I SA/Bk 32/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] listopada 2012r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] sierpnia 2012r., nr [...] określającą M. [...] Spółce z o.o. w A. (dalej powoływanej jako Spółka) wysokość podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Decyzja organu II instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki 4 grudnia 2012r. W dniu 3 stycznia 2012r. pełnomocnik Skarżącej Spółki wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej bezpośrednio do WSA w Białymstoku. Postanowieniem z 13 lutego 2013r. tut. Sąd odrzucił tą skargę z uwagi na uchybienie terminu do złożenia skargi. Pełnomocnik Skarżącej – dr hab. nauk prawnych D. K. w dniu 11 lutego 2013r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wskazał, że w dniu 3 stycznia 2012r. wykonywał czynności podczas posiedzenia Zarządu w Spółce. W tym czasie sekretarka skarżącej Spółki – J. A. omyłkowo i bez porozumienia z pełnomocnikiem zabrała wraz z pocztą służbową, którą uprzednio przedłożyła mu do podpisu, przygotowaną i sygnowaną skargę, którą zamierzał wysłać do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Po ujawnieniu przez pełnomocnika faktu wysłania skargi sekretarka oświadczyła, że skarga została wysłana na prawidłowy adres wskazany w treści skargi. W związku z wykonywaniem obowiązków służbowych pełnomocnik nie miał praktycznych możliwości sprawdzenia poprawności wysłania skargi. Dopiero 4 lutego 2013r. z odpowiedzi na skargę pełnomocnik dowiedział się, że skarga została wysłana bezpośrednio na adres WSA w Białymstoku. Dodatkowo pełnomocnik wyjaśnił, że Pani J. A. z pismem tego rodzaju miała do czynienia po raz pierwszy i pozostawała w przekonaniu, że to WSA w Białymstoku powinien być jego bezpośrednim adresatem. Ponadto objęła ona obowiązki służbowe w zakresie obsługi sekretariatu 2 stycznia 2013r. Pełnomocnik poinformował, że w związku z naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych udzielił Pani J. A. kary nagany z wpięciem do akt personalnych za samowolne wysłanie korespondencji oraz pouczył ją o konsekwencjach finansowych naprawienia szkody w przypadku negatywnych skutków wynikających z zaniedbania. Dodał też, że w przypadku braku uwzględnienia wniosku skutki wynikające z działania osoby nieuprawnionej byłyby dla Spółki daleko idącą podstawą do ogłoszenia upadłości lub likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi podlegał oddaleniu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz 270 ze zm.). Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej. Powołane przepisy nie precyzują, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć ono miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 13 marca 2012r., I GZ 33/12). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. FZ 13/04. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 6, poz. 148). Niezachowanie więc należytej staranności przez pracownika pociąga za sobą również konsekwencje dla spółki, w której jest zatrudniony (postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2005 r., FZ 552/04, niepubl.). W związku z tym, że w niniejszej sprawie Skarżąca Spółka ustanowiła pełnomocnika procesowego, złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia rozpoznać należało przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika, który jest jednocześnie pracownikiem Spółki. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę, który ponosi konsekwencje braku należytej staranności osoby, przez którą działa (por. postanowienie SN z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, Lex nr 51986, postanowienia NSA z dnia 10 maja 2004 r., FZ 7/04 oraz z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 110/04). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 grudnia 2011r. wskazał, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, miernik staranności powinien uwzględniać zawodowy charakter czynności wykonywanej przez takiego pełnomocnika. Oznacza to, że pełnomocnik, kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych powinien przedsięwziąć wszelkie działania, aby skarga została nadana pod właściwy adres (II FZ 739/11). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie mniejsze wymagania należy stawiać pełnomocnikowi będącemu doktorem hab. nauk prawnych. W ocenie Sądu przywołane przez pełnomocnika skarżącej Spółki w uzasadnieniu wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu terminu. Za taką okoliczność nie można bowiem uznać nieprawidłowej wysyłki skargi przez sekretarkę Spółki. Nielogiczny i pozostający bez znaczenia dla oceny przesłanki zawinienia jest argument, że miała ona po raz pierwszy do czynienia z tego rodzaju przesyłką oraz to, że dzień wcześniej przejęła ona obowiązki w sekretariacie. Skoro Spółka celem ochrony swoich interesów, ustanowiła pełnomocnika – doktora hab. nauk prawnych, to jego obowiązkiem było takie pokierowanie tematem skargi, aby została ona prawidłowo wysłana. Tymczasem pełnomocnik – jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu – po powzięciu wiadomości, że skarga została wysłana, poprzestał na uzyskaniu informacji od sekretarki, że "skarga została wysłana na prawidłowy adres". Jeśli wiedział on, że skarga została wysłana "omyłkowo", to celem dochowania należytej staranności winien był sprawdzić poprawność wskazania adresata chociażby na potwierdzeniu nadania przesyłki listem poleconym. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności świadczą o tym, że pełnomocnik Skarżącej nie podjął wszelkich możliwych starań, by dokonać czynności procesowej w ustawowym terminie. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 86 §1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.