I SA/Bk 268/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia p. K. M. zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2006 r. i umorzenia postępowania w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za lata 2002 - 2005 p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskiem z [...] września 2006 r. K. M. zwrócił się do Burmistrza Miasta Z. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za lata 2000-2006. Wskazywał, że w postępowaniu komorniczym w sierpniu 2006 r. została stwierdzona nieściągalność długu. Ponadto podniósł, że w latach 2000-2006 korzystał z pomocy MOPS w Z. i zaległość podatkowa powstała nie z jego winy. Decyzją z [...] listopada 2006 r. Burmistrz Miasta Z. odmówił K.M. umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2005 r. w kwocie [...] zł oraz umorzenia zaległości z tytułu I, II i III raty podatku za 2006 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, a także umorzył postępowanie w części dotyczącej umorzenia zaległego podatku rolnego z tytułu: IV raty za 2002 r. w kwocie [...] zł, rat I-IV za 2003 r. w kwocie [...] zł, rat I-IV za 2004 r. w kwocie [...] zł, rat I i II za 2005 r. w kwocie [...] zł oraz raty IV za 2006 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych. W części, w jakiej postępowanie zostało umorzone organ stwierdził, że bezprzedmiotowe jest rozpatrzenie wniosku w zakresie IV raty za 2006 r., gdyż termin jej płatności nie upłynął, zatem nie jest ona zaległością. Ponadto w obrocie prawnym istnieje decyzja dotycząca pozostałych okresów, którą Burmistrz Miasta odmówił umorzenia zaległości podatkowych, a prowadzenie postępowania w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej również jest bezprzedmiotowe. Decyzją z [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego sprawa wymagała dodatkowego wyjaśnienia. Zdaniem SKO w Ł. podstawa prawna i faktyczna wydania decyzji zmienia się wraz ze zmianą sytuacji materialnej podatnika. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta Z. decyzją z [...] marca 2007 r. odmówił K. M. umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2006 r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej umorzenia zaległego podatku rolnego – IV raty za 2002 r., I-IV raty za 2003 r., I-IV raty za 2004 r. i I-IV raty za 2005 r. Organ wskazał, że umorzenie zaległości podatkowych jest szczególnego rodzaju ulgą podatkową, a zatem jej stosowanie może mieć miejsce w okolicznościach nadzwyczajnych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Odnośnie umorzenia postępowania w zakresie zaległości za lata 2002-2005 organ wskazał, że [...] lutego 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał na konto Urzędu Miasta Z. na poczet zaległości K. M. kwotę [...] zł wraz z kosztami i odsetkami za zwłokę, w związku z tym postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, że w dniu wydania decyzji podatnik posiadał zaległość podatkową w podatku rolnym za 2006 r. w kwocie [...] zł. Należność ta podzielona była na 4 raty. Zdaniem organu przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dane dotyczące dochodów podatnika osiąganych w 2006 r. wskazują, że bez jakiegokolwiek uszczerbku poszczególne raty mogły być przez niego zapłacone w ustalonych terminach. Ani we wniosku o umorzenie zaległości, ani w odwołaniu od decyzji, podatnik nie wykazał istnienia żadnego ważnego interesu, wskazującego na potrzebę, czy też konieczność umorzenia mu zaległości w podatku rolnym za 2006 r. Interes publiczny, w tym przypadku interes wspólnoty samorządowej gminy wskazuje natomiast na to, aby podatnik zapłacił ustalony podatek. Brak też podstaw by kwestionować decyzję w zakresie umorzenia postępowania. Skoro wyegzekwowano od podatnika podatek w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami upomnienia i przekazano ją na rachunek Urzędu Miasta, to w dniu podejmowania decyzji zaległość podatkowa za wymienione w niej okresy nie istniała, a postępowanie w kwestii jej umorzenia stało się bezprzedmiotowa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję złożył J. M. Wskazał, że decyzja jest sprzeczna z decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. Stwierdził, że "powyższe decyzje są sprzeczne z prawem, przejawem samowoli administracyjnej i celową, złośliwą dyskryminacją strony". Podniósł, że w latach 2000-2006 Urząd Miasta w Z. dokonał bardzo wielu umorzeń zaległości i ulg podatkowych wobec osób fizycznych i prawnych, zatem odmowa umorzenia zaległości podatkowych strony jest przejawem dyskryminacji. Skarżący podał też, że w sprawie zajęcia kwoty [...] zł tytułem zwrotu podatku toczy się postępowanie przeciw egzekucji. Skarżący powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 6 lipca 2005 r., I SA/Bk 134/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 1998 r., III SA 2790/97, wskazywał, że niedopuszczalna jest odmowa umorzenia zaległości w przypadku dochodu wnioskodawcy poniżej minimum socjalnego, a obowiązek zapłaty należnego podatku nie może prowadzić do powstania dodatkowego obowiązku świadczeń socjalnych. W Polsce obowiązuje zasada równości wszystkich obywateli wobec prawa i w identycznej sytuacji prawnej wymagany jest obowiązek identycznego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazywał ponadto, że gmina w trudnej sytuacji budżetowej nie powinna wykonywać "zbędnych i nikomu niepotrzebnych inwestycji, jakim jest budowa ulicy [...] (...), czy też pomnika". W jego ocenie zaskarżona decyzja narusza też bezwzględny wymóg art. 10 KPA i Ordynacji podatkowej o umożliwieniu stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. W myśl przepisów art. 50 § 1 i 2 ustawy z 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w dalszej części uzasadnienia powoływanej w skrócie u.p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Choć podatek rolny jest zobowiązaniem podatkowym, które solidarnie obciąża współwłaścicieli nieruchomości rolnej, to jednak w postępowaniu w sprawie umorzenia zaległości podatkowej stroną jest osoba, która zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie tej zaległości. Wynika to z faktu, że ustawodawca podatkowy w przepisie art. 91 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe nakazuje stosować przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z przepisu art. 373 Kc wynika natomiast, że zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Zwolnienie lub odmowa zwolnienia z podatku jednego z solidarnie odpowiedzialnych podatników pozostaje zatem bez wpływu na sytuację prawną pozostałych. Uwzględniając powyższe należy zatem stwierdzić, że J. M. nie posiadał interesu prawnego w sprawie wywołanej wnioskiem K. M. o umorzenie temu ostatniemu zaległości podatkowej w podatku rolnym. "Interes prawny" jest kwalifikowaną formą interesu faktycznego, co oznacza, że musi mieć on oparcie w obowiązujących przepisach prawa. "Interes prawny" przejawia się w tym, że strona działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie jej uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego na nią obowiązku. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 u.p.p.s.a., nie decydują wyłącznie przepisy prawa materialnego. W niektórych przypadkach może on również wynikać z przepisów procesowych. W tym zakresie orzekający w tej sprawie Sąd w całości podziela pogląd, iż "osoba, którą w decyzji podatkowej wskazano jako stronę, ale stroną de facto nie była, ma prawo wnieść, w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a skargę do sądu administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1617/02; wyrok ten wraz z glosą aprobującą W. Chrościelewskiego opublikowany został w OSP 2005/11/128). Niemniej jednak taka sytuacja w tej sprawie nie zaistniała. Zapadłe w niej rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji dotyczyły K. M. i nie zmienia tego stanu rzeczy fakt, iż organ odwoławczy swoją decyzję przesyłał również do wiadomości J. M. Mając powyższe Sąd uznał, że złożona w tej sprawie skarga J. M. jest niedopuszczalna i na podstawie przepisów art. 50 § 1, art. 58 §1 pkt 6 i § 3 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.