I SA/Bk 339/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi U. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od stycznia do grudnia 2013 r. oraz określenie obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktur wystawionych w poszczególnych miesiącach od stycznia do grudnia 2013 r. w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , U. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córką. Skarżąca obecnie nie uzyskuje dochodu i utrzymuje swoją rodzinę z darowizn od rodziców w kwocie 1.000 zł miesięcznie oraz alimentów na córkę w kwocie 1.000 zł. Skarżąca jest współwłaścicielem po ½ mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartość 400.000 zł), nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m2 (wartości 75.000 zł) oraz garażu i miejsca postojowego. Poza tym nie posiada żadnych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podniosła, iż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż nie osiąga dochodu z pracy zawodowej, a mieszkanie i działka są obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego. Ponadto toczą się wobec niej postępowanie egzekucyjne za zobowiązania podatkowego na kwotę 403.028 zł oraz 888.568 zł. Bieżące wydatki skarżącej wynoszą: 500 zł – czynsz za mieszkanie, 400 zł – energia elektryczna, 1.000 zł – środki higieny osobistej i wyżywienie. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, iż dochód z PIT – 37 za 2017 r. wyniósł 684,72 zł, zaś z PIT-36 za 2017 r. wykazał stratę w wysokości 11.534,03 zł (k. 34-35). Do wniosku skarżąca dołączyła wyciąg z rachunku bankowego oraz PIT-37 i PIT-36 (k.36-41). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2018 r. skarżąca oświadczyła, iż nie posiada domu (pomyłka w formularzu), a wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru nie zostało jeszcze pokryte. Skarżąca podniosła, iż wynagrodzenie jej rodziców uzyskiwane jest z emerytur, które wynoszą odpowiednio 900 zł i 1.100 zł, a ich bieżące wydatki zamykają się kwotą 800 zł, przy czym rodzice nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca obecnie formalnie nadal prowadzi działalność gospodarczą, gdyż nie została ona zawieszona ani zamknięta, jednak nie podejmuje żadnych czynności. Wnioskodawczyni posiada zadłużenie w stosunku do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z tytułu podatku od towarów i usług za 2013 r. w łącznej wysokości 1.218.565,59 zł oraz z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 403.028 zł, a także zadłużenie wynikające z nieprawomocnej decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w wysokości 888.568 zł. Skarżąca nie posiada samochodów osobowych (k. 45). Do akt sprawy akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 46-47), rachunek zysków i strat za okres styczeń – maj 2018 r. (k. 48), zeznania podatkowe (k. 49-53), dokumenty egzekucyjne i tytuły wykonawcze, decyzje (k. 54-82). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). U. O. oświadczyła, iż prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnią córką. Skarżąca mimo, że nadal prowadzi działalność gospodarczą (formalnie) obecnie nie uzyskuje dochodu i utrzymuje swoją rodzinę z darowizn od rodziców w kwocie 1.000 zł miesięcznie oraz alimentów na córkę w kwocie 1.000 zł. Bieżące wydatki skarżącej wynoszą łącznie około 2.000 zł: 500 zł – czynsz za mieszkanie, 400 zł – energia elektryczna, 1.000 zł – środki higieny osobistej i wyżywienie. Rodzice skarżącej uzyskują dochód z emerytur w łącznej wysokości 2000 zł, przy czym ich wydatki wynoszą około 800 zł. Skarżąca jest współwłaścicielem po ½ mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartość 400.000 zł), nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m2 (wartości 75.000 zł) oraz garażu i miejsca postojowego. Poza tym nie posiada żadnych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podniosła, iż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż nie osiąga dochodu z pracy zawodowej, a mieszkanie i działka są obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego. Ponadto toczą się wobec niej postępowanie egzekucyjne za zobowiązania podatkowego na kwotę 403.028 zł oraz 888.568 zł. Zadłużenie w stosunku do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z tytułu podatku od towarów i usług za 2013 r. wynosi 1.218.565,59 zł. W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez U. O. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Niewątpliwie skarżąca ma duże zadłużenie z tytułu prowadzonej działalności, co potwierdzają przedłożone do sprawy dokumenty, niemniej jednak działalności tej nadal nie zamknęła, ani nie zawiesiła. Nadto mało prawdopodobnym jest, aby rodzice skarżącej uzyskując dochód miesięczny w kwocie około 2.000 zł, jedynie 800 zł przeznaczali na bieżące utrzymanie tj. opłaty i wyżywienie, a kwotę 1.000 zł przekazywali córce. Przy tym skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez rodziców dochodów. Ponadto podnieść należy, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży również brak możliwości określenia źródła finansowania przez skarżącą pełnomocnika z wyboru i wysokości posiadanych w związku z tym środków pieniężnych, w szczególności w sytuacji gdy, jego wynagrodzenie z tego tytułu kształtuje się na poziomie około 10.000 zł. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wartość przedmiotu niniejszej sprawy wynosi 919.409 zł (k.30). Wykazany dochód miesięczny wnioskodawczyni to 2.000 zł, a kwota ta w całości przeznaczana jest na pokrycie wyszczególnionych wydatków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca w złożonym oświadczeniu przedstawiła okoliczności świadczące o złej sytuacji materialnej, ale przedstawione dane wskazują, iż dysponuje ona nieujawnionymi środkami finansowymi, które są przeznaczone na pokrycie kosztów pełnomocnika oraz mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13.06.2008 r. w sprawie II FZ 193/08 wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). W niniejszej sprawie niewątpliwie wysokość zadłużenia z tytułu zobowiązań podatkowych jest ogromna, co świadczy o rozmiarze prowadzonej przez skarżącą działalności oraz środkach z tego tytułu uzyskanych. W związku z powyższym na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.