I SA/Bk 341/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-09-12
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zapisów uchwały rady gminy dotyczących wzoru deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym terminów płatności, zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa, a w szczególności czy uzasadnienie tego rozstrzygnięcia spełnia wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając je za wydane z istotnym naruszeniem prawa. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego było lakoniczne i nie zawierało wyczerpującego procesu rozumowania, co uniemożliwiło ocenę poprawności wnioskowania prawnego organu nadzoru. Ponadto, sąd uznał, że ustalenie terminu płatności opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z góry, w pierwszym miesiącu kwartału, nie naruszało przepisów ustawy, zwłaszcza gdy gmina dopuszczała również płatności miesięczne.Stan faktyczny
Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) stwierdziła istotne naruszenie prawa w uchwale Rady Miasta Z. dotyczącej wzoru deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, kwestionując zapisy dotyczące lokali niezamieszkałych w budownictwie wielorodzinnym oraz terminy płatności kwartalnych. Gmina Miasta Z. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze RIO, zarzucając naruszenie przepisów o samorządzie gminnym, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz prawa miejscowego. Gmina argumentowała, że uchwała jest spójna z innymi aktami prawa miejscowego i że termin płatności nie narusza ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i stwierdził, że nie może być ono wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z istotnym naruszeniem prawa uchwały w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Wykonując uprawnienia nadzorcze, Regionalna Izba Obrachunkowa w B. badała uchwałę Rady Miasta Z. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W efekcie, uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kolegium Izby postanowiło uznać, że stanowiący załącznik do kontrolowanej uchwały wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi został określony z istotnym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) w zakresie:
– zapisów w części F1 pkt 2 w części tabeli "lokale niezamieszkałe
w budownictwie wielorodzinnym" oraz w części pn. "UWAGA" w zakresie sformułowania "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym", które naruszają art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;
– części H "Terminy opłat" w zakresie opłat wnoszonych kwartalnie - "wpłata
do 20 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału", co narusza art. 6i ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;
W związku z tym Kolegium Izby stwierdziło nieważność ww. zapisów uchwały.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej odwołało się do własnej Uchwały Nr [...], w której uznano za nieważne zapisy § 1 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 1 Uchwały Rady Miasta Z. Nr [...] w części dotyczącej sformułowania "dla lokali niezamieszkałych w budownictwie wielorodzinnym", które naruszają art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dlatego też w Uchwale Nr [...] za niezgodne z ustawą uznano zapisy w części F1 pkt 2 w części tabeli "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym" oraz w części pn. "UWAGA" w zakresie sformułowania "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym". Ponadto w części H "Terminy opłat" w zakresie opłat wnoszonych kwartalnie zawarto zapis - "wpłata do 20 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału", który powoduje, że za 2 miesiące kwartału opłata nastąpi "z góry" zanim powstanie obowiązek jej uiszczenia. Narusza to art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Gmina Z. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucając naruszenie: (1) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.)
poprzez stwierdzenie nieważności zapisów uchwały zgodnych z prawem; (2) art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego w sposób nie spełniający wymogów tego przepisu; (3) art. 6l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez uznanie, że pojęcie "termin uiszczania opłaty" zawarty w tym przepisie jest tożsamy z pojęciem "obowiązek ponoszenia opłat" zawartym w art. 6i tej ustawy; (4) przepisów prawa miejscowego zawartych w treści § 1 ust 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r. poz. 894), poprzez stwierdzenie nieważności zapisów wzoru deklaracji zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa miejscowego.
W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że uregulowania zawarte w Uchwale Nr [...] muszą być spójne z rozstrzygnięciami zawartymi w innych aktach prawa miejscowego podjętych na podstawie art. 6k i 6l ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Określając wzór deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi Rada Miasta Z. przeniosła do wzoru deklaracji rozstrzygnięcia zawarte w treści: Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2013 r. poz. 894) oraz Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty oraz stawki za pojemnik.
Strona zauważyła, że Kolegium RIO uchwałą Nr [...] stwierdziło nieważności zapisów § 1 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. Na to rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina złożyła skargę do WSA w Białymstoku, której zarzuty odnoszą się do rozstrzygnięcia nadzorczego zawartego w Uchwale Kolegium RIO Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. w części uchylającej niektóre zapisy części F1 wzoru deklaracji.
Odnosząc się natomiast do zapisu zawartego w części H "Terminy opłat" wzoru deklaracji Gmina podniosła, że sformułowanie "wpłata do 20 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału" wynika z treści § 1 ust. 1 Uchwały Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uchwała ta została przedłożona organowi nadzoru do zbadania jej zgodności z prawem a następnie opublikowana
w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 4 lutego 2013 r.
pod pozycją 894. Z dniem 18 lutego 2013 r. stała się obowiązującym aktem prawa miejscowego. W ocenie Gminy niedopuszczalnym jest stwierdzenie nieważności zapisów wzoru deklaracji zgodnych z aktem prawa miejscowego bez uprzedniego wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego.
Strona skarżąca wskazała ponadto, że przepisy art. 6i pkt 1 ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładają na właścicieli nieruchomości obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata nie jest rodzajem świadczenia wzajemnego, jaką ponosi właściciel nieruchomości
w zamian za wykonywaną przez gminę usługę odbioru i zagospodarowania odpadów lecz świadczeniem pieniężnym publicznoprawnym, przymusowym i bezzwrotnym
na rzecz gminy, która ma ustawowy obowiązek wykonania określonych zadań.
Do uprawnień gminy należy ustalenie, z jaką częstotliwością i w jakim terminie opłaty mają być wnoszone, przy czym przepisy nie rozstrzygają, że opłata za dany okres może być uiszczana dopiero po upływie tego okresu. Przepis art. 6r ust. 2 ustawy stanowi, że koszty funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi gmina pokrywa z pobranych opłat, co oznacza, że gmina najpierw pobiera opłaty
a następnie pokrywa z nich koszty funkcjonowania systemu. Badając zgodność
z prawem kwestionowanych zapisów części H wzoru deklaracji nie można ograniczyć się jedynie do zapisu odnoszącego się do terminu wnoszenia opłat
w okresach kwartalnych, lecz należy wziąć pod uwagę całą treść § 1 Uchwały
Nr [...], która umożliwia wnoszenie opłat zarówno w okresach kwartalnych jak i miesięcznych. Celem takich uregulowań jest wprowadzenie możliwości wnoszenia opłat kwartalnie cztery razy w roku bez uciążliwego obowiązku wnoszenia opłat co miesiąc zwłaszcza, że w większości przypadków wysokość opłaty miesięcznej stanowić będzie niewielką kwotę. Ze skąpego uzasadnienia uchwały Kolegium RIO trudno wywnioskować, na czym polega sprzeczność kwestionowanych zapisów z treścią art. 6i ustawy. W ocenie skarżącej art. 6i regulujący kwestię obowiązku ponoszenia opłaty nie ogranicza swobody gmin w zakresie ustalania terminu jej uiszczania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium RIO nie podzieliło argumentów Gminy. Wskazało, że stwierdzenie nieważności części zapisów wzoru deklaracji było konsekwencją uznania nieważności części zapisów Uchwały Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., tj. § 1 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 1 w części dotyczącej sformułowania "dla lokali niezamieszkałych w budownictwie wielorodzinnym", bowiem naruszają one art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach. Takie same zapisy znajdują się w uchwale Nr [...].
Kolegium RIO zauważyło, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach nałożyła na gminy obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy
(art. 6c ust. 1). Jeżeli chodzi o nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale na których powstają odpady komunalne (np. szpitale, szkoły, warsztaty, sklepy), to rada gminy może (nie musi) uchwałą stanowiącą akt prawa miejscowego postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych także od ich właścicieli (art. 6c ust. 2). W tym wypadku art. 6j ust. 3 wyraźnie wskazuje radzie gminy metodę ustalenia takiej opłaty: "opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2". Powyższe wskazuje, że ustawodawca,
w przypadku nieruchomości niezamieszkałych na których powstają odpady komunalne, jednoznacznie wskazał radzie metodę ustalenia takiej opłaty i nie może to być metoda naliczania opłaty od metra kwadratowego.
Kolegium RIO uznało za nieuprawniony pogląd, zgodnie z którym zaskarżona Uchwała narusza art. 6l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zdaniem Kolegium, zapis dotyczący terminu płatności opłaty: "do 20 dnia miesiąca rozpoczynającego dany kwartał" narusza postanowienia art. 6i, który ustanawia obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi "za każdy miesiąc", a więc po upływie miesięcznego okresu zamieszkiwania na nieruchomości przez mieszkańca lub też powstania odpadów na nieruchomości niezamieszkałej.
O ile wątpliwości prawne mogą dotyczyć dopuszczalności określenia terminu płatności jeszcze w danym miesiącu, za który uiszczana jest opłata (np. do 20
czy do 15 dnia każdego miesiąca), to z pewnością niedopuszczalne jest ustalenie terminów uiszczania opłaty jeszcze przed początkiem miesiąca, za który opłata winna być poniesiona. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek, z którymi ustawa wiąże powstanie obowiązku uiszczenia opłaty (zamieszkiwanie mieszkańca, powstanie odpadów) nie jest możliwe przed rozpoczęciem miesiąca, za który ma być uiszczona opłata. Wskazuje na to również konstrukcja przyjęta w art. 6m ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którą w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty - opłatę w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc w którym nastąpiła zmiana. Zestawienie powyższych przepisów wskazuje zdaniem Kolegium, że opłata
za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być ponoszona za okresy miesięczne, z uwzględnieniem spełnienia bądź nie ustawowych przesłanek, z którymi wiąże się obowiązek uiszczania opłaty. O ile w kompetencjach Rady do określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty mieści się uprawnienie
do wskazania, że opłata winna być uiszczana kwartalnie, to jednocześnie Rada
nie jest uprawniona do określenia terminu płatności "z góry", na początku kwartału, gdyż nie zachodzą jeszcze ustawowe przesłanki powodujące obowiązek uiszczenia przez właściciela nieruchomości tej opłaty.
Kolegium RIO wskazało ponadto, że po dokonaniu analizy Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podjęto w dniu [...] czerwca 2013 r. Uchwałę Nr [...], w której postanowiono wezwać do niezwłocznego usunięcia naruszenia prawa, polegającego na określeniu w § 1 badanej Uchwały terminu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - do 20 dnia miesiąca rozpoczynającego dany kwartał - niezgodnie z art. 6i pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Podczas rozprawy w dniu 4 września 2013 r. pełnomocnik Gminy zgodził się
z zarzutami przedstawionymi w rozstrzygnięciu nadzorczym Kolegium RIO
za wyjątkiem jednego: uchwała nie wprowadza obowiązku dokonywania wpłat przez właścicieli wyodrębnionych nieruchomości niezamieszkałych, jedynie określa wysokość stawki jednostkowej. Podkreślił, że obowiązek nakładają tylko ustawy,
stąd uchwałę należy czytać z uwzględnieniem przepisów ustawy. Odnosząc się
do terminów opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyjaśnił, że taki termin ich uiszczania wynika z obowiązującej uchwały Nr [...] z [...] stycznia 2013 r. Podkreślił, że wspomniana uchwała kompleksowo reguluje kwestie wnoszenia opłat i wybór comiesięcznego uregulowania należności nie powoduje dla zobowiązanego negatywnych konsekwencji w postaci odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako zasadna została uwzględniona.
Przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygniecie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B., którego przedmiotem była uchwała Rady Miasta Z. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wspomniana uchwała dotyczy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do których ponoszenia na rzecz gminy obowiązani są właściciele nieruchomości.
W pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć, więc czy zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte została w ramach kompetencji tego organu wynikającej
z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1113). W myśl wspomnianego przepisu izby sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych określonych w art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, który obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane
przez organy jednostek samorządu terytorialnego między innymi w sprawach podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy
z 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).
Skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie w sprawie o sygn. I SA/Lu 932/12 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach) zgodnie, z którym: "o tym czy podatki i opłaty mają charakter lokalnych nie decyduje ich unormowanie w ustawie o podatkach
i opłatach lokalnych, lecz czy mają taki charakter w rozumieniu normy konstytucyjnej wywiedzionej z treści art. 168 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Według normy konstytucyjnej
o lokalnym charakterze podatku lub opłaty decyduje zatem kompetencja organów jednostki samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości w zakresie określonym w ustawie" (...) "nie mogą więc wprowadzać podatków lub opłat
nie przewidzianych ustawami, ani ustalać ich wysokości z naruszeniem granic wynikających z ustaw. Jeżeli ustawodawca normując w ustawie podatek lub opłatę, przewiduje kompetencje jednostek samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości, to w ten sposób przesądza o lokalnym charakterze podatku lub opłaty
w rozumieniu art. 168 Konstytucji RP, a także w konsekwencji w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych". Powyższe pogląd Sąd przyjmuje za swój.
W myśl postanowień art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach, rada gminy w drodze uchwały dokonuje wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustala stawki takiej opłaty, jednocześnie na mocy art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach, do spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustawodawca nakazał stosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Niewątpliwie podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego uchwały w sprawach tych opłat mają charakter spraw finansowych.
Mając powyższe na uwadze oraz treść art.171 ust.2 Konstytucji RP zgodnie
z którym organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego
są Prezes Rady Ministrów, wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe, w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte została w ramach kompetencji przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B.
Przechodząc do oceny merytorycznej skargi przypomnieć należy, że w myśl art.91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem
są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały
lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Z uwagi na treść art. 91 ust. 4 u.s.g., granicą nieważności uchwały jest ustalenie, iż doszło do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że chodzi o tego rodzaju nieprawidłowości, które mogą mieć wpływ na treść uchwały objętej rozstrzygnięciem nadzorczym takie, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje
do podejmowania tych aktów, naruszenie podstawy prawnej ich podjęcia, naruszenie przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego przez wadliwą wykładnię
oraz przepisów dotyczących procedury podejmowania tych aktów (por. wyrok WSA
w Poznaniu o sygn. IV SA/Po 91/12, LEX nr 1139627).
Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne
i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art.91 ust.3 u.s.g.). Uzasadnienie jest równie istotnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego co sentencja, a przy jego konstrukcji odpowiednie zastosowanie powinny znaleźć przepisy art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego (art.91 ust.5 u.s.g.). W doktrynie podnosi się, że optymalną metodą sporządzenia uzasadnienia w przypadku rozstrzygnięcia nadzorczego
jest połączenie metody systematycznej, w której zebrany materiał podlega uporządkowaniu z punktu widzenia znaczenia dla rozstrzygnięcia oraz metody syntetycznej polegającej na wyczerpującym przedstawieniu całego rozumowania zakończonym logicznie i rzeczowo poprawnymi wnioskami pokrywającymi się
z rozstrzygnięciem. Z uwagi na charakter tego rozstrzygnięcia wskazane
jest bowiem, aby organ nadzoru przedstawił przebieg wnioskowania prawnego
w sposób wyczerpujący, na podstawie materiału uporządkowanego, co uczytelnia znaczenie poszczególnych etapów rozważań. (tak P. Chmielnicki w: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce, s.182, Wyd. LexisNexis 2006). Sporządzenie uzasadnienia nie tylko wyjaśnia znaczenie normy prawa materialnego, lecz ma również znaczenie procesowe, bowiem jego brak przesadza o wadliwości rozstrzygnięcia.
Celem uzasadnienia powinno być uzyskanie a czasem wzmocnienie uznania dla rozstrzygnięcia (J. Stelmach, Typy uzasadnienia prawniczych decyzji interpretacyjnych, PiP 1993/5/45). W literaturze przedmiotu podkreśla się także znaczenie społeczne uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego dla wspólnoty lokalnej, której kwestionowana uchwała dotyczy (J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981). Skład orzekający w sprawie
w pełni podziela powyższe poglądy i zauważa, że jedynie prawidłowo sporządzone uzasadnienie umożliwia pełną kontrolę zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Tym czasem uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego
w części w jakiej stwierdza nieważność zapisów Uchwały Nr [...] w zakresie punktu F1 pkt 2 w części tabeli "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym" oraz w części pn. "UWAGA" w zakresie sformułowania "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym", nie zawiera procesu rozumowania zakończonego logicznymi i rzeczowo poprawnymi wnioskami, które pozwalałby na uznanie prawidłowości rozstrzygnięcie. Organ nadzoru ograniczył się jedynie do odwołania do własnej Uchwały Nr [...], w której uznał za nieważne zapisy innej uchwały Rady Miasta Z. w części dotyczącej sformułowania "dla lokali niezamieszkałych w budownictwie wielorodzinnym", jako naruszających art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które pociągnęło za sobą uznanie za niezgodne z ustawą zapisów Uchwały Nr [...] w części F1 pkt 2 w części tabeli "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym" oraz w części pn. "UWAGA" w zakresie sformułowania "lokale niezamieszkałe w budownictwie wielorodzinnym". Uzasadnienie w tej części ma charakter zbyt lakoniczne, co uniemożliwia Sądowi ocenę poprawności wnioskowania prawnego dokonanego przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. Tym samym za zasadny uznano zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 u.s.g., poprzez uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego w sposób nie spełniający wymogów tego przepisu.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdziło także nieważność zapisów w części H "Terminy opłat" uznając, że w zakresie opłat wnoszonych kwartalnie zapis - "wpłata do 20 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału" powoduje, że za 2 miesiące kwartału opłata nastąpi "z góry" zanim powstanie obowiązek jej uiszczenia, co zdaniem organu narusza art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W tym miejscu zauważyć należy, że w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wskazano terminów regulowania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pozostawiając tę kwestię do kompetencji gminy. Gmina w drodze uchwały podjętej w oparciu o postanowienia art.6l ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustala, z jaką częstotliwością i w jakim terminie opłaty mają być wnoszone. Nie ma wątpliwości, że pojęcie "termin uiszczania opłaty" nie jest tożsamy z pojęciem "obowiązek ponoszenia opłat" zawartym w art. 6i tej ustawy.
Mając na uwadze charakter tej opłaty zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że opłata ta w istocie nie jest rodzajem świadczenia wzajemnego, jaką ponosi właściciel nieruchomości w zamian za wykonywaną przez gminę usługę odbioru
i zagospodarowania odpadów, lecz publicznoprawnym, przymusowym i bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym na rzecz gminy, na której ciąży ustawowy obowiązek wykonania zadań określonych ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tym samym wynikający z deklaracji termin częstotliwości i trybu uiszczania opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi mógł zostać określony z góry
do 20 pierwszego miesiąca kwartału, zwłaszcza, że w § 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r. poz. 894), stanowiącej przepis prawa miejscowego, umożliwiono wnoszenie opłat zarówno w okresach kwartalnych jak i miesięcznych, wskazując jednocześnie, że oplata w ratach miesięcznych nie powoduje naliczania odsetek od zaległości. Tym samym zasadny okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa miejscowego zawartych w treści § 1 ust 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie terminu częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz art.6l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wobec powyższego Sąd uznając, że w określonym wyżej zakresie rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w sposób istotny narusza prawo, na podstawie art. 148 i 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło