I SA/Bk 267/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-02

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. sp.k. może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej na wezwanie sądu, mimo posiadania znacznego majątku i zysku?
Ratio decidendi
Spółka z o.o. sp.k. nie została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, spółka ich nie przedstawiła, co uniemożliwiło sądowi wszechstronną ocenę jej sytuacji materialnej. Sąd oparł się na złożonych przez spółkę danych o znacznym kapitale zakładowym, wartości środków trwałych i zysku za ostatni rok obrotowy, uznając, że spółka jest w stanie uiścić wymagany wpis.
Stan faktyczny
Spółka "S." Sp. z o.o. Spółki komandytowej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudnościami finansowymi spowodowanymi kryzysem gospodarczym i zaległościami kontrahentów. Mimo wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów finansowych, takich jak bilans za 2008 rok, zeznania podatkowe i wyciągi z rachunków bankowych, spółka nie udzieliła odpowiedzi. Sąd, analizując złożone dane o znacznym kapitale zakładowym, wartości środków trwałych i zysku, uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." Spółki z o.o. Spółki komandytowej w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2003 i 2004 roku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. "S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 74). W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca spółka podała, iż w związku z kryzysem, który dotknął gospodarkę światową, w tym obrót handlowy, kontrahenci zagraniczni spółki zalegają z zapłatą za towary i usługi, co przekłada się na płynność finansową spółki. Wnioskodawczyni podkreśliła także, iż wprawdzie spółka wykazuje dochód za 2008 rok, ale jest to dochód sztuczny, gdyż uwzględnione są w nim należności, których spółka nie otrzymała. Ponadto spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.032.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 21.861.528,80 zł, zaś wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 5.612.203,23 zł. Końcowo spółka podała, iż nie posiada żadnych środków finansowych na rachunkach bankowych (k. 73-75). Pismem z dnia 30 października 2009 r. referendarz sądowy tut. Sądu wezwał skarżącą spółkę do złożenia oświadczenia, w którym należało wyszczególnić posiadane środki trwałe z określeniem ich wartości oraz wskazać aktualny stan zadłużenia wobec spółki, z wyszczególnieniem osób prawnych lub prywatnych, które są dłużnikami. Ponadto wezwano spółkę do nadesłania dodatkowych dokumentów tj. bilansu za rok obrotowy 2008, odpisów zeznań podatkowych za bieżący rok oraz wyciągów z rachunków bankowych spółki za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 78). W zakreślonym terminie skarżąca spółka nie udzieliła żadnej odpowiedzi na powyższe wezwanie. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonych oświadczeń wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 2.032.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 21.861.528,80 zł, zaś wysokość zysku spółki za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 5.612.203,23 zł. Spółka nie posiada żadnych środków na rachunkach bankowych (k. 75). Wprawdzie spółka podniosła, iż z uwagi na istniejący kryzys gospodarczy wskazany dochód jest fikcyjny albowiem większość należności spółka nie otrzymała. Z danych przedstawionych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednak, iż skarżąca spółka w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 5.612.203,23 zł oraz posiada majątek. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji, skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów, w tym aktualnej wysokości zadłużenia wobec spółki, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w niniejszej sprawie aktualnie sprowadzają się do wpisu w wysokości 250 zł (k. 66). Ustalone okoliczności, a przede wszystkim wysokość uzyskiwanych dochodów pozwalają stwierdzić, że "S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej. W tym miejscu dodatkowego podkreślenia wymaga jeszcze raz, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2008 roku (sygn. akt I FZ 236/08, LEX nr 479142) wskazał, iż skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez WSA dokumentacji, do dostarczenia, której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem obciążyć budżetu państwa kosztami sądowymi w sprawie spółki z o.o., która nadal prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, posiada należne jej od kontrahentów wierzytelności, a także środki trwałe wielokrotnie przewyższające wartość wymaganego wpisu. Taka sytuacja zaistniała również w niniejszej sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło