I SA/Bk 298/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-08-17

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy strona już posiada ustanowionego radcę prawnego, oraz czy strona może zostać zwolniona od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie przysługuje stronie, która pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, niezależnie od jej sytuacji finansowej. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych może zostać przyznane stronie, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący mieszka w domu będącym własnością byłej żony i córki, utrzymuje się z emerytury w wysokości 910 zł netto, ponosi miesięczne wydatki na alimenty, Internet, telefon i lekarstwa, jest osobą schorowaną i nie posiada majątku ani oszczędności. W aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo radcy prawnego A. K., który reprezentował skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres I-VII 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od I – XII 2003 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 22) podając, iż zamieszkuje w domu przy ul. W. [...] w B. wraz z uczącą się córką W. K. Powyższy dom stanowi własność I. K. (byłej żony) i W. K. Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 910 zł netto. Wykazane wydatki miesięczne J. K. stanowią: alimenty – 349,23 zł; Internet – 100 zł; telefon komórkowy - 55 zł; lekarstwa około 100 zł. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, jest osobą schorowaną, nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący podniósł, iż po opłaceniu alimentów i bieżących kosztów utrzymania nie zawsze wystarcza mu na zakup niezbędnych leków (k.22-23, decyzja organu II instancji, akta administracyjne). Na wstępnie należy podnieść – mając na uwadze wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującym ustanowienie radcy prawnego – iż zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Tymczasem jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy skarżący jest już reprezentowany przez radcę prawnego A. K. Pełnomocnictwo z dnia [...] czerwca 2010 r. zostało złożone do akt niniejszej sprawy i nie zostało odwołane (k. 20). W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący ma już w sprawie ustanowionego radcę prawnego należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono w sentencji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 maja 2008 roku, w sprawie sygn. akt I FZ 160/08 i postanowieniu z dnia 24 stycznia 2008 roku, w sprawie sygn. akt I GZ 228/07). Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. K. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jedynym źródłem jego utrzymania pozostaje emerytura w wysokości 910 zł brutto. Wykazane wydatki miesięczne – bez zakupu żywności i środków czystości – zamykają się zaś kwotą około 600 zł. Skarżący jest osobą schorowaną, nie posiada majątku, zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych pozwalają na stwierdzenie, iż J. K. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło