I SA/Bk 270/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-10-24
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo odstąpiły od ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie ceny transakcyjnej, opierając się na opinii biegłego, która nie zawierała wystarczającego uzasadnienia i nie uwzględniała wszystkich uszkodzeń pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy nie wykazały w sposób przekonujący uzasadnionych wątpliwości co do ceny transakcyjnej, a opinia biegłego była niepełna i nie zawierała wystarczającego uzasadnienia, co uniemożliwiło ocenę jej mocy dowodowej. Ponadto, organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie dokonały swobodnej oceny dowodów w sposób logiczny i kompletny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. określającą R. J. S. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i VAT od sprowadzonego samochodu osobowego. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną cenę transakcyjną (950 USD) ze względu na uszkodzenia pojazdu i porównanie z cenami rynkowymi, powołując biegłego do oszacowania wartości pojazdu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując sposób ustalenia wartości celnej oraz brak odniesienia się do jego wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi R. J. S. [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej sprowadzonego samochodu osobowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego R. J. S. [...] w B. kwotę 2884 zł (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lutego 2007 r., określającą R. J. S. – Auto-Komis "B." w B. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego Subaru [...], objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że do przywołanego zgłoszenia celnego dołączone zostały m.in.: faktura zakupu ww. towaru na kwotę 950 USD (cena samochodu) i 350 USD (koszty wysyłki) - łącznie 1.200 USD,
a także dokument samochodu – Certificate of Salvage. Po analizie tych dokumentów, jak też porównaniu cen, organ celny I instancji, korzystając z upoważnienia zawartego w art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przystąpił do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia. W wyniku rewizji celnej ustalono dane samochodu, takie jak rok produkcji, nr VIN, pojemność skokową silnika. Określono widoczne uszkodzenia pojazdu: wystrzelone dwie poduszki, uszkodzony zderzak przedni, pas przedni, pokrywa silnika, błotnik lewy przedni, fartuch przedni lewego koła, chłodnica, brak lamp przednich, brak atrapy przedniej a także stwierdzono przesunięcie chłodnicy w kierunku silnika. W trakcie weryfikacji dokonano również porównania określonej w dokumencie zakupu ceny samochodu z cenami podobnych samochodów oferowanych na rynku USA. Na tej podstawie organ celny powziął wątpliwości, co do tego, czy określona w dokumencie cena samochodu
(950 USD) stanowi całkowitą cenę zapłaconą za importowany towar. W związku
z powyższym organ celny powołał biegłego J. S. do wydania opinii w sprawie szacunkowej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia i przebieg. W przedstawionej organowi opinii biegły określił bazową wartość rynkową samochodu na podstawie katalogu Info-Ekspert na kwotę 68.352 zł. Jednocześnie z uwagi na stwierdzone w wyniku oględzin braki i uszkodzenia tego pojazdu biegły dokonał ujemnej korekty ww. kwoty bazowej o 32%, z powiększeniem jej o 6% z uwagi na możliwe uszkodzenia układu napędowego (czego nie dało się ustalić w wyniku oględzin). Po odjęciu wskaźnika procentowego uszkodzeń biegły ustalił wartość rynkową pojazdu na kwotę 42.350 zł. Przyjmując wyliczoną przez biegłego wartość pojazdu organ określił właściwe należności celne i podatkowe.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej
w B. stwierdził, że art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określa, jako zasadę, iż wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna. Jednak przepis art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego uprawnia organy celne do niestosowania tej metody, jeżeli organy te mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Organ celny I instancji dokonał analizy cen samochodów używanych na rynku USA, w wyniku czego powziął wątpliwości, czy ujęta w fakturze zakupu cena 950 USD stanowi całkowitą cenę zapłaconą lub należną za importowany towar. Podkreślił, że na jednej ze stron internetowych wskazano następujące ceny samochodów Subaru [...] rocznik 2003 – stan bardzo dobory – 10.925 USD, stan dobry – 10.175 USD oraz stan dostateczny – 8.895 USD. W postępowaniu odwoławczym organ celny drugiej instancji dokonał dodatkowej analizy cen samochodów uszkodzonych (salvage) marki Subaru [...]. rok produkcji 2003 na rynku USA. Zdaniem tego organu, na tle ofert ze stron internetowych, wskazana w fakturze cena 950 USD za samochód z roku 2003 (z rozbitym przodem) musi budzić wątpliwości. W zaistniałej sytuacji nie było możliwości przyjęcia ceny transakcyjnej. Naczelnik Urzędu Celnego w B. zastosował art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i w oparciu o opinię biegłego ustalił wartość tego pojazdu metodą "ostatniej szansy".
Dyrektor Izby Celnej w B. nie uwzględnił podniesionych w odwołaniu zarzutów. Odnosząc się do treści przedstawionej przez stronę opinii W. T. stwierdził, że została ona sporządzona na podstawie oględzin dokonanych w dniu [...] stycznia 2007 r., natomiast dla organów celnych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zastrzeżenia organu wzbudziło także dokonanie przez biegłego W. T. korekty ujemnej 10% z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej. Ponadto biegły ten w celu ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu niewłaściwe zastosował katalog z roku 2007, mimo zgłoszenia pojazdu do odprawy celnej w 2006 r. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił ustalenia wartości celnej na podstawie opinii z dnia [...] stycznia 2007 r. przedłożonej przez stronę. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez biegłego S. niektórych widocznych uszkodzeń samochodu organ wyjaśnił, iż biegły wymienił elementy wymienione w odwołaniu jako uszkodzone (chłodnica, wentylatory, zawieszenie), tym niemniej na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości zweryfikowania tych zarzutów. Z uwagi na upływ czasu od chwili powstania długu celnego również powołanie biegłego sądowego celem ustalenia wartości rynkowej samochodu jest bezcelowe, gdyż wynik badania nie mógłby stanowić podstawy ustalenia wartości celnej.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. J. S. zarzucił:
– naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 31, art. 68, art. 71 rozporządzenia Rady /EWG/ Nr 2913/93 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 181a rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z 2 lipca 1993 wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady /EWG/ Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów
i usług oraz art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 20 ust. 2 i art. 75 ust. 1 ustawy
o podatku akcyzowym;
– naruszenie przepisów postępowania art. 180, art. 187§1 i 3, art. 191 i art. 200 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Wskazując na powyższe zarzuty R. J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organy celne bezzasadnie odrzuciły podaną wartość transakcyjną pojazdu. Zdaniem Skarżącego organy celne nie wskazując na czym polega brak wiarygodności przedłożonych przez stronę dokumentów powołały biegłego, który określił średnią wartość pojazdu wyższą od wartości celnej zindywidualizowanego pojazdu importowanego z USA. Jednocześnie biegłego powołano w formie pisma a nie postanowienia.
Skarżący zarzucił również, że organ II instancji nie odniósł się do złożonego
w odwołaniu wniosku o powołanie biegłego, czym został pozbawiony możliwości obrony swych praw. Powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na upływ czasu jest nieuzasadnione, skoro opinia J. S. z dnia [...] została sporządzona miesiąc od daty zgłoszenia celnego i zaledwie 3 tygodnie wcześniej niż opinia W. T.. Wskazał również, że skoro zgłaszał zastrzeżenia do sporządzonej przez J. S. opinii to organ powinien przesłuchać biegłego w charakterze świadka w obecności strony skarżącej celem wyjaśnienia stawianych zarzutów.
Skarżący wskazał, iż organ administracji nie jest związany opinią biegłego, dlatego też obwiązany jest ocenić jej poprawność, czy jest kompletna i logiczna i przy pomocy jakiej metody została dokonana. Tymczasem w sprawie biegły nie wskazał jaką metodę zastosował, dlaczego przyjął korektę – 38%, dlaczego podstawą określenia wartości pojazdu był rocznik 2004 a nie 2003 obniżony o 11% a nie 20%, która jest stawką amortyzacji pojazdów samochodowych. Z zestawienia treści dwóch opinii wynika, że opinia sporządzona na zlecenie organu celnego jest bardzo lakoniczna i ogólnikowa. Skarżący zarzucił, iż w sprawie materiał dowodowy zebrano w sposób dowolny i niekompletny, a istniejące rozbieżności i wątpliwości zostały rozstrzygnięte wyłącznie na niekorzyść strony. Organy celne nie odniosły się merytorycznie do wykazanego w opinii zleconej przez stronę stanu rzeczywistego przedmiotowego samochodu, przede wszystkim ustaleń, co do faktów wpływających na jego wartość: wcześniej wykonanych napraw blacharskich i powłoki lakierniczej, indywidualnych cech zużycia w zakresie układu napędowego i jezdnego oraz wymaganych kosztów naprawy. Nadto w opinii powołanego przez organ biegłego nie wskazano według jakiego sposobu szacowano wartość pojazdu - czy to według metody stopnia uszkodzenia, czy metody kosztu naprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdza naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy,
a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Podkreślić należy, iż to na organach celnych ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego
w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.
Nadmienić przy tym należy, iż na mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa,
z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Istota powstałego w tej sprawie sporu dotyczy określenia wartości celnej pojazdu sprowadzonego przez R. J. S. na terytorium Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1) – dalej jako Wspólnotowy Kodeks Celny, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) -
w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną
w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wcześniej jednakże organy powinny zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181a ust. 2 tego rozporządzenia).
Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż z wyjątkiem nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości,
że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób
nie uzasadniły odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej
do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Subaru [...]. Wątpliwości Sądu budzi zwłaszcza niewystarczające wyjaśnienie kwestii art. 181a cytowanego Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93. Mianowicie organ uzasadniając swoje wątpliwości co do faktu, czy cena wskazana w umowie sprzedaży jest ceną zapłaconą za sprowadzany towar, wskazywał, iż cena za ten towar wynikająca
z umowy była wielokrotnie niższa od wartości samochodów marki Subaru [...]
(rok produkcji 2003) oferowanych na rynku USA. Z drugiej jednak strony organ
w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powoływał się na analizę notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym, zawartych w systemie "INFO-EKSPERT",
jak też na ekspertyzę techniczno-ekonomiczną sporządzoną przez biegłego
i skonstatował, że wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu, wynikająca
z ekspertyzy wielokrotnie odbiega od zadeklarowanej przez stronę
w zgłoszeniu celnym. Organ wskazał co prawda na ceny tego typu samochodów także na rynku amerykańskim, ale trzeba zauważyć, że podane ceny dotoczą pojazdów nieuszkodzonych. Próbę uzupełnienia materiału dowodowego w tym względzie podjął Dyrektor Izby Celnej w B., który w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na wydruki stron internetowych, zawierające oferty sprzedaży na rynku amerykańskim uszkodzonych tego typu pojazdów. W zależności od rodzaju uszkodzeń ich ceny wahały się od 2.900 do 6.300 USD. Trzeba jednak zauważyć,
że znajdujące się w aktach sprawy wydruki ze stron internetowych sporządzone zostały w języku angielskim i nie zostały one w tym postępowaniu przetłumaczone
(k. 71-79 akt administracyjnych). Trudno jest zatem ocenić prawidłowość dokonanych przez organ odwoławczy porównań, co do skali i rodzaju uszkodzeń samochodów wskazanych przez organ z samochodem sprowadzonym przez Skarżącego. W tym zakresie jest to istotny brak materiału dowodowego, bowiem jak już wyżej zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
Niezależnie od powyższych okoliczności, Sąd pragnie zwrócić uwagę
na poważne wątpliwości, jakie wzbudza opinia techniczno-ekonomiczna sporządzona przez inż. J. S., a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Otóż opinia owa jest niepełna przede wszystkim w punktach dotyczących wartości bazowej badanego pojazdu oraz zastosowania korekty. Z przedmiotowej opinii nie wynika dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną z uwagi na uszkodzenia pojazdu wielkość - 38%. Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać argumenty i założenia, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia nie może więc sprowadzać się tylko do zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę mocy dowodowej opinii (A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA/Łd 1875/2000, OSP 2002, z. 9, poz. 118). Biegły nie jest zwolniony od wskazania źródeł, podstaw i przesłanek, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii (wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1242/2001, niepubl.).
Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie
dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się
do biegłego o jej uzupełnienie, doprecyzowanie. Tego jednak w niniejszej sprawie
nie uczyniły. Naruszyły tym samym przepisy art. 122, art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły tym samym granice zasady swobodnej oceny tego dowodu, wynikającej z przepisu art.191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi dotyczącego niezgodnego
z prawem powołania przez organ celny pierwszej instancji biegłego J. S. Oczywiście powołanie biegłego jest czynnością procesową, której odzwierciedleniem winno być formalne postanowienie organu. Treść takiego postanowienia jest istotna z punktu widzenia uprawnień strony postępowania, która uzyskuje dzięki temu niezbędne informacje na temat okoliczności związanych z uczestniczeniem biegłego w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie takie informacje strona uzyskała na podstawie skierowanego do niej pisma z [...] grudnia 2006 r. (k. 22 akt administracyjnych). W piśmie tym wyrażona została wola organu
w przedmiocie powołania biegłego, określony został przedmiot i zakres opinii. Nadto, stosownie do art.190 ustawy - Ordynacja podatkowa, pouczono stronę o możliwości wzięcia udziału w tej czynności. Choć pismo to nie zostało opatrzone nagłówkiem "postanowienie", to jednak można uznać, że wyraża ono taki akt procesowy.
O istocie aktu prawnego przesądza bowiem jego treść a nie forma. Ważne jest, aby dane pismo zawierało: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy lub danej kwestii procesowej oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (zob. wyrok NSA
z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, opubl. OSP 1982, z. 9, poz.169).
Końcowo należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przed tutejszym Sądem postępowanie mediacyjne, które nie doprowadziło do wypracowania wspólnego stanowiska strony skarżącej i organu. Podkreślić należy, iż zgromadzone w trakcie tego postępowania dowody (uzupełniająca opinia biegłego, dokumentacja fotograficzna, faktura kosztów naprawy) nie mogą zostać uwzględnione przez Sąd i nie wpływają na zgodność
z prawem zaskarżonej decyzji. Istotne jest, iż Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ocenia jej zgodność z prawem na dzień jej wydania a zatem powyższe dowody nie mogą mieć wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego, podnoszone przez pełnomocnika organu, na rozprawie
w dniu 17 października 2007 r. (k. 79 verte akt) argumenty nie mogły mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Wobec stwierdzonych naruszeń art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy
– Ordynacja podatkowa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło