I SA/Bk 319/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-06-19
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą z miesięcznym dochodem 3.500 zł i posiadający oszczędności w wysokości 1.000 zł, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w kwocie 720 zł, biorąc pod uwagę miesięczne wydatki rodziny wynoszące 3.580 zł?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca, posiadając stałe źródło dochodu z działalności gospodarczej oraz oszczędności w wysokości 1.000 zł, jest w stanie pokryć wpis od skargi w kwocie 720 zł i inne ewentualne koszty sądowe. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w trudnej sytuacji materialnej, a wnioskodawca nie wykazał niedostatków w zakresie bieżącego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest jedynym żywicielem czteroosobowej rodziny, z działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód 3.500 zł, a miesięczne wydatki wynoszą 3.580 zł. Posiada oszczędności w wysokości 1.000 zł i samochód. Wnioskodawca domagał się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz dwójką dzieci (14 i 20 lat). Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza – dochód miesięczny uzyskiwany z tego tytułu to 3.500 zł. Stałe wydatki miesięczne stanowią: koszty mieszkania – 400 zł (woda, prąd, gaz); składka ZUS – 1.280 zł; studia syna – 800 zł; opłata za szkolę – 100 zł; żywność, artykuły higieniczne – 1.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: samochód osobowy S. rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 1.000 zł (k. 26 – 27).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu A. K. wykazał, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza – P. P. "K." A. K. w M. Z tego tytułu wnioskodawca osiąga dochód miesięczny w wysokości 3.500 zł. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 3.580 zł (koszty mieszkania – woda, prąd, gaz; składka ZUS; studia syna; opłata za szkolę; żywność; artykuły higieniczne), są równe osiąganemu dochodowi. Majątek skarżącego stanowi: samochód osobowy S. rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 1.000 zł.
W tym miejscu należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sądowego ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie
720 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, to należało zatem stwierdzić,
że posiadanie przez A. K. stałego źródła dochodu (prowadzona działalność gospodarcza) oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 1.000 zł w zestawieniu
z wysokością kosztów sądowych w sprawie niniejszej pozwala na uznanie,
iż wnioskodawca jest w stanie opłacić wpis od skargi w wysokości 720 zł oraz uiścić inne koszty sądowe, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszym etapie procedowania.
Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 1.000 zł, kwota ta przekracza wysokość wpisu od skargi. Dodatkowo, stały miesięczny dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę pozwala na zgromadzenie środków pieniężnych niezbędnych do pokrycia innych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego. Ponadto, należy zwrócić uwagę, że stały dochód miesięczny uzyskiwany przez skarżącego wystarcza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny, wnioskodawca nie wykazał niedostatków w tym zakresie.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA
w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu".
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło