I SA/Bk 311/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i październik 2003 r. oraz na poczet odsetek za zwłokę od tych zaległości p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienia doradcy podatkowego. J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (k. 39-40, 61-62). Skarżąca podniosła, że ze względu na brak środków finansowych nie opłaca na bieżąco składek na ZUS i podatku od nieruchomości, zalega z opłatami za energię elektryczną, wodę i telefon, na jej utrzymaniu pozostaje bezrobotny syn M. J. Ja. J. wskazała ponadto, iż posiada budynek handlowy przy ul. D. [...], którego powierzchnia wynosi [...] m2 i uzyskuje miesięcznie z tytułu wynajmu lokali użytkowych w tym budynku dochód w wysokości ok. 21.000 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na spłatę rat kredytowych wynoszących ok. 27.800 zł miesięcznie (k. 63-64). W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2009 roku J. J. oświadczyła, że aktualna wysokość jej zobowiązań wobec poszczególnych wierzycieli wynosi: – F. B. – 110.000 EURO, – S. W. – 124.199.88 zł, – Urząd Skarbowy – 467.395,84 zł oraz odsetki około 300.000 zł. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem jej i jej syna wynoszą około 5.540 zł. Do wydatków tych należy zaliczyć opłatę za wynajęte mieszkanie 600 zł, ZUS – około 740 zł, podatek VAT – 2.500 zł, jedzenie – 1000 zł. J. J. spłaca miesięczne raty kredytów na rzecz F. B.– około 12.000 zł oraz S. W. – około 6.800 zł. Wnioskodawczyni uzyskuje przychody z tytułu wynajmu lokali użytkowych firmie R. - 11.700 zł + VAT, firmie C. P. – 2.500 zł + VAT oraz firmie K. – 3.113 zł + VAT. W sumie dochody z wynajmu wynoszą około 21.121,86 zł (k. 71-72). Do pisma dołączono kopie dokumentów potwierdzających wysokość zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz dokonywanych w tym zakresie spłat, zaległości podatkowych oraz umów najmu (k. 73-97). Na wstępnie należy podnieść, mając na uwadze wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, obejmujący ustanowienie doradcy podatkowego, iż zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Tymczasem jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy skarżąca jest już reprezentowana przez doradcę podatkowego M. T. Pełnomocnictwo z dnia 2 lutego 2009 r. zostało złożone do akt niniejszej sprawy i nie zostało odwołane (k. 68). W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawczyni. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżąca ma już w sprawie ustanowionego doradcę podatkowego wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało oddalić na mocy art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono w sentencji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 maja 2008 roku, w sprawie sygn. akt I FZ 160/08 i postanowieniu z dnia 24 stycznia 2008 roku, w sprawie sygn. akt I GZ 228/07). Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. J. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna J. J. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wprawdzie skarżąca posiada budynek usługowy przy ul. D. [...] w Ł. i uzyskuje dochody z tytułu wynajmu znajdujących się tam lokali użytkowych, to jednak dochody te są prawie w całości przeznaczane na spłatę zadłużenia. Ze złożonego oświadczenia (z 4.02.2009 r., k. 71-72) wynika, iż przychody z wynajmu wynoszą 17.313 zł plus VAT (łącznie 21.121,86 zł), zaś wnioskodawczyni spłaca miesięcznie raty kredytów w łącznej wysokości około 18.800 zł. Wprawdzie kwota ta jest niższa od kwoty uzyskiwanego przez skarżącą dochodu – odpowiednio 21.121,86 zł i 18.800 zł, co oznacza, że wysokość dochodu w chwili obecnej przewyższa wysokość miesięcznych rat kredytu. Skarżąca ponosi jednak jeszcze koszty związane z utrzymaniem swojej dwuosobowej rodziny, które kształtują się aktualnie na poziomie 5.540 zł (k. 72). Na utrzymaniu skarżącej pozostaje także bezrobotny. Ze względu na brak środków finansowych skarżąca nie reguluje na bieżąco składek na ZUS i podatku od nieruchomości, zalega z opłatami za energię elektryczną, wodę i telefon. Ponadto musiała sprzedać swój dom, aby spłacić część swoich zaległości pieniężnych. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokie zadłużenie i dokonywane w tym zakresie spłaty oraz brak środków na bieżące utrzymanie należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.