I SA/Bk 355/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr 407.683/F-24/XV/25 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji należności pieniężnej z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt oddala skargę. W toku postępowania egzekucyjnego nr 2011-SEE.7114.61.7.2025 dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 13 czerwca 2025 r. przez Burmistrza Sokółki o nr: [...],[...],[...],[...]- J. B. wniósł zarzuty, w których podniósł częściowe nieistnienie obowiązku, brak doręczenia dokumentu uprawniającego go do dobrowolnego uregulowania długu do wysokości wartości zwierząt i pasz przez sprzedaż płodów rolnych, wygaśnięcie obowiązku oraz wystąpienie innej przyczyny, która uniemożliwia prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem zobowiązanego, w związku z zakończeniem postępowań karnych i braku orzeczenia o przepadku zwierząt oraz zakazie ich posiadania, zgodnie z ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych i art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, wierzycielowi należna jest wynagrodzenie za przechowywanie zwierząt do kwoty stanowiącej ich aktualną wartość. Burmistrz Sokółki przechowuje 9 szt. Zwierząt, a każde z nich wycenił na kwotę 1.000 zł, co daje łącznie 9.000 zł. W pozostałym zakresie dług podlega umorzeniu z mocy ustawy o finansach publicznych. Termin do jakiego zwierzęta mogą być przechowywane przez Burmistrza u innego rolnika został określony na 29 maja 2025 r. Po tej dacie Burmistrz Powinien wezwać dłużnika do odbioru zwierząt w określonym terminie, a po jego upływie i ewentualnej odmowie "wykupienia" zwierząt dokonać ich licytacji lub ogłosić przetarg na ich kupno. Burmistrz tego nie uczynił. Zobowiązany zauważył ponadto, że prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I SAB/Bk 1/24 Burmistrz został zobowiązany do rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt oraz został zobowiązany do wpłaty na rzecz dłużnika 500 zł z obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III FSK 49/25, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Burmistrza zwrot kosztów przejazdów strony do sądu. Dalej zobowiązany wskazał, że 7 marca 2025 r. Burmistrz przystąpił do rozpatrzenia wniosku o umorzenie kosztów zastępczego utrzymania zwierząt, ale dotychczas postępowania tego nie zakończył. W dniu 11 kwietnia 2025 r. Burmistrz zwrócił się do Sądu Rejonowego w Sokółce o wydanie wykładni wyroku karnego w zakresie 5 sztuk zwierząt. Postanowieniem z 8 maja 2025 r. sygn. akt [...] sąd nie rozpatrzył merytorycznie tego wniosku. W świetle tych faktów zobowiązany zwrócił uwagę, że Burmistrz przedwcześnie wszczął postępowanie egzekucyjne, nie odliczył swego długi wobec zobowiązanego do pokrycia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt, przez co żądanie jest tylko z tego powodu zawyżone, wierzycielowi pozostającemu w zwłoce nie należą się odsetki od dnia złożenia wniosku o umorzenie długu, dług zaistniał z winy Burmistrza, który nie wyraża zgody na sprzedaż zwierząt w celu jego uregulowania. Zobowiązany wskazał też, że wielokrotnie występował do Burmistrza o wydanie dokumentu uprawniającego go do odbioru zwierząt w celu uregulowania długu oraz żądał aby Burmistrz przyjął w rozliczeniu zboża przeznaczone na paszę dla zwierząt. Przypomniał nadto, że obowiązek częściowo wygasł z chwilą zakończenia postępowania karnego, a inną przyczyną uniemożliwiającą prowadzenie postępowania egzekucyjnego są wyroku sądów administracyjnych, wierzyciel najpierw musi rozpatrzyć wniosek o umorzenie długu. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r. Burmistrz Sokółki – na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") – oddalił zarzuty zobowiązanego w całości. Po rozpatrzeniu zażalenie zobowiązanego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr 407.683/F-24/XV/25, utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Kolegium przytoczyło treść art. 33 § 2 u.p.e.a. i wskazało, że Burmistrz Sokółki, mając na uwadze dyspozycję normy prawnej wynikającą z treści art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt orzekł o obciążeniu J.B. kosztami utrzymania, opieki, leczenia oraz transportu bydła, którego on jest właścicielem: - decyzją z dnia 24 marca 2022 r. znak sprawy GR.K.6140.8.2021.JS za okres od 17 lipca 2021 r. do 14 września 2021 r. na kwotę 16 528,95 zł, - decyzją z dnia 17stycznia 2022 r. znak sprawy GR.K.6140.8.202.1.JS za okres od 15 września 2021 r. do 8 grudnia 2021 r. na kwotę 25 213,00 zł, - decyzją z dnia 15 września 2022 r. znak sprawy GR.K.6140.8.2021.JS za okres od 9 grudnia 2021 r. do 27 lipca 2022 r. na kwotę 59 230,00 zł, - decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. znak sprawy GR.K.6140.8.2021.JS za okres od 28 lipca 2022 r. do 28 czerwca 2023 r. na kwotę 77 433,00 zł. Od decyzji z dnia 24 marca 2022 r., 17 stycznia 2022 r., 15 września 2022 r. J.B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium odwoławczego w Białymstoku. Powyższe decyzje zostały utrzymane w mocy. Decyzja z dnia 21 lipca 2023 r. nie została zaskarżona. J.B. otrzymał upomnienia: - nr FB.3162.3.2023 z dnia 10 sierpnia 2023 r. na kwotę 19 366,95 zł - należność główna 16 528,95 zł, odsetki 2 822,00 zł i koszty upomnienia 16,00 zł (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 21 sierpnia 2023 r.), - nr FB.3162.4.2023 z dnia 10 sierpnia 2023 r. na kwotę 29 983,00 zł - należność główna 25 213,00 zł, odsetki 4 754,00 zł i koszty upomnienia 16,00 zł (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 21 sierpnia 2023 r.), - nr FB.3162.5.2023 z dnia 10 sierpnia 2023 r. na kwotę 65 297,00 zł - należność główna 59 230,00 zł, odsetki 6 051,00 zł i koszty upomnienia 16,00 zł (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 21 sierpnia 2023 r.), - nr FB.3162.1.2025 z dnia 12 lutego 2025 r. na kwotę 94 118,00 zł - należność główna 77 433,00 zł, odsetki 16 669,00 zł i koszty upomnienia 16,00 zł (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 14 lutego 2025 r.). Zdaniem Kolegium, z powyższego wynika, że nie można mówić o nieistnieniu obowiązku. W ocenie Kolegium konieczność rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości wynikającej z zastępczego utrzymania zwierząt nie wpływa na chwilę obecną na fakt, że decyzje określające wysokość należności z utrzymania, opieki, leczenia oraz transportu pozostają w obrocie prawnym, a przez to istnieje obwiązek uiszczenia należności wynikającej z tych decyzji. Wpływ na postępowanie egzekucyjne może mieć ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia tych należności. Nie można też mówić o tym, by obwiązek wygasł, skoro należność nie została uregulowana a w obrocie prawnym pozostają wymienionej wyżej decyzje. Zobowiązany otrzymał upomnienia, czego nie kwestionuje, żaden zaś przepis nie zobowiązuje organu do wcześniejszego przedstawiania zobowiązanemu dokumentu uprawniającego do dobrowolnego uregulowania długu, tym bardziej do dopuszczenia uregulowania długu w postaci przyjęcia "w rozliczenia zboża na paszę dla zwierząt". Podobnie nie zaistniała inna przyczyna niż określona w pkt. 6 lit. a i b. Sama konieczność rozpatrzenia wniosku o "umorzenie długu", nie wpływa na istnienie obowiązku - kwestia tego z czyjej winy powstał dług, czy istnieją podstawy do jego umorzenia, pozostaje poza zakresem rozpatrzenia zarzutów. Z rozstrzygnięciem takim nie zgodził się zobowiązany. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżył w całości zarzucając: 1) rażące naruszenie prawa w postaci art. 1 pkt 1 K.p.a., skutkujące nieważnością postanowienia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a polegające na uznaniu, że zarzuty egzekucyjne miały charakter sprawy administracyjnej, gdy z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób bezsporny wynika, że tych zarzutów nie da się rozpatrzyć w trybie prawa materialnego art.33 § 2 u.p.e.a., albowiem były one oparte na niewskazanym wprost w zażaleniu art. 498 §1 Kodeksu cywilnego regulującym kwestię wzajemnych potrąceń, gdy organ i obywatel są wobec siebie nawzajem dłużnikami. 2) niezgodność postanowień obu instancji (w tym ewentualnie przepisów na których są one oparte) z art. 2 Konstytucji R.P. w zw. z art. 5 Kodeksu cywilnego, albowiem nieuregulowanie długu w terminie nastąpiło częściowo z winy Burmistrza, który - przed skierowaniem sprawy do egzekucji przez Komornika Urzędu Skarbowego – nie wykonał między prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I SAB/Bk 1/24 w zakresie zasądzonych na rzecz J.B. od Burmistrza Sokółki kwot pieniężnych. 3) rażące naruszenie art. 113 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. przez brak rozpoznania zarzutów zażalenia co do pomyłek pisarskich i wątpliwości co do treści postanowienia Burmistrza - co podważa zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej i uprawnia Burmistrza do dalszej bezczynności i ignorowania treści pism składanych do Urzędu. 4) obrazę prawa materialnego w postaci art. 33 § 2 pkt 6 c) u.p.e.a. przez wadliwe jego zastosowanie, albowiem jak wynika z stanowiska SKO w Białymstoku, zawartego w postanowieniu z dnia 2 stycznia 2024 r. Nr 405.601/D-11/I/2023 miała tu zastosowanie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz.1270), a Burmistrz przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego ani nie uregulował długu wobec strony jako wierzyciela, ani nie wydał postanowienia z urzędu o jakim mowa w art.62 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub ewentualnie jego uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, oraz o zobowiązanie organu do wydania odrębnego postanowienia co do zarzutu bezczynności Burmistrza w sprostowaniu błędów pisarskich wykazanych w zażaleniu oraz wątpliwości co do treści postanowienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1). Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2). Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3). W analizowanym przypadku zarzuty skarżącego dotyczą: częściowego nieistnienie obowiązku, braku doręczenia dokumentu uprawniającego go do dobrowolnego uregulowania długu do wysokości wartości zwierząt i pasz przez sprzedaż płodów rolnych, wygaśnięcia obowiązku oraz wystąpienia innej przyczyny, która uniemożliwia prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ słusznie wyjaśnił skarżącemu, że pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Z żadną z ww. sytuacji nie mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiły pozostające w obrocie prawnym decyzje obciążające skarżącego kosztami utrzymania, opieki, leczenia oraz transportu bydła. Wymienione przez organ decyzje są ostateczne, zatem wykonalne. Należy zgodzić się z oceną Kolegium, że konieczność rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości wynikającej z zastępczego utrzymania zwierząt nie wpływa na chwilę obecną na fakt, że wspomniane decyzje pozostają w obrocie prawnym, a przez to istnieje obwiązek uiszczenia należności z nich wynikających. Wpływ na postępowanie egzekucyjne może mieć ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia tych należności, ale sam wniosek o umorzenie należności, ani wyrok sądu nakazujący rozpatrzenie tego wniosku, nie wpływa na istnienie obowiązku. Z akt sprawy nie wynika też aby doszło do częściowego wygaśnięcia obowiązku. W tym zakresie w skardze skarżący uwypukla kwestię potrąceń wzajemnych, niemniej dopóki potrącenia takowe nie zostaną zrealizowane nie ma mowy o wygaśnięciu obowiązku. Sygnalizowana przez skarżącego problematyka stosowania ustawy o finansach publicznych i obowiązek Burmistrza uregulowania długu wobec skarżącego, czy też wydania z urzędu rozstrzygnięcia o jakim mowa w art. 62 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 tej ustawy, nie mogą być przedmiotem rozważań w ramach zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na uwagę jednak zasługuje, że należności wynikające z wyroków, na które skarżący się powołuje zostały przez niego odebrane, co sam przyznał podczas rozprawy w dniu 19 listopada 2025 r. Bez wpływu na rozstrzygnięcie zarzutów pozostaje dołączone przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego w Sokółce z dnia 29 lipca 2025 r. [...] oddalające wniosek J.B. o zabezpieczenie powództwa. Skarżący twierdzi, że z postanowienia Kolegium wynika, że w drodze zarzutów egzekucyjnych nie można żądać dokonania wzajemnych potrąceń, tymczasem – jak wskazuje – co innego wynika z ostatniego fragmentu orzeczenia sądu cywilnego: sąd powszechny odsyła do procedury administracyjnej i sądu administracyjnego, zaś organ i sąd administracyjny (w razie oddalenia skargi) do sądu powszechnego. Odpowiadając na powyższe, podkreślenia wymaga, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium nie wyraziło poglądu jakoby w drodze zarzutów egzekucyjnych nie można żądać dokonania wzajemnych potrąceń. Natomiast z "ostatniego fragmentu" orzeczenia sądu cywilnego nie da się wysnuć wniosków jakie zaprezentował skarżący. Wynika z niego natomiast, że prowadzone są wobec skarżącego egzekucje z różnych tytułów, w tym egzekucja administracyjna, co do której służą środki prawne właściwe dla tego postępowania, z których notabene J.B. korzysta składając w niniejszym przypadku zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności określone w decyzjach obciążających kosztami utrzymania, opieki, leczenia i transportu bydła. Wobec powyższego bezpodstawne są zarzuty naruszenia art. 1 pkt 1 k.p.a, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również art. 2 Konstytucji RP. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. Konieczność rozpatrzenia wniosku o "umorzenie długu", nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego i nie wpływa na istnienie obowiązku. Kwestia tego z czyjej winy powstał dług, czy istnieją podstawy do jego umorzenia, pozostaje poza zakresem rozpatrzenia zarzutów w niniejszym postępowaniu. Poza zakresem postępowania zainicjowanego zarzutami zobowiązanego pozostaje kwestia "braku doręczenia dokumentu uprawniającego go do dobrowolnego uregulowania długu do wysokości wartości zwierząt i pasz przez sprzedaż płodów rolnych". Jak zauważyło trafnie Kolegium, skarżący otrzymał upomnienia, żaden zaś przepis nie zobowiązuje organu do wcześniejszego przedstawiania zobowiązanemu dokumentu uprawniającego do dobrowolnego uregulowania długu. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 113 w zw. z art. 144 k.p.a. Organy związane są zarzutami podnoszonymi przez zobowiązanego i nie wychodzą poza zakres tych zarzutów, stad też niemożliwa była analiza innych okoliczności, niemieszczących się w ramach zarzutów 33 § 2 u.p.e.a. Kwestię "sprostowania pomyłek pisarskich i wątpliwości co do treści postanowienia Burmistrza" skarżący może kwestionować odrębnymi środkami prawnymi, a sąd w ramach skargi na postanowienie wydane w trybie art. 34 u.p.e.a. nie jest władny "do wydania odrębnego postanowienia co do zarzutu bezczynności Burmistrza Sokółki w sprostowaniu błędów pisarskich wykazanych w zażaleniu oraz wątpliwości co do treści postanowienia". Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) sąd orzekł o oddaleniu skargi.