I SA/Bk 271/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-12-10

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, działając na podstawie art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej, może odmówić uwzględnienia żądania strony dotyczącego zmiany zakresu postępowania, jeśli zostało ono złożone po uchyleniu przez sąd administracyjny postanowienia organu pierwszej instancji, a przed ponownym wydaniem decyzji przez ten organ?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozstrzygając sprawę, jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu, które stwierdziło, że wniosek strony należy traktować jako żądanie czynności technicznej, a nie wszczęcia postępowania podatkowego. W takiej sytuacji organ podatkowy prawidłowo uchyla postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania i umarza postępowanie. Żądanie zmiany zakresu postępowania, złożone po uchyleniu przez sąd postanowienia organu pierwszej instancji, a przed ponownym wydaniem decyzji przez ten organ, nie może być uwzględnione na podstawie art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przeksięgowanie depozytów gotówkowych na poczet zobowiązań podatkowych. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowych. Po uchyleniu przez WSA postanowienia organu, skarżący zmodyfikował wniosek, domagając się zwrotu depozytów. Organ odmówił uwzględnienia żądania zmiany zakresu postępowania, a następnie uchylił swoje wcześniejsze postanowienie i umorzył postępowanie, uznając, że wniosek dotyczył czynności technicznej, a nie wszczęcia postępowania podatkowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując odmowę uwzględnienia zmodyfikowanego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przeksięgowania depozytów gotówkowych oddala skargę R. K. (dalej: skarżący) wnioskiem z 25.06.2007 r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wydanie dyspozycji w sprawie przeksięgowania na konto Drugiego Urzędu Skarbowego w B. depozytów gotówkowych w łącznej kwocie 262.600 zł, przyjętych jako zabezpieczenie wykonania zobowiązań wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].10.2006 r. Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy odpowiednio roku 2001, 2002 i 2003 wraz z odsetkami. Postanowieniem z [...].07.2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 165a ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako: "o.p." odmówił wszczęcia postępowania we wskazanym zakresie. Organ stwierdził, iż postępowanie takie nie może być prowadzone z uwagi na fakt wstrzymania wykonania decyzji wymiarowych. Powyższe postanowienie, po rozpoznaniu zażalenia, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].08.2007 r. nr [...]. W efekcie złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 19.12.2007 r. sygn. akt I SA/Bk 512/07 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].08.2007 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o przeksięgowanie wpłaconej wcześniej kwoty na konto organu podatkowego celem wykonania decyzji jest działaniem dozwolonym w świetle art. 224b § 1 o.p. W związku z tym wniosek podatnika należało potraktować nie jako wniosek o wszczęcie postępowania podatkowego lecz, jako wniosek o przyjęcie wpłat w celu dobrowolnej realizacji obowiązków wynikających z ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].10.2006 r. Następnie w piśmie z 05.03.2008 r. skarżący zmodyfikował treść wniosku z 25.06.2007 r. wnosząc o zwrot na rachunek bankowy złożonych depozytów gotówkowych w łącznej kwocie 262.600 zł. Postanowieniem z [...].05.2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił uwzględnienia żądania w zakresie zmiany zakresu postępowania określonego w powyższym wniosku. Wskazując na art. 167 § 1 o.p. organ stwierdził, że pismo z 05.03.2008 r. wpłynęło po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Wyjaśnił również, iż pismo to wszczęło odrębne postępowanie. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].05.2008 r. nr [...] uchylił swoje postanowienie z [...].07.2007 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał na fakt związania prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z 19.12.2007 r. W związku z tym należało uznać, że strona nie żądała wszczęcia postępowania podatkowego, a jedynie żądała dokonania czynności technicznej polegającej na dokonaniu przeksięgowania kwoty 262.600 zł na zaległości podatkowe wynikających z decyzji Dyrektora UKS w B. Organ stwierdził, że z uwagi na takie stanowisko należało uchylić zaskarżone postanowienie i jednocześnie zakończyć postępowanie umarzając je. Jednocześnie zauważył, że zostanie dokonane przeksięgowanie przedmiotowej kwoty na poczet zaległości podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 120 o.p. w zw. z art. 167 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wniosek modyfikujący złożone poprzednio przez podatnika podanie został złożony z uchybieniem terminu; art. 122 o.p. i art. 123 o.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym; art. 187 § 1 o.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego i wnikliwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżący wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenie jego nieważności. Stwierdził, że podatnik może wystąpić o rozszerzenie zakresu postępowania lub zgłosić nowe żądanie do czasu wydania decyzji przez organ I instancji. W ocenie skarżącego, w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w B. był organem I instancji. WSA w Białymstoku wyrokiem z 19.12.2007 r. uchylił postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmawiające zwrotu podatnikowi depozytu. Dlatego podatnik mógł zmodyfikować swój uprzednio złożony wniosek do momentu wydania ponownie decyzji przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek uchylenia postanowienia. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozstrzygając przedmiotową sprawę, stosownie do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany był prawomocnym orzeczeniem tut. Sądu z 19.12.2007 r. sygn. akt I SA/Bk 512/07. We wskazanym wyroku Sąd stwierdził, iż wniosek podatnika z 25.06.2007 r. należało potraktować, nie jako wniosek o wszczęcie postępowania podatkowego lecz, jako wniosek o przyjęcie wpłat w celu dobrowolnej realizacji obowiązków wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].10.2006 r. W tej sytuacji, jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie postanowienia z [...].07.2007 r. nr [...], w którym odmówiono wszczęcia postępowania podatkowego i umorzenie postępowania w sprawie. Kwestię przeksięgowania kwoty 262.600 zł na poczet zaległości podatkowych, jako czynność techniczną, należało natomiast załatwić bez przeprowadzania postępowania podatkowego. Niezasadne są podniesione w skardze zarzuty dotyczące kwestii rozstrzygniętych w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].05.2008 r. nr [...], w którym odmówiono uwzględnienia żądania skarżącego w zakresie zmiany zakresu postępowania określonego we wniosku z 25.06.2007 r. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił przepis art. 167 § 1 o.p., zgodnie z którym do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Przede wszystkim należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie żądanie dotyczące modyfikacji wniosku skarżący złożył po uchyleniu przez tut. Sąd postanowienia z [...].07.2007r. Nr [...] wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., a zatem, gdy sprawa wróciła do etapu rozpoznania zażalenia na postanowienie pierwszoinstancyjne. Niezgodne z prawdą jest więc stwierdzenie zawarte w skardze, że Sąd uchylił "postanowienia DIS w B. odmawiające zwrotu podatnikowi depozytu", Sąd nie uchylił bowiem postanowienia pierwszoinstancyjnego. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że w tym przypadku, jako organ pierwszej i drugiej instancji sprawę rozpoznawał Dyrektor Izby Skarbowej w B. Trzeba dodać, że przepis art. 167 o.p. ma na celu zagwarantowanie realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 o.p. Dopuszczenie do zmiany żądania na etapie postępowania odwoławczego prowadziłoby natomiast do sytuacji, w której zgłoszone nowe żądanie rozpoznałby tylko organ drugiej instancji, a stronie nie przysługiwałoby już prawo do odwołania się do kolejnej instancji. Postępowania takiego, jako sprzecznego z przywołaną powyżej zasadą, nie można zaakceptować. Należy też zaznaczyć, że zgodnie z art. 167 § 2 o.p. nieuwzględnione żądanie wszczyna odrębne postępowanie podatkowe, zatem strona ma gwarancję, że jej nowy wniosek zostanie rozpoznany przez organ z zachowaniem procedury właściwej dla tej czynności. Z tych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło