I SA/Bk 300/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , T. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, gdyż z małżonką ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Ponadto ma zasądzone alimenty na dwójkę dzieci w łącznej wysokości 6.500 zł. Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która od stycznia do końca maja 2018 r. przyniosła stratę w wysokości 40.288,03 zł. Jednym majątkiem skarżącego jest mieszkanie w B. o powierzchni [...] m2, które stanowi przedmiot zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponadto skarżący spłaca kredyt za mieszkanie w wysokości 2.000 zł, do spłaty pozostała jeszcze kwota 136.491,39 Chf. Wnioskodawca podniósł, iż na swoje utrzymanie zaciąga drobne pożyczki u znajomych i rodziny. Bieżące wydatki skarżącego zamykają się kwotą około 1.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe zarówno prywatne jaki i firmowe zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżący korzysta z pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru, ale nie posiada środków na poniesienie kosztów opłaty od skargi (k. 35-37) Do akt sprawy skarżący dołączył: kserokopie aktu notarialnego o ustanowieniu rozdzielności majątkowej (k. 37-38), podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2018 r. (k.39), wyrok w sprawie alimentów (k. 40), wyciągi z rachunków bankowych (k. 41-50). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 299/18 wnioskodawca dodatkowo podniósł, iż drugie mieszkanie jest własnością córki, natomiast żona posiada udział ½ w mieszkaniu wraz z skarżącym, udział 1/3 we własności domu o powierzchni [...] m2 wraz z oborą, stodołą, letnią kuchnia oraz własność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podkreślił, iż małżonka nie posiada żadnych oszczędności i utrzymuje się z pracy zarobkowej wykonywanej na podstawie dwóch umów, z których uzyskuje dochód 1.411,23 zł i 2.803,40 zł. Małżonka skarżącego pobiera dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 3.365,76 zł. Do oświadczenia w sprawie sygn. akt I SA/Bk 299/18 skarżący dołączył: zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowej oraz zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym (k. 56-57,100-101), księgę przychodów i rozchodów za 2017 r. i 2018 r.(k. 58,76), zeznania podatkowe (k. 59-75), zaświadczenie o dochodach małżonki (k. 77-78), harmonogram spłat kredytów i pożyczek (k. 79-94), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 95-99). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż źródłem jego utrzymania w zasadzie zostają obecnie drobne pożyczki u znajomych i rodziny, gdyż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza za miesiące styczeń – maj 2018 r. zamknęła się stratą na kwotę 40.288,03 zł (k. 39). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą około 9.500 zł, w tym 2.000 zł rata kredytu na kwotę 136.491,39 Chf, alimenty na dwójkę dzieci w kwocie 6.500 zł, żywność i bieżące koszty utrzymania mieszkania. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie w B. o powierzchni [...] m2, które stanowi przedmiot zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wszystkie rachunki bankowe zarówno prywatne jaki i firmowe zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżący z małżonką ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Dodatkowo wskazał, iż drugie mieszkanie jest własnością córki, natomiast żona posiada udział ½ w mieszkaniu wraz z skarżącym, udział 1/3 we własności domu o powierzchni [...] m2 wraz z oborą, stodołą, letnią kuchnią oraz własność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podkreślił, iż małżonka nie posiada żadnych oszczędności i utrzymuje się z pracy zarobkowej wykonywanej na podstawie dwóch umów, z których uzyskuje dochód 1.411,23 zł i 2.803,40 zł. Małżonka skarżącego pobiera dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 3.365,76 zł. Ze złożonej dokumentacji wynika, że skarżący ma zadłużenie na rachunku prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 397.820,57 zł, nie posiada środków na prywatnych rachunkach i ma zadłużenie z tytułu kredytów i zaległości podatkowe na kwotę 578.11.85 zł. Z księgi przychodów i rozchodów oraz zeznań podatkowych prowadzonej działalności gospodarczej za 2017 r. wynika, że przychód spółki za ten okres wyniósł 680.540,20 zł, zaś dochód za ten okres wyniósł 169.692,18 zł (k. 67 akt sprawy I SA/Bk 299/18). Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 3.522 zł (k. 32) oraz wpisu w drugiej sprawie skarżącego w kwocie 3.074 zł (sprawa sygn. akt I SA/Bk 299/18). Podsumowując należy stwierdzić, iż obecnie skarżący nie posiada źródła dochodu i utrzymuje się z pożyczek od znajomych i rodziny, ale ponosi koszty swego utrzymania w kwocie prawie 10.000 zł (skarżący nie wykazał bowiem aby miał zadłużenie w bieżącym regulowaniu rachunków czy też spłaty alimentów). Dokonywana też jest na bieżąco spłata kredytu w kwocie około 2.000 zł (maj – czerwiec 2018 r. k. 50). Z analizy dołączonej do akt sprawy dokumentacji podatkowej wynika, iż mimo, że działalność gospodarcza w 2018 r. zamknęła się stratą na kwotę ponad 40.000 zł, to przychód w 2017 r. z tego tytułu wyniósł 680.540,20 zł, zaś dochód za ten okres wyniósł 169.692,18 zł. Jest to przychód znacznych rozmiarów, świadczący o tym, że skarżący z całą pewnością miał możliwość zaoszczędzenia środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, nawet biorąc pod uwagę, że obecnie nie posiada żadnych dochodów. Twierdzenia te nie do końca są wiarygodne w kontekście ponoszonych bieżących wydatków w kwocie prawie 10.000 zł, przy braku dochodów. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24.06.2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). W postanowieniu z dnia 13.06.2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie, że uiszczenie na obecnym etapie postępowania kwoty ponad 3.000 zł (tytułem wpisu sądowego) oraz pokrycie pozostałych kosztów sądowych, które mogą ewentualnie pojawić się w sprawie niniejszej nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Tym bardziej, iż skarżący posiada środki finansowe na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.