I SA/Bk 269/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-07-11
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy płatność za zazielenienie została przyznana i wypłacona na skutek błędu organu, ale błąd ten mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, istnieje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych środków?Ratio decidendi
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, a błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. W sytuacji, gdy błąd dotyczy elementów istotnych dla obliczenia płatności, odstąpienie od żądania zwrotu jest możliwe tylko wtedy, gdy decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W niniejszej sprawie, mimo że płatność została przyznana na skutek błędu organu, beneficjent mógł wykryć ten błąd w zwykłych okolicznościach, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych środków.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ pierwszej instancji wydał decyzję zmieniającą, korygującą kwoty. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, co doprowadziło do decyzji ustalającej zwrot 7 350,05 zł z tytułu płatności za zazielenienie, ponieważ Spółdzielnia nie wywiązała się z obowiązku utrzymania obszarów proekologicznych (EFA). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i rozporządzeń UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. [...] w K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 oddala skargę
W dniu [...] czerwca 2015 r. Pan J. D. reprezentujący [...] Spółdzielnię [...] w K. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółdzielnia) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2015.
Po rozpatrzeniu akt sprawy w dniu [...] marca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznając skarżącej Spółdzielni jednolitą płatność obszarową w wysokości 247 444,19 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 165 968,13 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 533,20 zł. Płatność z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności redystrybucyjnej zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy w dniu [...] marca 2016 r.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] o zmianie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1551), organ I instancji orzekł o zmianie decyzji w zakresie kwoty przyznanej płatności za zazielenienie za rok 2015 z kwoty 165 968,13 zł na kwotę 162 099,56 zł, zaś na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku z art. 155 Kpa organ I instancji orzekł o zmianie decyzji w zakresie kwoty przyznanej płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej z kwoty 247 444,19 zł na kwotę 247 444,85 zł oraz płatności redystrybucyjnej z kwoty 4 533,20 zł na kwotę 4 533,21 zł. Płatność za zazielenienie została przekazana na rachunek bankowy w dniu [...] czerwca 2016 r.
W dniu [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do skarżącej Spółdzielni zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o zmianie decyzji [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Po wielokrotnym rozpatrzeniu sprawy (w wyniku uchylania uprzednio wydawanych decyzji przez organ odwoławczy i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której dokonał usidlenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności za zazielenienie w wysokości 7 350,05 zł.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółdzielni od powyższej decyzji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wyjaśnił, że przesłanką do wydania decyzji zmieniającej wysokość przyznanej płatności było ustalenie, że skarżąca Spółdzielnia nie wywiązała się z obowiązku utrzymania obszarów proekologicznych (obszary EFA). Zgodnie z art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.), płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Natomiast zgodnie z art. 46 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku, gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g) i h) tego ustępu, był obszarem proekologicznym. Zatem podstawą do wyliczenia 5 % powierzchni EFA jest suma zatwierdzonych gruntów ornych znajdujących się w gospodarstwie oraz powierzchni poszczególnych elementów EFA nieznajdujących się na gruntach ornych tj.: elementów krajobrazu, stref buforowych, zagajników o krótkiej rotacji, obszarów zalesionych. Z obowiązku utrzymywania obszarów proekologicznych możliwe jest wyłączenie rolników, którzy na części gruntów ornych w gospodarstwie prowadzą produkcję ekologiczną, pod warunkiem, że pozostała powierzchnia gruntów ornych zajmuje powierzchnię do 15 ha.
W przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie utrzymuje powierzchni obszarów proekologicznych na poziomie minimum 5 % gruntów ornych wówczas zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 20/14 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), obszar wykorzystywany do obliczenia płatności z tytułu zazielenienia zmniejsza się o 50 % całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych pomnożonych przez współczynnik różnicy.
W toku prowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalił, że powierzchnia gruntów ornych wynosi 550,25 ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 23,7740 ha, co stanowi 4,32 %. Na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 wyliczono współczynnik różnicy, który stanowi 0,13588, natomiast obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie powinien ulec redukcji o 37,38 ha. Zatem kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 154 749.51 zł. Powyższe oznacza, iż kwota odpowiadająca kwocie płatności wypłaconej za obszar, co do którego stwierdzona została nieprawidłowość dotycząca niewywiązania się z obowiązku utrzymania obszarów proekologicznych EFA, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 7 350,05 zł. Dlatego też przyjąć należało, że ustalenie skarżącej Spółdzielni kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło w sposób prawidłowy, a środki wypłacone na rachunek bankowy w dniu 13 czerwca 2016 r. były płatnością nienależnie pobraną.
Zdaniem organu odwoławczego, ustalając kwotę do zwrotu organ I instancji prawidłowo rozważył, iż przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, w szczególności nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1551). Ustalona przez organ I instancji kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu płatności za zazielenienie za rok 2015 w wysokości 7 350,05 zł, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro.
W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez Spółdzielnię nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 rok z tytułu płatności za zielenienie. Przekazana płatność za zielenienie za 2015 rok w dniu [...].06.2016 r. wynikała z pomyłki ARiMR, jednakże pomyłka ta mogła zostać wykryta przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Skarżąca Spółdzielnia wraz z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015 otrzymał instrukcję wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności i materiału graficznego na rok 2015 oraz kartę informacyjną zawierającą wykaz elementów EFA położonych na poszczególnych działkach ewidencyjnych. W rozesłanej do rolników instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności i materiału graficznego na rok 2015, w sekcji Zasady ustalania powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie wyjaśniono, że do powierzchni gruntów ornych należy dodać powierzchnie zajmowane przez elementy krajobrazu, które kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej i położone są w obrębie gruntów ornych.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca Spółdzielnia wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
- art. 7, 77, 107 § 3 Kpa, tj. nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego poprzez niewskazanie, na jakiej podstawie organy przyjęły, że Skarżący nie zachował wymogu obszaru proekologicznego na minimalnym poziomie;
- przepisów art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez nieuwzględnienie obowiązku uprzedniego ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji przyznającej dopłaty lub wydanie decyzji w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 2 Kpa;
- art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od żądania nienależnych płatności.
Wskazując na powyższe Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja dotycząca ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2015 w wysokości 7 350,05 zł.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy UE; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.
W orzecznictwie wskazuje się, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy z 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Podjęta decyzja może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i z ostatecznych decyzji w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż do nienależnego lub nadmiernego pobrania płatności dochodzi nie tylko wówczas, gdy te środki zostaną przyznane, a następnie wypłacone, na podstawie decyzji administracyjnej później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego, ale również wtedy, gdy środki te zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a następnie stwierdzone zostanie, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków, w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie jest zatem uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11, z 12 sierpnia 2016 r., II GSK 568/15). Nienależną płatnością jest bowiem wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym w całości lub części na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.
W kontrolowanej sprawie ustalono, że skarżąca Spółdzielnia nie wywiązała się z obowiązku utrzymania obszarów proekologicznych (obszary EFA).
Zgodnie z art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.), płatność za zazielenianie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Stosownie do art. 46 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku, gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g) i h) tego ustępu, był obszarem proekologicznym.
Podstawą do wyliczenia 5 % powierzchni EFA jest suma zatwierdzonych gruntów ornych znajdujących się w gospodarstwie oraz powierzchni poszczególnych elementów EFA nieznajdujących się na gruntach ornych tj.: elementów krajobrazu, stref buforowych, zagajników o krótkiej rotacji, obszarów zalesionych. Z obowiązku utrzymywania obszarów proekologicznych możliwe jest wyłączenie rolników, którzy na części gruntów ornych w gospodarstwie prowadzą produkcję ekologiczną, pod warunkiem, że pozostała powierzchnia gruntów ornych zajmuje powierzchnię do 15 ha.
Zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 20/14 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48) w przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie utrzymuje powierzchni obszarów proekologicznych na poziomie minimum 5 % gruntów ornych wówczas, obszar wykorzystywany do obliczenia płatności z tytułu zazielenienia zmniejsza się o 50 % całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych pomnożonych przez współczynnik różnicy.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że powierzchnia gruntów ornych wynosi 550,25 ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 23,7740 ha, co stanowi 4,32 %. Skarżąca Spółdzielnia nie wywiązała się zatem z obowiązku utrzymania obszarów proekologicznych EFA. Konsekwentnie, w oparciu o art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stwierdzono, że obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie powinien ulec redukcji o 37,38 ha, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 7 350,05 zł.
Skarżąca Spółdzielnia, poza wskazywaniem na różne ustalenia organów na poszczególnych etapach postępowania, nie zgłosiła zarzutów dotyczących prawidłowości ustalenia powierzchni obszaru proekologicznego w zaskarżonej decyzji. Organ przyznał natomiast, że pierwotne przyjęcie tejże powierzchni na podstawie złożonego wniosku, a następnie w decyzji zmieniającej z dnia [...] czerwca 2016 r. wynikało z błędów popełnionych w toku postępowania. Aktualnie nie ma podstaw do kwestionowania wyliczeń wynikających z kontroli administracyjnej przeprowadzonej w związku z postępowaniem dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów.
Rozstrzygając kwestię zwrotu nienależnie pobranych płatności organy rozważyły, czy w sprawie zachodziły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu. Spór sprowadza się do oceny możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Według ust. 3 art. 7 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności w rozumieniu tego przepisu wymaga spełnienia jednocześnie obu przesłanek, tj. płatność dokonana musi być na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, możliwość odstąpienia od żądania zwrotu zachodzie jedynie wtedy, gdy decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
W kontrolowanej sprawie organ nie kwestionuje, że płatność została przekazana na rachunek skarżącej Spółdzielni w zawyżonej wysokości na skutek jego pomyłki. Organ nie wziął bowiem od uwagę faktu, że składając wniosek o przyznanie płatności za zazielenianie na rok 2015 podmiot ten nie spełnił warunku dotyczącego utrzymania obszarów proekologicznych.
Należy jednak zgodzić się z organem, że powyższy błąd jest tego rodzaju, że mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca Spółdzielnia składając wniosek potwierdziła, że zna zasady przyznawania płatności. Nadto w orzecznictwie przyjmuje się, że za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09, opubl. CBOSA). Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność.
Treść art. 43 rozporządzenia Nr 1307/2013 jest jednoznaczna. Zgodnie z tym przepisem płatność za zazielenianie jest przyznawana w przypadku zapewnienia przez rolnika, aby obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego był utrzymywany jako obszar proekologiczny (gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów). Wnioskodawca występując o płatność na zazielenianie musiał być świadomy tego obowiązku i winien zapewnić, aby został on wypełniony.
Z protokołu przesłuchania J. D. z dnia [...] lipca 2017 r. wynika, że ze względu na pracochłonność związaną wyliczeniem elementów EFA i przeświadczenie, że ilość tych obszarów jest wystarczająca wnioskodawca nie dokonywał prac, aby wszystkie te elementy w całym gospodarstwie dokładnie wyliczyć. Zeznania te potwierdzają, że skarżąca Spółdzielnia nie dokonała weryfikacji powierzchni utrzymywanych obszarów proekologicznych. Niewątpliwie karta informacyjna przesyłana przez ARMiR rolnikowi pełni jedynie rolę pomocniczą, zaś obowiązek podania rzetelnych danych we wniosku spoczywa na rolniku. Rolnik powinien dokonać weryfikacji danych zawartych w karcie odnośnie ich zgodności ze stanem faktycznym. W sytuacji, gdy tego nie dokonał, nie może skutecznie wywodzić, że nie mógł wykryć błędu organu.
Organ zasadnie przyjął, że biorąc pod uwagę treść obowiązujących przepisów oraz wiedzę odnośnie gruntów zadeklarowanych do płatności, którą winien dysponować wnioskodawca, błąd jaki zaistniał w sprawie mógł zostać wykryty przez skarżącą Spółdzielnię w zwykłych okolicznościach.
Z tych względów organy prawidłowo stwierdziły w wydanych decyzjach, że nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych płatności.
W kontrolowanej sprawie nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja uwzględnia cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił wyniki przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym kontroli administracyjnej wniosku. Szczegółowo omówiono również przepisy prawne regulujące wymogi dotyczące płatności na zazielenianie oraz konsekwencje ich niewypełnienia, jak też wyjaśniono dlaczego zostały zastosowane w niniejszej sprawie. W decyzji rozważono również kwestię wystąpienia przesłanek do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżąca nie przedstawiła argumentacji, ani dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie stanowiska organów. Samo niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia jest zaś niewystarczające do jego zakwestionowania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło