego wywieść konkretne prawa i obowiązki stron tego porozumienia. O tym, że PGE Dystrybucja S.A. korzystała z prawa do usuwania drzew i krzewów w pasach technicznych pod liniami energetycznymi przed ustanowieniem aktem notarialnym z dnia [...] września 2014r. Rep: A nr [...] świadczy chociażby, znajdująca się w aktach sprawy korespondencja pomiędzy wykonawcą tych robót a Nadleśnictwem. Poza tym z umowy o ustanowienie służebności przesyłu wynika bezspornie, że określono w niej wynagrodzenie także za korzystanie z gruntu w latach wcześniejszych. W ocenie SKO, wbrew zarzutom odwołania w badanej sprawie organ I instancji ustalił w sposób dostateczny, że grunty oznaczone symbolem "Ls" zostały faktycznie zajęte, w myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l., przez PGE Dystrybucja S.A. na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż rzeczywiście wykonywane są na nich czynności składającej się na prowadzenie tej działalności polegające na utrzymaniu, konserwacji słupów oraz linii elektroenergetycznych, jak również przesyłaniu energii elektrycznej. Organ I instancji nie mógł opodatkować gruntów oznaczonych symbolem "Ls" podatkiem leśnym w sytuacji gdy ustalił, że na gruntach tych prowadzona jest działalność gospodarcza. Przyjęcie innego stanowiska, prowadziłoby do opodatkowania hipotetycznego stanu faktycznego i sprzeciwiałoby się zasadzie prawdy materialnej. SKO wskazało, że okoliczność posadowienia na spornych gruntach linii, które są liniami średniego bądź niskiego napięcia, nie ma wpływ na obowiązki w zakresie utrzymywania we właściwym stanie technicznym sieci dystrybucyjnej, poprzez prowadzenie eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego, a tym samym również na fakt zajęcia przedmiotowego gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej, bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy porozumienia z dnia [...] listopada 2012 r. zawartego między PGE Dystrybucja S.A. a Nadleśnictwami wynika, iż od wysokości napięcia linii uzależniono jedynie szerokość pasów technicznych, co ma wpływ jedynie na zakres zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej a nie na sam fakt zajęcie tego gruntu na działalność gospodarczą i na jakiekolwiek uprawnienia i obowiązki związane z utrzymaniem linii, co potwierdza cytowany wyżej zakres uprawnień PGE Dystrybucja S.A związanych z przedmiotowymi gruntami. W ocenie SKO zawarta w odwołaniu próba podważenia stanowiska organu I instancji, odwołująca się do twierdzenia, że PGE Dystrybucja na mocy wspomnianej wyżej umowy nie jest posiadaczem samoistnym ani posiadaczem zależnym nie może wywrzeć zamierzonego przez autora odwołania skutku, ponieważ okoliczność ewentualnego posiadania odwołuje się do pojęcia "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) a nie "gruntów zajętych na prowadzenie gospodarczej" (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Okoliczność zajęcia gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej nie musi wiązać się z przeniesieniem posiadania gruntu. Nadleśnictwo N. wywiodło skargę na ww. decyzję SKO zarzucając jej naruszenie: - art. 1 ust. 1, 2, 3 oraz ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1821 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie do gruntu leśnego pod liniami elektroenergetycznymi, który to uznano w całości za grunt związany z działalnością gospodarczą, podczas gdy grunty leśne, przez które przebiegają urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także grunty leśne zajęte na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń elektroenergetycznych konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, - art. 2 ust. 2 w zw. z art. la ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.) poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że na Nadleśnictwie ciąży obowiązek podatkowy za grunty, nad którymi przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne, według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy Nadleśnictwo nie prowadzi na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, a tym samym grunty te nie podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatku, aniżeli wynika to z klasyfikacji przyjętej w powszechnej ewidencji gruntów i budynków, - prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 3 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez brak wyczerpującego rozpoznania i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie odnośnie zakresu faktycznego zajmowania gruntów leśnych przez zakład energetyczny na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przysyłania i dystrybucji energii elektrycznej oraz prowadzenia na tyeh . samych gruntach gospodarki leśnej przez Nadleśnictwo; okoliczność ta może mieć istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem ustalenie, że na spornych gruntach wykonywane są prace z zakresu gospodarki leśnej prowadzić może do zmiany opodatkowania, a ponadto naruszenie art. 2a o.p. poprzez nie zastosowanie wobec podatnika, w związku z brakiem przepisów przejściowych, nowego korzystniejszego prawa tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o podatku leśnym w myśl zasady, że wątpliwości w tym zakresie należałoby rozstrzygnąć na korzyść podatnika, zaś jego niezastosowanie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe Skarżące Nadleśnictwo wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie, że obie decyzje nie podlegają wykonaniu, a także o zasądzenie na rzecz Nadleśnictwa N. kosztów wywołanych wniesieniem niniejszej skargi, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżące Nadleśnictwo podniosło, że w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji nie ustalono czy grunty, w stosunku do których Spółka PGE uzyskała wyłącznie ograniczone prawo rzeczowe są nadal wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, czy też uległo ono zmianie na skutek ustanowienia służebności. Wobec powyższego niezrozumiałym jest stwierdzenie przez SKO, że w przedmiotowej sprawie ww. grunty zostały trwale zajęte przez PGE Dystrybucja na prowadzenie działalności gospodarczej. Nadleśnictwo nie zgodziło się z organem odwoławczym, iż w przedmiotowej sprawie zbędne było przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego czy na spornych gruntach była prowadzona działalność leśna. Skarżące Nadleśnictwo wskazało, że grunt położony pod liniami energetycznym stanowi element ww. infrastruktury leśnej, nawet jeżeli jest pozbawiony szeroko rozumianej roślinności leśnej, w tym mającej istotne działanie biocenotyczne, ma bowiem określone inne znaczenie ekosystemowe w stosunku do sąsiadujących gruntów, będących lasami (znaczenie ekontonowe np. stwarzanie warunków do penetracji i wzmocnienia systemów korzeniowych, drzew ściany lasu na styku z gruntem pod liniami energetycznymi i mikroklimatyczne, trasy przemieszczania się zwierzyny leśnej, pełnienie funkcji wolnej przestrzeni dla różnych organizmów zwierzęcych lasu - przestrzeń taka jest niezbędna dla ich procesów rozwojowych, pełnienie uzupełniającej funkcji udostępniania lasu itd.). W ocenie Skarżącego twierdzenie organu odwoławczego, że ww. Porozumienie nie ma charakteru listu intencyjnego, oraz że wynikają z niego konkretne obowiązki i prawa stron, nie zostało poparte żadnymi przykładami, które potwierdzałyby, iż z przedmiotowego porozumienia można wywodzić fakt zajęcia przez Spółkę PGE Dystrybucja spornego gruntu. W ocenie Skarżącego ustalenie rzeczywistego sposobu wykorzystywania nieruchomości leśnych jest kluczowe z punktu widzenia prawidłowego opodatkowania spornych gruntów, bowiem w przedmiotowym stanie faktycznym - posadowienia napowietrznych urządzeń - niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego umożliwiającego bezsprzeczne stwierdzenie przez organ, jaki jest główny i podstawowy cel wykorzystywania nieruchomości leśnych, które zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów nie zostały wyłączone z produkcji leśnej. Zdaniem Skarżącego niezbędne było zweryfikowanie czy w konkretnym stanie faktycznym, ustalonym w oparciu o umowy ustanowienia służebności oraz oględziny nieruchomości, zachodzą ustawowe przesłanki zastosowania niestandardowego sposobu opodatkowania nieruchomości leśnych. Rozstrzygniecie SKO w zakresie ustalenia czy w przedmiotowej sprawie podatkowej mamy do czynienia z zajęciem nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, opiera się na analizie treści umowy służebności (niezawierającej sformułowań, z których wynika prawo PGE do trwałego zajęcia obciążonych gruntów) oraz na arbitralnym stwierdzeniu, że do przedmiotowego zajęcia doszło - bez wskazania na okoliczności faktyczne potwierdzające trwałe i rzeczywiste wykorzystywanie spornego gruntu na ww. cel. W ocenie Nadleśnictwa w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu zaistniały istotne braki dowodowe w ustaleniu stanu faktycznego, które miały wpływ na określenie wysokości zobowiązania podatkowego, bowiem organ ten nie ustalił czy na spornych gruntach prowadzona jest działalność leśna w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. Zdaniem skarżącego Organ podatkowy nie ustalił rzeczywistego sposobu wykorzystywania spornego gruntu - przedmiotem oględzin były jedynie wybrane działki, a na podstawie umowy ustanowienia służebności Organ odwoławczy nieprawidłowo założył, że cała podana powierzchnia służebności przesyłu została faktycznie trwale zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Nadleśnictwo wskazało również, że postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie miało charakter szczątkowy i zarówno organ I instancji jaki i organ odwoławczy nie zgłębiły meritum sprawy uznając, iż grunt, na którym wykonywana jest służebność przesyłu w całości przeznaczony jest do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podatkowy, a następnie SKO, w ocenie Skarżącego, błędnie przyjęło, że Spółka PGE zajęła nieruchomość co wskazywałoby, że jest jedynym i wyłącznym użytkownikiem gruntów pod liniami objętych pasem technologicznym, które musi utrzymywać w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych. Nadleśnictwo podniosło, że nie wyłączyło spornych gruntów z gospodarki leśnej lecz zezwoliło wyłącznie na ograniczone korzystanie z pasów nieruchomości oraz wstęp bądź wjazd na grunty pod liniami energetycznymi wyłącznie w określonych celach związanych z eksploatacją urządzeń elektroenergetycznych. Nadleśnictwo wskazało też, że gdyby w przedmiotowej sprawie doszło do rzeczywistego zajęcia gruntów leśnych, znalazłoby to odzwierciedlenie w wysokości wynagrodzenia z tytułu udostępnienia gruntu oraz wskazało, że w przypadku obciążenia służebnością przesyłu związaną z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi nie dochodzi do trwałego zajęcia nieruchomości ani wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Podało, że ze spornych gruntów nadal korzysta Nadleśnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Istota sporu między stronami dotyczy ustalenia jakim podatkiem tj. leśnym, czy też od nieruchomości, powinny być objęte grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, będące w zarządzie Nadleśnictwa N. objęte służebnością przesyłu przez firmę PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna w L. Problem prawny, jaki zarysował się między stronami, był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w szeregu orzeczeń, m.in. w wyrokach: z 9 czerwca 2016 r., II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14; z 17 czerwca 2016 r. II FSK1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14; z 4 lipca 2017 r. II FSK 1541/15; z 11 sierpnia 2017 r., II FSK 2177/15 oraz z 15 listopada 2017 r., II FSK 795/07 (publ. CBOSA). W orzeczeniach tych stwierdzono, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko przedstawione w tych orzeczeniach. Stosownie do art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Kluczowa w sprawie i sporna zarazem część tego przepisu obejmuje użyte w nim sformułowanie "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", co w rozpatrywanej sprawie odnosiło się do lasów. Dopełnienie tej regulacji, na gruncie ustawy o podatku leśnym stanowił jej art. 1 ust. 1, w myśl którego opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, przy czym art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym precyzował, że w jej rozumieniu lasem są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Na tle tych przepisów w rozpoznawanej sprawie spornym zagadnieniem było, jakiemu podatkowi, tj. od nieruchomości czy leśnemu, powinny podlegać grunty znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznym. Jak słusznie wskazano w powołanych powyżej orzeczeniach NSA, przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały dla potrzeb tej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Ponadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych. Obowiązki te wynikają nie tylko z umowy ustanowienia służebności przesyłu z 20 stycznia 2014 r., ale przede wszystkim z ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest bowiem, że PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie min. dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo N. posadowione są urządzenia i instalacje elektroenergetyczne wraz z urządzeniami i infrastrukturą teleinformatyczną związaną z funkcjonowaniem sieci. Sporne pasy gruntu zostały udostępnione Spółce w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji tych urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14, słusznie poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania linii energetycznych wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych. Z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika też, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność, w tym leśna, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Nie ma to jednak wpływu na opodatkowanie takich gruntów, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jest to główny i podstawowy cel ich wykorzystywania. by musiał skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Przedstawione stanowisko jest wyrazem jednolitego aktualnie orzecznictwa sądów administracyjnych. Występujące we wcześniejszych latach rozbieżności w tym zakresie, na które powołuje się organ odwoławczy, nie uzasadniają przyjęcia odmiennego poglądu. Bez wpływu na przedstawione stanowisko pozostaje argumentacja skarżącego dotycząca zmian wprowadzanych ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym. W art. 3 tejże ustawy wskazano, że w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1821) w art. 1 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu: "4. Za lasy zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna nie uznaje się lasów: (1) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 i 1104), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, (2) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, q których mowa w pkt 1, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, (3) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w pkt 1, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach - chyba że lasy te są jednocześnie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność leśna oraz innej niż działalność, o której mowa w pkt 1. 5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do lasów będących w posiadaniu samoistnym, użytkowaniu wieczystym lub będących własnością przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 4 pkt 1". Ustawodawca w cytowanych przepisach wprowadza zasadę, że posadowienie infrastruktury w postaci napowietrznych linii elektroenergetycznych na gruntach osób trzecich, z których przedsiębiorstwo będące właścicielem tej infrastruktury korzysta w sposób ograniczony (na podstawie służebności przesyłu, innej umowy lub bezumownie), nie skutkuje zmianą sposobu opodatkowania tych gruntów. Ustawa wchodzi jednak w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r. i pozostaje bez wpływu na wykładnię przepisów obowiązujących w latach 2014-2017. W tym okresie nie było regulacji wyłączających z pojęcia lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna - lasów, przez które przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne. Jak wykazano powyżej, w stanie prawnym obowiązującym w analizowanym okresie grunty leśne, nad którymi przebiegały linie elektroenergetyczne należało uznawać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkowało ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Jedynie dodatkowo trzeba zauważyć, że podatnik – Nadleśnictwo N. był świadomy, że grunty objęte służebnością przesyłu mogą być uznane za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W akcie notarialnym z [...] września 2014 r., w którym ustanowiono służebność przesyłu na rzecz PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna w L., zawarto postanowienia dotyczące możliwości "zwiększenia ponoszonego ciężaru podatkowego w podatku od nieruchomości" w stosunku do gruntów, przez które przebiegają linie energetyczne i sposobu postępowania obu stron w tej sytuacji (por. § 5 aktu). W tym stanie rzeczy za zasadne uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Odnosząc się końcowo do ostatniego z zarzutów skargi Sąd wskazuje, iż w toku postępowania organ zebrał kompletny materiał dowodowy i rzetelnie go ocenił. Podstawą dokonanych ustaleń faktycznych był między innymi protokół oględzin spornych gruntów oraz składane w trakcie oględzin oświadczenia przedstawiciela – pracownika skarżącego Nadleśnictwa co do sposobu wykorzystywania spornych gruntów. Jednoznacznie oświadczył on, że ..."Nadleśnictwo N. nie prowadzi działalności leśnej w zakresie ochrony zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów leśnych, gospodarowania zwierzyną i pozyskiwania runa leśnego"... - karta 24 akt administracyjnych. Zbędne zatem było poszukiwanie dalszych dowodów na okoliczność przeznaczenia i wykorzystywania spornych działek gruntu. Jako pozbawioną podstaw prawnych Sąd traktuje argumentację i zarzuty skarżącego zgłoszone na rozprawie, jakoby w sprawie- na skutek wydania decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości - niniejszej doszło do podwójnego opodatkowania tego samego przedmiotu. Przede wszystkim Sąd zauważa, że w sprawie mamy do czynienia z dwoma różnymi rodzajami podatków: leśnym i od nieruchomości, uregulowanymi w odrębnych ustawach. Obie grupy rozliczane są osobno i nie kompensują się wzajemnie. Powyższe oznacza, że w przypadku – jak niniejszy – skarżący może żądać ustalenia istnienia nadpłaty w tym rodzaju podatku, co do którego nadpłata mogła- jego zdaniem- istotnie powstać. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło