I SA/Bk 322/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-10-15

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z leasingiem i naprawą samochodu osobowego mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie udowodniono ich związku z działalnością gospodarczą, a jedynie z celami prywatnymi prezesa spółki? Czy wpłaty na konto spółki, których pochodzenie nie zostało należycie wyjaśnione przez podatnika, stanowią przychód spółki?
Ratio decidendi
Wydatki związane z leasingiem i naprawą samochodu osobowego nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie udowodnił ich związku z działalnością gospodarczą, a materiał dowodowy wskazuje na ich prywatny charakter. Wpłaty na konto spółki, których pochodzenie nie zostało należycie wyjaśnione przez podatnika, stanowią przychód spółki, zwłaszcza gdy podatnik nie wykazał ich "omyłkowości" w toku postępowania.
Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na leasing i naprawę samochodu Mercedes V. oraz zakwalifikowania otrzymanych wpłat na konto spółki jako przychodu. Spółka argumentowała, że samochód był wykorzystywany służbowo, a wpłaty były omyłkowe. Organy podatkowe uznały, że brak jest dowodów na służbowe wykorzystanie samochodu, a wpłaty nie zostały należycie wyjaśnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi I. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 lipca 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. oddala skargę. Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił "I." Spółka z o.o. w B. (dalej także jako "Spółka") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 lipca 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. w kwocie 19.123,00 zł w miejsce zadeklarowanego za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w wysokości 0,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 1.795,00 zł z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od lipca do grudnia 2003 r. i od stycznia do października 2004 r. Do przychodów organ zaliczył otrzymane w 2004 r. przez Spółkę środki pieniężne w wysokości 31.380,89 zł, natomiast do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczył kwoty 76.753,93 zł, stanowiącej wydatki leasingowanego samochodu marki Mercedes V.[...] wobec braku udowodnionego związku poniesionego wydatków z przychodem. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji w celu ustalenia okoliczności związanych z użytkowaniem samochodu Mercedes V. [...] zwracał się do Spółki o złożenie wyjaśnień popartych dowodami. Spółka nie posiadała jednak dowodów wskazujących na koszty związane z eksploatacją tego samochodu i wyjaśniła, że wydatki te pokrywał z własnych środków prezes S. T., który jeździł samochodem osobiście. Wskazano, ze przedstawione przez Spółkę zestawienie dat wyjazdów i tras nie pokrywa się w większości z danymi zawartymi w wydrukach z bazy centralnego Archiwum Odprawowego KGSG w Warszawie, dokumentującego przekroczenia przez opisany pojazd granicy RP. Organ ustalił również, że samochodem mercedes V. [...] podróżowały oprócz S. T. także kierownik transportu – A. T. i inne osoby. Tym samym wyjaśnienia Spółki o wykorzystywaniu samochodu wyłącznie przez prezesa Spółki do celów służbowych oraz dotyczący podróżowania nim wyjątkowo także przez inne osoby, (A. T.), nie zostały przez organ uwzględnione. Organ podkreślił, że to prezes pokrywał wydatki związane z eksploatacją samochodu i nie występował z roszczeniem do Spółki co dowodzi, że traktował on samochód Mercedes V. [...] jako prywatny, skoro uznał wydatki na zakup paliwa za koszt osobisty a nie koszt Spółki. Tym samym, wobec braku udowodnionego związku poniesionego wydatku z przychodem uznano, że kwota 76.753,93 zł zasadnie została wyłączona z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, póz. 654 ze zm.) - dalej w skrócie: "u.p.d.o.p.". Odnośnie środków pieniężnych w wysokości 31.380,89 zł, zaliczonych przez organ do jej przychodów, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że fakt "omyłkowej" wpłaty gotówki na konto Spółki był przedmiotem wyjaśnień prowadzonych przed organem pierwszej instancji. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowe wpłaty zostały zaksięgowane przez Spółkę na koncie 201-9999 "kontrahent niezidentyfikowany do wyjaśnienia". W trakcie postępowania podatkowego Spółka wyjaśniła, że otrzymane pieniądze są wpłatami z tytułu usługi marketingowej wykonanej przez S. T. w 2003 r. i że powinny wpłynąć na jego konto osobiste. Jednocześnie, mimo kilkukrotnych wezwań, Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających prowadzenie w 2003 r. przez S. T. działalności gospodarczej, wykonania usług marketingowych na rzecz podmiotów, które dokonały wpłat na konto Spółki. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie mają logicznego uzasadnienia pisma kierowane przez Spółkę do podmiotów, które dokonały wpłat z prośbą o podanie kont bankowych celem zwrotu omyłkowo wpłaconych pieniędzy i jednoczesną prośbą o zgodę na przekazanie w/w wpłat na konto osobiste w banku zagranicznym. Fakt nie podjęcia przez Spółkę jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie wpłat otrzymanych od w/w podmiotów przez okres około 3 lat tj. od momentu ich otrzymania do czasu wszczęcia kontroli, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B., dowodzi, że wpłaty te nastąpiły za jej wiedzą. Zdaniem organu odwoławczego, w związku z tym, iż Spółka nie wyjaśniła i nie przedstawiła żadnych dowodów, iż wpłacone kwoty nie są jej przychodem, zasadnie uznano, iż w myśl przepisów art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. należy je zaliczyć do przychodów podatkowych w miesiącu, w którym zostały faktycznie otrzymane tj. w maju 2004 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, działający w imieniu Spółki pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., jak też o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Decyzji organu odwoławczego zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 i art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. oraz naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 120, 121 § 1, 122, 180, 187, 188 i 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia w skrócie: "O.p.". Autor skargi stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności zaliczenia do kosztów wydatków poniesionych na eksploatację samochodu, dlatego tylko, że Spółka nie ujmowała ich w ewidencji wydatków związanych z eksploatacją samochodu. Jego zdaniem żaden z przepisów prawa nie zabrania na zaliczania przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów wszystkich wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pełnomocnik Spółki podniósł, że fakt, iż zdarzały się przypadki, gdy w wyjazdach za granicę S. T. towarzyszyły inne osoby (A. T. i dzieci Państwa T.), nie oznacza wyjazdów w celach prywatnych. Obecność innych osób pełnomocnik tłumaczy względami bezpieczeństwa w długich podróżach i obawą przed zaśnięciem kierującego pojazdem S. T. Zdaniem autora skargi organy podatkowe nie przeprowadziły jakichkolwiek czynności, które mogłyby podważyć wyjaśnienia z dnia 5 lipca 2007 r. i 30 sierpnia 2007 r., w których wskazano, że do celów prywatnych państwo T. używali samochodu osobowego Audi [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W ocenie pełnomocnika Spółki stanowisko organów podatkowych, które uznały brak podstaw do uznania za wiarygodne wyjaśnień Spółki dotyczących użytkowania do celów służbowych samochodu marki Mercedes V. [...] jest błędne. Wnioski organów podatkowych wysnute na podstawie konfrontacji danych uzyskanych w Centralnym Archiwum Odprawowym KG Straży Granicznej z paragonami dokumentującymi zakup paliwa oraz wyjaśnieniami Spółki w zakresie tras odbytych wyjazdów wynikają z niepełnego i nieprecyzyjnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Część paragonów dotyczyła bowiem samochodu prywatnego S. T. marki Audi. Pełnomocnik Spółki stwierdził również, że organy podatkowe niezasadnie określiły kwotę w wysokości 31.380,89 zł jako przychód Spółki, bowiem wpłaty w tej wysokości były dokonane na konto skarżącej Spółki omyłkowo, a okoliczność tą skarżąca Spółka jednoznacznie wyjaśniła. Autor skargi zarzucił także niezasadne określenie odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 1.795,00 zł z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od lipca do grudnia 2003 r. i od stycznia do października 2004 r. Do pisma procesowego z 10 października 2008 r. dołączono oświadczenia złożone przez kontrahentów Spółki, potwierdzające okoliczności wyjazdów S. i A. T. w 2005 roku za granicę, w związku z prowadzeniem rozmów handlowych oraz fakt użytkowania w trakcie tych wyjazdów samochodu Mercedes V. [...]. oraz umowę handlową (wraz z jej tłumaczeniem na język polski), podpisaną w [...] kwietnia 2005 r. z firmą M. [...] oraz kserokopie kart paszportu prezesa Spółki – S. T., potwierdzające fakt przekraczania granicy w okresach wskazanych w oświadczeniach kontrahentów. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał, że powyższe dowody jednoznacznie potwierdzają, iż samochód Mercedes V. [...] był wykorzystywany w roku 2005 wyłącznie na potrzeby działalności prowadzonej przez Spółkę, a nie na prywatne cele prezesa Spółki. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt l SA/Bk 284/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. Sąd podzielił zarzut skargi, że sam fakt nie ujmowania przez Spółkę w ewidencji księgowej wydatków związanych z eksploatacją samochodu nie może stanowić wystarczających podstaw do kwestionowania zasadności zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów Spółki wydatków poniesionych na eksploatację samochodu Mercedes. W ocenie Sądu, takie okoliczności, jak rodzaj leasingowanego samochodu (z uwagi na charakter działalności Spółki, brak zatrudniania pracowników), okoliczność, że koszty związane z użytkowaniem samochodu w całości poniósł prezes Spółki oraz to, że samochodem niejednokrotnie podróżowali pasażerowie niezwiązani ze Spółką, nie są wystarczające by uznać, że samochód będący przedmiotem leasingu był wyłącznie wykorzystywany prywatnie, zwłaszcza, że jak wyjaśniała Spółka, S. T. dysponował do swoich prywatnych celów samochodem osobowym marki Audi (zarejestrowanym na terenie B.), a Mercedes V. [...] służył wyłącznie do działalności logistycznej Spółki i załatwiania spraw służbowych prezesa zarządu z firmami współpracującymi. Organ nie wykazał -zatem według Sądu - że wydatki ponoszone były wyłącznie na cele osobiste prezesa Spółki lub osób trzecich. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny dokonać analizy częstotliwości wyjazdów za granicę przy użyciu obu samochodów użytkowanych przez prezesa Spółki, o w powiązaniu z pozostałym materiałem pozwoliłoby na ustalenie w sposób bezsprzeczny, czy samochód mercedes V. [...] był wykorzystywany w całości na cele prywatne S. T. Powołując się na art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ustalenia organów w zakresie pochodzenia otrzymanych w maju 2004 r. wpłat na rachunek Spółki oparte zostały na domniemaniu faktycznym, co w sytuacji negowania jej przez Spółkę, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Nie do zaakceptowania w świetle zasad ogólnych postępowania, jak i zasady legalności (art. 120 O.p.), zobowiązującej organy obu instancji do działania na podstawie i w granicach prawa, jest również próba "przerzucenia" na Spółkę ciężaru udowodnienia faktów związanych z wykonaniem umów marketingowych zawartych w 2003 r. na terenie B. przez inny podmiot niż Spółka, nawet jeżeli wykonawcą tych umów był prezes Spółki. Tym samym organy poddając w wątpliwość wyjaśnienia Spółki dotyczące omyłkowej wpłaty na jej konto należności z tytułu umów marketingowych wykonanych przez S. T., w tym faktu ich wykonania na rzecz A. [...] oraz M. [...], powinny przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, o których mowa w rozdziale 11 O.p. zatytułowanym: Dowody (art.180-200d). Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Dyrektor Izby Skarbowej w B. i w złożonej skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.") i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wadliwie wykonaną przez Sąd pierwszej instancji funkcję kontrolną, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ rozpatrując sprawę oparł się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, 2) art. 141 § 4 zd. 2 u.p.p.s.a., poprzez ograniczenie się Sądu jedynie do ogólnych wskazań co do dalszego postępowania, a w konsekwencji, w świetle ustaleń poczynionych w toku postępowania, uniemożliwienie organowi wykonania wyroku, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, czego rezultatem było wydanie decyzji podlegającej uchyleniu. Wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 182/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W ocenie NSA, nie można zaaprobować oceny Sądu I instancji w zakresie kwoty 31.380,89 zł, która zdaniem Spółki znalazła się na jej koncie przypadkowo. W toku postępowania organy ustaliły, że przedmiotowe wpłaty zostały zaksięgowane na koncie 201-9999 "kontrahent niezidentyfikowany do wyjaśnienia". Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Ustawodawca nie uzależnił zakwalifikowania otrzymanych przez osoby prawne pieniędzy jako przychodu, od tytułu, z którego daną kwotę się otrzymuje. Tym samym na gruncie rozpoznawanej sprawy, w sytuacji braku należytego działania ze strony Spółki, która powinna była wykazać podnoszoną przez siebie "omyłkowość" wpłat, organy słusznie zakwalifikowały ww. kwotę na podstawie powoływanego przepisu u.p.d.o.p. jako przychód Spółki. W zakresie oceny Sądu pierwszej instancji, co do niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty 76.753,93 zł, stanowiącej sumę wydatków związanych z realizacją umowy leasingu oraz naprawą samochodu marki Mercedes V. [...], NSA podzielił zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej. NSA stwierdził, iż organ odwoławczy zasadnie broni swojego stanowiska, podnosząc, że w toku postępowania dokonał wszelkich możliwych czynności mających na celu ustalenie częstotliwości przekraczania granicy państwowej przez ww. pojazd (zestawienie uzyskane z Centralnego Archiwum Odprawowego KGSG w Warszawie stanowiące łącznie 38 arkuszy). W tym zakresie organ podatkowy dopełnił obowiązku wynikającego z art. 122 O.p. W ocenie NSA organ nie jest w stanie ustalić, które przekroczenia granicy miały charakter służbowy, a które prywatny, a to właśnie zaleca Sąd pierwszej instancji. Tym samym wskazówki sformułowane przez WSA w Białymstoku na mocy art. 141 § 4 p.p.s.a. mają charakter bardzo ogólny, co nie pozwala na precyzyjnie wykonanie wyroku. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela zarzut skargi kasacyjnej dotyczący sformułowanej przez Sąd pierwszej instancji wskazówki, co do dalszego postępowania w zakresie badania używania przez prezesa Spółki jego prywatnego samochodu (Audi). Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej podnosi w skardze kasacyjnej, że badanie częstotliwości przekroczeń granicy przy użyciu prywatnego samochodu S. T. nie znajduje związku z przedmiotem sprawy. Istotą postępowania było ustalenie, czy samochód marki Mercedes był wykorzystywany w związku z prowadzoną działalnością, a tym samym, czy koszty związane z jego eksploatacją można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu przez Spółkę. W ocenie NSA organy podatkowe nie miały i nie mają uprawnień do badania sposobu wykorzystania prywatnego samochodu prezesa Spółki, gdyż tego typu działania stanowiłyby wykroczenie poza granice upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasadniczy spór w sprawie dotyczył elementów mających wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych tj. zaliczenia do przychodów Spółki wpłaty w kwocie 31 380,89 zł dokonanej na rachunek Spółki w maju 2004 r. oraz wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty 76 753,93 zł stanowiącej sumę wydatków związanych z leasingiem i naprawą samochodu Mercedes V. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2010 r. stwierdził, iż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że kwota 31 380,89 zł, która zdaniem Spółki znalazła się przypadkowo na jej koncie, została zaksięgowana jako "kontrahent niezidentyfikowany do wyjaśnienia". Zatem to Spółka, kwestionująca należność tej kwoty powinna była w toku postępowania wykazać podnoszoną przez siebie "omyłkowość wpłat", czego nie uczyniła. Tym samym organy słusznie zakwalifikowały powyższą kwotę na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.o.d.p. jako przychód Spółki. Z kolei w odniesieniu do kwoty 76 753,93 zł, stanowiących wydatki na realizację umowy leasingu i naprawę samochodu marki Mercedes, NSA przyjął, że organy dokonały wszelkim możliwych czynności mających na celu ustalenie częstotliwości przekraczania granicy RP przez powyższy pojazd. Jednocześnie nie są w stanie ustalić, które przekroczenia granicy miały charakter służbowy a który prywatny. Zaznaczył także, że organy podatkowe nie miały i nie mają uprawnień do badania sposobu wykorzystywania prywatnego samochodu prezesa Spółki, albowiem powyższe stanowi wykroczenie poza granice upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Mając na uwadze powyższe stanowisko, wskazać należy, iż organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że skarżąca Spółka błędnie zadeklarowała przychody i koszty ich uzyskania w złożonym zeznaniu podatkowym CIT – 8 za badany okres. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym decyzją, przychodami z zastrzeżeniem ust. 3 i ust. 4 oraz art. 13 i 14 są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne w tym również różnice kursowe. Przychodem będą zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, rzeczywiście otrzymane w roku podatkowym, a nawet nie otrzymane, jeżeli są przychodem należnym. Zaznaczyć należy, iż ustawodawca nie uzależnił zakwalifikowania otrzymanych środków finansowych jako przychodu, od podstawy oraz tytułu, z którego daną kwotę podatnik otrzymuje. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca Spółka w maju 2004 r. otrzymała przysporzenie majątkowe w kwocie 31 380,89 zł., które zostało zaksięgowane na rachunku spółki z adnotacją "kontrahent niezidentyfikowany do wyjaśnienia". Zdaniem Spółki kwota powyższa została wpłacona omyłkowo, albowiem otrzymane pieniądze są wpłatami z tytułu usług marketingowych świadczonych przez prezesa Spółki osobiście i powinny wpłynąć na jego konto osobiste. Jednakże, mimo kilkukrotnych wezwań organów, skarżąca Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających wykonywanie przez prezesa Spółki usług marketingowych na rzecz innych podmiotów w 2003 r. Tym samym należało przyjąć, na co zwrócił uwagę również NSA, że w braku należytego działania ze strony Spółki, na której ciążył obowiązek wykazania dokonania błędnej wpłaty, organy były uprawnione do zakwalifikowania spornej kwoty jako przychodu Spółki. Przyjąć zatem należało, iż w powyższym zakresie organy nie naruszyły zasad postępowania podatkowego i słusznie przyjęły, że otrzymana kwota 31 380,89 zł stanowiła przychód skarżącej Spółki. Za niezasadne należało uznać także zarzuty skargi dotyczące niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z leasingiem i naprawą samochodu Mercedes V. [...]. Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż poczynione w trakcie postępowania ustalenia uzasadniają przyjęcie, iż samochód Mercedes V. [...], użytkowany przez prezesa skarżącej Spółki, nie był wykorzystywany do celów służbowych. W myśl art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.1. Z uwagi na treść cyt. normy, koszty ponoszone przez podatnika należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodu, a nie rezultatu, jaki przyniosły w postaci konkretnego przychodu. Przy kwalifikowaniu kosztów uzyskania przychodów trzeba, więc brać pod uwagę zarówno przeznaczenie wydatku (jego celowość, racjonalność, zasadność, niezbędność), jak i potencjalną możliwość przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodów (patrz: Koszty uzyskania przychodów w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - wybrane aspekty, w: Regulacje prawno-finansowe i rozwiązania finansowe Pro publico bono, Księga Jubileuszowa profesora Jana Głuchowskiego, Toruń 2002, s. 87-88). Oceniając wydatki pod kątem ich związku z przychodem należy również badać, czy dany wydatek nie stanowi wydatków ponoszonych na cele osobiste podmiotów zarządzających przedsiębiorstwem lub osób trzecich i czy pozostaje w związku z działalnością firmy. W świetle powyższego należy zgodzić się z autorem skargi, że sam fakt nie ujmowania przez Spółkę w ewidencji księgowej wydatków związanych z eksploatacją samochodu nie może stanowić wystarczających podstaw do kwestionowania zasadności zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów Spółki wydatków poniesionych na eksploatację samochodu Mercedes V. [...]. Jednakże to po stronie skarżącej Spółki ciążył obowiązek wykazania, że poniesione koszty związane z leasingiem i naprawą powyższego pojazdu były poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Podkreślić należy, iż ciążący na organach podatkowych obowiązek zebrania wszystkich dowodów i wyjaśnienia okoliczności spawy nie ma charakteru absolutnego i w niektórych sytuacjach to podatnik jest zobowiązany do udowodnienia okoliczności, na które się powołuje i z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Twierdzenia skarżącej Spółki, iż samochód Mercedes V. [...] był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, nie znalazły oparcia w żadnych dowodach zgromadzonych w sprawie. Podkreślić należy, iż z informacji uzyskanej od [...] Oddziału Straży Granicznej w B. dotyczącej liczby i miejsc przekraczania granicy przez opisany pojazd wynika, iż korzystał z niego prezes skarżącej Spółki oraz członkowie jego rodziny. Rzeczywiste daty przekraczania granicy nie pokrywały się z przedłożonym przez spółkę zestawieniem służbowych wyjazdów i tras. Jednocześnie organy ustaliły, ze to prezes pokrywał wszelkie wydatki związane z eksploatacją samochodu i nie występował o ich zwrot do skarżącej Spółki. Zgodzić się zatem należało z organami podatkowymi, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że samochód Mercedes V. [...] nie był wykorzystywany przez prezesa skarżącej Spółki w celach służbowych lecz prywatnych a tym samym wydatki związane z jego leasingiem i naprawą nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W szczególności żadne z przedłożonych przez Spółkę dokumentów nie potwierdziły takich okoliczności. Wskazać należy, iż wskazywana w skardze okoliczność wykorzystywania przez prezesa skarżącej Spółki do celów prywatnych innego pojazdu – Audi, nie znajduje związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Jak słusznie wskazał NSA, organy podatkowe nie miały i nie mają uprawnień do badania sposobu wykorzystywania prywatnego samochodu, gdyż tego typu działania wykraczałyby poza granice upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. W tych okolicznościach sprawy, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, w szczególności art.15 ust. 1 i art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. Za niezasadne należało uznać także podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 210 § 4 O.p. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Skarżącej Spółce umożliwiono wyjaśnienie stwierdzonych nieprawidłowości i wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Dokonana ocena materiału dowodowego mieści się w granicach wyznaczonych przez przepis art. 191 O.p., ocenie tej poddano wszystkie dowody, w tym przedłożone przez stronę. Organ szczegółowo odniósł się także do wyjaśnień skarżącej Spółki wskazując na okoliczności, które przemawiały za uznaniem ich za niewiarygodne. Wydane decyzje zawierają prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy podatkowe wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dały wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Wyczerpująco wyjaśniono podstawę prawną decyzji, w szczególności wymogi uprawniające do zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Odnosząc się do przedłożonych na etapie postępowania sądowego dokumentów (przy piśmie procesowym z dnia 9 października 2008 r.) wskazać należy, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, iż na etapie postępowania podatkowego obu instancji nie były one znane organowi, zaś skarżąca Spółka nie składała wniosków dowodowych w powyższym zakresie. Tym samym, dowody te, o ile istniały w dniu wydania decyzji i były istotne, mogą stanowić przesłankę wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.). Jednocześnie wskazywane dowody, z uwagi iż nie były znane organowi, nie mogą wpłynąć na ocenę zgodności z prawem przeprowadzonego przez organy postępowania. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło