I SA/Bk 291/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. D. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], stwierdzające – na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej: "k.p.a.") – uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania L. D. (dalej jako "skarżący") płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2020 r. Organ wskazał, że decyzja Kierownika BP ARiMR została skutecznie doręczona skarżącemu dniu [...] lutego 2021 r. Odwołanie zostało złożone w dniu [...] marca 2021 r. czyli po upływie ustawowego terminu, który minął z końcem dnia [...] marca 2021 r. (art. 129 § 2 k.p.a.). Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do sądu zarzucając błędne przyjęcie, że wniósł odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniósł odwołanie od decyzji po ustawowo przewidzianym terminie do jego wniesienia co za tym idzie nastąpiło uchybienie terminu ale nie z własnej winy odwołującego się. Główną przyczyną nie wniesienia odwołania w terminie stała się pandemia. Skarżący w czasie ustawowego terminu odwołania przebywał na kwarantannie. Kwarantanną objęci byli również ojciec, matka i brat. Ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych nastąpiło uchylenie wstrzymanie bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym z powodu COVID-19. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie, w którym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jest to faza wstępna postępowania odwoławczego, podczas której badana jest m.in. terminowość dokonanej czynności złożenia odwołania. W sytuacji spóźnionego złożenia odwołania wskazany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym stanowi przepis art. 129 § 2 k.p.a. W rozpatrywanym przypadku decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2021 r., czego strona nie kwestionuje. Uwzględniając powyższą okoliczność oraz treść art. 129 § 2 k.p.a. organ prawidłowo stwierdził, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] marca 2021 r. Odwołanie został złożone do organu odwoławczego w dniu [...] marca 2021 r. a więc po upływie ustawowego terminu. Przekroczenie terminu ustawowego nawet o jeden dzień obliguje do uznania, że dokonana przez skarżącego czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek – stosownie do art. 134 k.p.a. wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący mógł bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu składając np. prośbę o przywrócenie terminu w trybie unormowanym w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W analizowanym przypadku skarżący nie zwrócił się jednak do organu z takim wnioskiem. W odwołaniu również nie powołał się na okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu. Dopiero w skardze zawarł argumenty wskazujące jego zdaniem, że przekroczenie terminu nastąpiło nie z jego winy. W momencie wydawania zaskarżonego postanowienia nie istniała zatem przeszkoda do stwierdzenia uchybienia terminu w postaci uprzednio złożonego do organu żądania przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., które powinno zostać rozpatrzone w pierwszej kolejności, przed ewentualnym wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Organ zaś nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić wyłącznie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie uzasadnia domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie uchybionego terminu (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 323/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się do argumentu skargi dotyczącego zawieszenia terminów w trakcie pandemii, w istocie ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) nastąpiło wstrzymanie bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym z powodu COVID-19. Stanowił o tym art. 15zzs tej ustawy, który został wprowadzony do obrotu prawnego z dniem 31 marca 2020 r. Wyjaśnić jednak trzeba skarżącemu, że z dniem 16 maja 2020 r. przepis ten został uchylony, zaś zgodnie z art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, postanowiono, że terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z powyższego wynika zatem, że w momencie wydania decyzji przez Kierownika BP ARiMR oraz składania przez skarżącego odwołania nie było regulacji powodującej wstrzymanie bądź zawieszenie terminów w postępowaniach administracyjnych. Wobec powyższego sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy procesowej.