I SA/Bk 274/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Sądu na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] stycznia 2017 r., wydaną w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami, G. Sp. z o.o. w W. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków oraz szkody w majątku Spółki. Spółka obliczyła, że wraz z odsetkami kwota przypadająca do zwrotu wynosi 1.323.995,00 zł. Spółka twierdzi, że nie dysponuje takimi środkami pieniężnymi i nie ma możliwości pozyskania tej kwoty. Spółka wyjaśniła, że załączone do wniosku sprawozdania wskazują, że na koniec 2015 r. posiadała w ujęciu rachunkowym aktywa obrotowe o wartości kilkakrotnie przewyższającej wartość kwoty do zapłaty. Jednak część tych aktywów stanowią wartości półproduktów i towarów - ściśle związanych z procesem technologicznym wytwarzania energii z biomasy. Przedmiot działalności Spółki, objęty regulacjami o charakterze publicznoprawnym, wyklucza możliwość swobodnego rozporządzania (sprzedawania, zastawiania) wytwarzanej energii. Podobnie w przypadku substratu wykorzystywanego do wytwarzania energii - rozporządzenie nim jest wykluczone ze względu na to, że wyzbycie się go oznaczałoby wstrzymanie działalności wspartego projektu - a konsekwentnie, naruszenie obowiązku utrzymania trwałości projektu. Dalej Spółka wskazała, że istotną część aktywów obrotowych Spółki, w ujęciu rachunkowym, stanowią należności z tytułu dostaw i usług oraz z tytułu podatków dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń. Charakter tych należności nie daje podstaw do uczynienia ich podstawą zabezpieczenia zaciąganych zobowiązań. Największą wartością, wykazaną w aktywach obrotowych bilansu, jest kwota 17 milionów złotych, związana z udzielonymi przez Spółkę pożyczkami. W tym zakresie wyjaśniono, że Spółka posiada wobec jednostek powiązanych zobowiązania w wysokości 32 milionów złotych (co uwidaczniają pasywa bilansu). Część tych środków została wykorzystana na budowę biogazowni w N., Gmina K. Część pozyskanych środków finansowych Spółka pożyczała, na warunkach rynkowych, Spółce z o.o. L. z przeznaczeniem na finansowanie budowy i uruchomienia dwóch biogazowni rolniczych, w miejscowościach K. Udzielając tych pożyczek, Spółka kierowała się kalkulacją ekonomiczną, odwoływaną m.in. do tego, że budowa biogazowni w K. była objęta dofinansowaniem ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (dalej jako POIŚ), na podstawie dwóch umów o dofinansowanie, zawartych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dodatkowo Spółka zakładała, że spółka L. Sp. z o.o., działając na rozwijającym się rynku energii ze źródeł odnawialnych, objętym interwencją publiczną w formie tzw. zielonych certyfikatów, będzie w stanie spłacać udzielane jej pożyczki, wraz z należnymi odsetkami. Jednak w roku 2016 doszło do gwałtownego załamania się wyceny zielonych certyfikatów na Towarowej Giełdzie Energii. W rezultacie dłużnik Spółki, L. Sp. z o.o., stał się zagrożony niewypłacalnością i wstrzymaniem działalności produkcyjnej. To zaś - ze względu na podpisane umowy o dofinansowanie w ramach PO!Ś, oznaczałoby naruszenie obowiązku utrzymania trwałości projektu i konieczność zwrotu uzyskanego dofinansowania. Spółce L. groziło ryzyko braku możliwości regulowania bieżących zobowiązań. W dniu [...] czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy dla m. st. W. w W., X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych wydał postanowienie (sygn. akt [...]), otwierające postępowanie sanacyjne wobec Beneficjenta oraz wyznaczające Zarządcę przedsiębiorstwa. Pierwotnie przyjęty przez Radę Wierzycieli plan restrukturyzacyjny zakładał, że L. Sp. z o.o. dokonają spłaty swoich zobowiązań w okresie 144 miesięcy. W dniu [...] października 2016 r. jeden z wierzycieli zażądał zmiany planu restrukturyzacji i zaproponował, by G. Sp. z o.o., będąca największym wierzycielem, przejął cały majątek dłużnika - Spółki L. Wobec ryzyka, że wierzyciel ten sprzeciwi się układowi i wniesie o upadłość L. - co oznaczałoby naruszenie trwałości projektów realizowanych przez tą spółkę oraz konieczność zwrotu uzyskanego z POIŚ dofinansowania, w dniu [...] listopada 2016 r. Rada Wierzycieli zmieniła plany układowe. Zgodnie z nową propozycją, G. Sp. z o.o. zobowiązała się przejąć przedsiębiorstwo L. Sp. z o.o., przejąć obowiązki wynikające z umów o dofinansowanie oraz przyjąć obowiązek spłaty zobowiązań na rzecz pozostałych wspólników. Wartość bezspornych bezwarunkowych zobowiązań L. na rzecz innych niż G. Sp. z o.o. wierzycieli wnosi ok. 4,7 miliona złotych. W dniu [...] lutego 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. W. w W., X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, zatwierdził tak skonstruowany układ. W tej sytuacji Spółka będzie zobligowana układ wykonać. Równocześnie, zaangażowanie finansowe Spółki w działalność podmiotu będącego w procesie restrukturyzacyjnym jest uznawane przez banki za czynnik ryzyka, istotnie ograniczający możliwość udzielenia pożyczki lub kredytu. Przy obecnym poziomie zadłużenia Spółki, znacząco przekraczającym aktywa trwałe, oraz niepewności na rynku co do zasad wpierania przez Państwo sektora odnawialnych źródeł energii, także inwestorzy prywatni nie są skorzy do udzielenia Spółce pożyczek. Spółka wskazała, że w kontekście wydanej przez IZ RPOWP skarżonej decyzji musiałaby pozyskać na rynku finansowym lub kapitałowym w ciągu najbliższego czasu (1-2 miesiące) kwotę ok. 6 milionów złotych (4,7 miliona złotych w związku z zatwierdzonym układem oraz 1,3 miliona złotych, wynikających z zaskarżonej decyzji IZ RPOWP). Spółka, zgadzając się w listopadzie 2016 r. na zmianę propozycji układowych, była przekonana, że uda jej się zgromadzić niezbędne środki. Przedstawione sprawozdania finansowe potwierdzają, że wartość środków pieniężnych, jakie Spółka będzie w stanie zgromadzić, sięgając do pożyczek prywatnych, korzystając z kredytu kupieckiego oraz rozporządzając tymi aktywami, które nie są niezbędne do bieżącej działalności produkcyjnej, nie będzie większa, niż wymagana dla zrealizowania układu Wobec powyższego Spółka stoi wobec następującej alternatywy: albo przeznaczy gromadzone środki na wykonanie zaskarżonej decyzji IZ RPOWP, albo zrealizuje układ i spłacając pozostałych wierzycieli, zabezpieczy tym samym swoje prawa, wynikające z pożyczek, udzielanych uprzednio na rzecz L. Sp. z o.o. Rozwiązanie pierwsze oznacza jednak, że Spółka wykona kwestionowaną przez siebie decyzję IZ RPOWP, i nie będzie w stanie zrealizować układu, zatwierdzonego przez Sąd w dniu [...] lutego 2017 r. W takim przypadku, dojdzie do ogłoszenia upadłości L. Sp. z o.o. oraz zwiększenia się liczby wierzycieli tej spółki o NFOŚiGW, który będzie miał obowiązek wypowiedzieć umowy o dofinansowanie i wezwać L. Sp. z o.o. do zwrotu udzielonego wsparcia publicznego wraz z należnymi odsetkami. To zaś oznacza, że Spółka nie będzie w stanie odzyskać środków wynikających z udzielonych pożyczek. Jest oczywistym, że w takim przypadku G. Sp. z o.o. straciłaby możliwość spłaty swoich zobowiązań. Rozwiązanie drugie oznacza, że Spółka dzięki zgromadzonym środkom pieniężnym wykona układ, zatwierdzony w dniu [...] lutego 2017 r., ale nie wystarczy jej środków pieniężnych na wykonanie zaskarżonej decyzji. W takim przypadku, na mocy przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599, ze zm.), dojdzie do egzekucji z ruchomości i nieruchomości Spółki. Spółka dodała, że wszystkie jej aktywa trwałe powstały w wyniku realizacji projektu, wspartego ze środków RPO WP. Na mocy § 18 umowy o dofinansowanie Spółka ma obowiązek utrzymać trwałość projektu. W przypadku braku środków pieniężnych organ egzekucyjny byłby zobligowany do prowadzenia egzekucji z majątku, powstałego w ramach projektu. Równocześnie, działania egzekucyjne, tj. zajęcie majątku Spółki prowadziłoby do wstrzymania działalności produkcyjnej w ramach projektu. To zaś obligowałoby Instytucję do rozpoczęcia procedury odebrania Spółce pozostałej części dofinansowania na podstawie § 18 umowy o dofinansowanie. Do wniosku Spółka dołączyła następujące dokumenty: rachunki zysków i strat i bilanse za lata 2012, 2013, 2014 i 2015, umowę o dofinansowanie projektu "Budowa bioelektrowni metanowej w P. położonej w Gminie F. województwo l." zawartą pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a T. Sp. z o.o. w L., umowę o dofinansowanie projektu "Budowa bioelektrowni metanowej w K. położonej w Gminie R." zawartą pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a T. Sp. z o.o. w L. Ponadto w dniu 3 kwietnia 2017 r. wpłynęło do Sądu pismo – wydruk z Monitora Sądowego i Gospodarczego z dnia 21 lutego 2017 r., Nr 36 (5173) – ogłoszenie o zatwierdzeniu planu restrukturyzacyjnego L. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji spowoduje tak daleko idące skutki musi się bowiem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej Spółki wraz z ekonomicznym uzasadnieniem wskazywanych możliwych strat, które mogą powstać w wyniku wykonania decyzji. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, w którym stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zdaniem Sądu, Spółka, pomimo obszernego uzasadnienia wniosku, nie uczyniła tego w sposób uzasadniający objęcie jej ochroną tymczasową. Spółka wskazała na swoją sytuację gospodarczą, skupiając się przy tym przede wszystkim na okolicznościach związanych z przejęciem przedsiębiorstwa L. Sp. z o.o. i konsekwencjami tego. Udokumentowała też podnoszone w tym zakresie okoliczności.. Niestety, Spółka w sposób niewystarczający udokumentowała swoją aktualną sytuację finansową, dostarczając rachunki zysków i strat oraz bilanse za lata 2012 – 2015. Nawet jeśli w chwili składania skargi i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (21 lutego 2017 r.) Spółka nie miała jeszcze sporządzonego sprawozdania za rok 2016, to swoją sytuację finansową mogła udokumentować na podstawie posiadanej dokumentacji księgowej. Nie ma też przeszkód, aby taką dokumentację potwierdzającą aktualną sytuację finansową dołączyć w okresie późniejszym, chociażby przy okazji składania pisma załączającego wydruk z Monitora Sądowego i Gospodarczego- ogłoszenie o zatwierdzeniu planu restrukturyzacyjnego L. Sp. z o.o.. Powyższe sprawia, że Sąd nie jest w stanie ocenić, czy zachodzą okoliczności mogące uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji Dodatkowo Sąd zauważa, że z załączonej przez Spółkę dokumentacji finansowo – księgowej dotyczącej lat ubiegłych, w szczególności roku 2015, wynika, że aktywa obrotowe Spółki wynoszą przeszło 25 mln zł, w tym inwestycje krótkoterminowe prawie 18 mln zł i są to przede wszystkim pożyczki udzielone podmiotom powiązanym ze Spółką. Pełnomocnik Spółki akcentuje, że Spółka posiada zobowiązania na kwotę ponad 32 mln zł, jednak są to zobowiązania wobec podmiotów powiązanych, co zdaniem Sądu może wskazywać na to, że nie powinny one zaważyć na dalszej egzystencji Spółki. Podsumowując – wobec braku znajomości aktualnej sytuacji finansowej Spółki Sąd nie jest w stanie ocenić, czy okoliczności związane z przejęciem L. wiążą się z taką sytuacją Spółki skarżącej, która spowoduje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków oraz szkody w majątku Spółki w zakresie uzasadniającym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego też Sąd uznał za zasadne odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.