I SA/Bk 357/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. s.c. w B. na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt postępowania kontrolnego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). "S." s.c. w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].11.2007 r. w sprawie nr [...] w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt postępowania kontrolnego. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub o przywrócenie prawa do wniesienia odwołania. W jej ocenie skarżone postanowienie zawierało błędne pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych. Strona wskazała, że pismami z 12 czerwca 2007 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez sprostowanie treści postanowienia i przywrócenie prawa do wniesienia odwołania, organ wezwanie to pozostawił jednak bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wyjaśnił, iż w toku postępowania postanowieniem z [...] października 2007 r. włączył do akt postępowania nr [...] m.in. określone dokumenty pochodzące z akt postępowania nr [...]. Następnie organ kontroli skarbowej uznając, że w dokumentach tych zawarte są informacje, których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny, wyrażający się ochroną interesów obywateli albo jednostek organizacyjnych, wydał w dniu [...] listopada 2007 r. postanowienie o wyłączeniu przedmiotowych dokumentów z akt postępowania kontrolnego. Postanowienie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, a strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. W dniu 6 listopada 2007 r. W. J. - wspólnik "S." s.c zapoznał się z udostępnionymi mu do wglądu aktami sprawy (bez dokumentów wyłączonych) i złożył podanie o dokonanie kserokopii akt dotyczących prowadzonych postępowań kontrolnych. Dokumenty zostały wydane (bez dokumentów wyłączonych) 9 listopada 2007 r. W dniu 15 maja 2008 r. strona złożyła wniosek o sprostowanie postanowienia z [...] listopada 2007 r. w zakresie pouczenia o środkach odwoławczych. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej postanowieniem z [...] maja 2008 r. odmówił sprostowania postanowienia. Następnie strona w piśmie z 12 czerwca 2008 r. powołując się na art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z art. 179 Ordynacji podatkowej wezwała do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wydaniu postanowienia z [...] maja 2008 r., w którym dokonuje się nieuprawnionej wykładni treści art. 179 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji odmawia się stronie sprostowania postanowienia z [...] listopada 2007 r. Powyższe pismo z 12 czerwca 2008 r. organ potraktował jako wniosek o możliwość zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania i postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. odmówił stronie zapoznania się z tymi dokumentami. Strona wniosła na to postanowienie zażalenie. Ponadto od wydanych w sprawie decyzji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym strona wniosła odwołania, w których zakwestionowała również zasadność wyłączenia skarżonym postanowieniem z akt sprawy dokumentów. W konsekwencji zdaniem organu skarga wniesiona przez stronę nie spełnia wymogów wynikających z przepisu art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, jakie służą stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 1 cytowanej ustawy stanowi, że przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3 ww. ustawy, który wymienia akty prawne poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to między innymi postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Żadnego z powyższych wymogów nie spełnia zaskarżone postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] listopada 2007 r. Zgodnie z art. 236 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Ani ten przepis, ani żaden inny przepis Ordynacji podatkowej nie przewidują, że na postanowienie to przysługuje zażalenie. Przepis art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość wyłączenia z akt sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej oraz ze względu na waży interes publiczny. Na wydane w tym zakresie postanowienie nie służy zażalenie. O innej sytuacji stanowi natomiast art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które stosownie do art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej służy zażalenie. Zatem zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie dotyczące odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów, nie służy natomiast na postanowienie dotyczące wyłączenia dokumentów z akt. Stanowisko to znajduje również oparcie w doktrynie i w orzecznictwie - C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, s. 664, a także wyrok WSA w Warszawie z 23 lipca 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 80/08 (niepubl.), wyrok WSA w Lublinie z 20 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 800/07 (niepubl.). Nadto postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie kończy postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Sąd zauważa, że w sytuacji, gdy organ wyłączy z akt sprawy poszczególne dokumenty z powodu uchylenia ich jawności postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli poprzez możliwość jego zaskarżenia w odwołaniu od wydanej w sprawie decyzji (art. 237 Ordynacji podatkowej), ponadto strona, której odmówiono umożliwienia zapoznania się z wyłączonymi dokumentami (sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów) dysponuje prawem do złożenia zażalenia od postanowienia wydanego w tym zakresie w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. W ramach tych środków strona ma zatem możliwość kwestionowania zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy i jak wynika z odpowiedzi na skargę, skarżąca z tych środków skorzystała. Dodatkowo, biorąc pod uwagę twierdzenia strony zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z 12 czerwca 2008 r., że skarżone postanowienie stanowiło w istocie odmowę umożliwienia stronie zapoznania się wyłączonymi dokumentami w związku z jej wnioskiem z 6 listopada 2008 r. o wydanie kserokopii akt postępowań kontrolnych należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę zarówno treść postanowienia, jak i powołaną podstawę prawną nie ulega wątpliwości, iż rozstrzyga ono wyłącznie kwestię wyłączenia określonych dokumentów z akt postępowania kontrolnego. Postanowienie to nie stanowi natomiast o odmowie umożliwienia stronie dokonania czynności określonych w art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. Z tych względów, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.