I SA/Bk 267/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "S." Spółka z o.o. Spółka Komandytowa wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 02 grudnia 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." Spółka z o.o. Spółka Komandytowa na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sprawie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2003 i 2004 roku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej "S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów (k.81). Wobec wniesienia przez "S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej cytowanej: p.p.s.a. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 74) skarżąca spółka podniosła, iż w związku z kryzysem, który dotknął gospodarkę światową, w tym obrót handlowy, kontrahenci zagraniczni spółki zalegają z zapłatą za towary i usługi, co przekłada się na płynność finansową spółki. Wnioskodawczyni podkreśliła także, iż wprawdzie spółka wykazuje dochód za 2008 rok, ale jest to dochód sztuczny, gdyż uwzględnione są w nim należności, których spółka nie otrzymała. Ponadto spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.032.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 21.861.528,80 zł, zaś wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 5.612.203,23 zł. Końcowo spółka podała, iż nie posiada żadnych środków finansowych na rachunkach bankowych (k. 73-75). Pismem z dnia 30 października 2009 r. referendarz sądowy tut. Sądu wezwał skarżącą spółkę do złożenia oświadczenia, w którym należało wyszczególnić posiadane środki trwałe z określeniem ich wartości oraz wskazać aktualny stan zadłużenia wobec spółki, z wyszczególnieniem osób prawnych lub prywatnych, które są dłużnikami. Ponadto wezwano spółkę do nadesłania dodatkowych dokumentów tj. bilansu za rok obrotowy 2008, odpisów zeznań podatkowych za bieżący rok oraz wyciągów z rachunków bankowych spółki za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 78). W zakreślonym terminie skarżąca spółka nie udzieliła żadnej odpowiedzi na powyższe wezwanie. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Tymczasem skarżąca nie przedstawiając jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego spółki zdaje się nie brać pod uwagę tego, że Sąd ma możliwość rzetelnego rozważenia i zweryfikowania twierdzeń skarżącej jedynie w oparciu o dokumenty źródłowe przedłożone przez stronę i w oparciu jedynie o ten materiał jest w stanie ocenić, czy przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. faktycznie zaistniały. Wnioskodawczyni nie zadośćuczyniła jednak tak określonemu obowiązkowi i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonych oświadczeń wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 2.032.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 21.861.528,80 zł, zaś wysokość zysku spółki za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 5.612.203,23 zł. Spółka nie posiada żadnych środków na rachunkach bankowych (k. 75). Wprawdzie spółka podniosła, iż z uwagi na istniejący kryzys gospodarczy wskazany dochód jest fikcyjny albowiem większość należności spółka nie otrzymała. Z danych przedstawionych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednak, iż skarżąca spółka w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 5.612.203,23 zł oraz posiada majątek. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji, skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów, w tym aktualnej wysokości zadłużenia wobec spółki, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w niniejszej sprawie aktualnie sprowadzają się do wpisu w wysokości 250 zł (k. 66). Ustalone okoliczności, a przede wszystkim wysokość uzyskiwanych dochodów pozwalają stwierdzić, że "S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej. W tym miejscu raz jeszcze wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Samo gołosłowne twierdzenie, iż poniesienie kosztów sądowych nie jest możliwe z uwagi na trudności w płynności finansowej spowodowanej kryzysem w światowej gospodarce i zaleganiem z zapłatą za towary i usługi zagranicznych kontrahentów, nie wystarcza do stwierdzenia, iż strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2008 roku (sygn. akt I FZ 236/08, LEX nr 479142) wskazał, iż skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez WSA dokumentacji, do dostarczenia, której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem obciążyć budżetu państwa kosztami sądowymi w sprawie spółki z o.o., która nadal prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, posiada należne jej od kontrahentów wierzytelności, a także środki trwałe wielokrotnie przewyższające wartość wymaganego wpisu. Taka sytuacja zaistniała również w niniejszej sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.