I SA/Bk 323/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką L. B. oraz dziećmi W. B. ([...] lat) i B. B. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy otrzymywane przez: skarżącego w wysokości 2.500 zł brutto oraz L. B. w kwocie około 4.500 zł brutto. Wykazane wydatki miesięczne to łączna kwota 4.520 zł, w tym: spłata kredytów – 1.800 zł; dojazdy do pracy i szkoły – 800 zł; media – 600 zł; żywność – 900 zł; ubrania i środki higieny osobistej – 420 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (współwłasność małżeńska), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, samochód osobowy marki [...] [...], rok prod. 2006 (własność L. B.). Skarżący wskazał, że przez trzy lata był bezrobotny oraz, że pracodawca nie wypłacił mu wynagrodzenia za trzy miesiące. M. B. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 6 – 7). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 02 lipca 2013 r. (k. 17), skarżący wyszczególnił ponoszone miesięczne wydatki, w tym: gaz – 150 zł; telefon stacjonarny i Internet – 100 zł; ubezpieczenie na życie - łącznie 289,50 zł; energia elektryczna – 140 zł; wywóz nieczystości – 210 zł; żywność – 900 zł; dojazdy do pracy L. B. oraz dzieci do szkoły – 750 zł; raty spłaty kredytów zaciągniętych w [...] Bank S.A. i [...] Bank – łącznie 1.843,80 zł. Nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha należąca do wnioskodawcy jest bezpłatnie użytkowana przez jego stryja. M. B. nie posiada maszyn rolniczych ani inwentarza żywego, nie uzyskuje dochodu z tytułu sprzedaży płodów rolnych. Na wzmiankowaną nieruchomość rolną wnioskodawca otrzymuje dotacje unijne w wysokości 900 zł rocznie, z kwoty tej przeznacza 100 zł na opłatę podatku od nieruchomości. Wynagrodzenie L. B. wynosi 3.590,57 zł netto, natomiast skarżącego 1.808 zł netto. M. B. zawarł umowę o pracę w [...] 2013 r. (k. 20 – 21). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] – [...] czerwca br. (k. 22 – 26); harmonogram spłat kredytu zaciągniętego w [...] Bank (k. 27); rachunki i faktury za: wywóz nieczystości (k. 29) i energię elektryczną (k. 28). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 100 zł – wpis od skargi (k. 14). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny pozostają wynagrodzenia małż. B. z tytułu wykonywanej pracy w łącznej kwocie 5.398,67 zł netto (w czerwcu br.) k. 22 – 23. L. B. pracuje w Samodzielnym Publicznym Z. O. Z. w B., gdzie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3.590,57 zł netto, skarżący natomiast jest zatrudniony w P.H. K. K. P. w Ł., jego zarobki to 1.808,10 zł netto. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 4.803,30 zł (telefon stacjonarny i Internet, ubezpieczenie na życie, energia elektryczna, wywóz nieczystości, żywność dojazdy do pracy oraz do szkoły, raty spłaty kredytów, ubrania i środki higieny osobistej). Majątek rodziny stanowi: dom o powierzchni [...] m² (współwłasność małżeńska), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (bezpłatnie użytkowana przez stryja skarżącego), samochód osobowy marki [...] [...], rok prod. 2006. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez małż. L. i M. B. stałych źródeł dochodów. Dochód miesięczny rodziny wystarcza do pokrycia wykazanych wydatków związanych z jej bieżącym utrzymaniem oraz spłatę zaciągniętych kredytów (skarżący nie wykazał żadnych niedostatków w tym zakresie). Podkreślenia wymaga również, że wykazany dochód przewyższa o około 500 zł wyszczególnione wydatki, kwota ta powinna być przynajmniej w części przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez M. B. kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.