I SA/Bk 359/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2019 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji , A. P. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: "DIAS") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], wymierzającą skarżącej karę [pieniężną w wysokości 24.000 zł w związku z urządzaniem gier na automatach do gry poza kasynem gry. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej obecną trudną sytuację majątkową, finansową oraz osobistą, którą opisała uzasadniając wniosek. Podała przy tym, że prowadzi niewielką działalność gospodarczą, która za 2018 r. przyniosła stratę w wysokości 2.182,99 zł. Z działalności tej uzyskuje ona miesięczny dochód w granicy 4.000 zł, który w całości przeznacza na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem swojej rodziny i przedsiębiorstwa. Podstawowym zaś źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości ponad 1.500 zł netto. Wskazała, że koszty utrzymania jej i jej syna (studenta), wynoszą około 5.500 zł, zaś jej zadłużenie, wynikające z zaciągniętych zobowiązań finansowych, oszacowała na około 170.000 zł. Podała też, że z kwoty tej 100.000 zł przeznaczyła na modernizację prowadzonej przez nią restauracji, do czego została zobowiązana w związku z przebudową pawilonu przy dworcu PKS w Ł., wybudowanego na gruntach gminnych. Konieczność zaciągnięcia ww. kredytu wiązała się zaś z obciążeniem hipoteką jej mieszkania. Dodała przy tym, że w związku z remontem pawilonu przy dworcu PKS, zmniejszeniu uległa liczba klientów jej restauracji. Podkreśliła, że wobec braku posiadania oszczędności oraz zdolności kredytowej, odmowa wstrzymania wykonalności decyzji, skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a także dla egzystencji samej skarżącej i jej syna, pozostającego na jej utrzymaniu. Ponadto opisała swoją sytuację zdrowotną oraz wskazała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., ze względu na jej trudną sytuację majątkową, rozłożył na raty jej zaległość podatkową. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie m.in.: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] rozkładającą na 12 rat zapłatę zaległości skarżącej z tytułu kary pieniężnej dotyczącej urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wymierzonej decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. (nr [...]); umowy zawartej dnia [...] listopada 2018 r. z DIAS w przedmiocie rozłożenia na raty wierzytelności przysługującej Skarbowi Państwa od skarżącej w kwocie 2.700 zł; pisma DIAS z dnia [...] października 2018 r. zawiadamiającego skarżącą o zgodzie na rozłożenie na raty tej wierzytelności; umowy o przyznanie skarżącej limitu kredytowego w wysokości 2.000 zł i wydanie karty z dnia [...] maja 2015 r. zawartej z S. S.A we W.; umowy kredytowej linii hipotecznej związanej z działalnością gospodarczą z dnia [...] listopada 2011 r. zawartej z B. S.A. w kwocie 80.000 zł; umowy eurokonta mobilnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. zawartej z B. S.A.; umowy o kredyt konsolidacyjny z [...] stycznia 2019 r. zawartej z S. S.A. na kwotę 26.565,47 zł; umowy pożyczki z [...] kwietnia 2018r. zawartej z bankiem P. S.A. na kwotę 69.705 zł; decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2019 r. o waloryzacji emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej (wysokość świadczenia do wypłaty od [...] marca 2019 r. – 1.526,89 zł); zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2018 r. (dochód uzyskany: z emerytury 23.696,96 zł, z pozarolniczej działalności gospodarczej 2.182,99 zł); informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2018 r. oraz wezwania do zapłaty z dnia [...] stycznia 2019 r. skierowanego przez B. B. na kwotę 10.768,42 zł z odsetkami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej zwanej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia oraz aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Może bowiem mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zawartym tam, zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze, bowiem na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny ich zasadności, jak również legalności aktu lub czynności będącymi przedmiotem zaskarżenia. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest natomiast zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione i konieczne. Tylko tak umotywowany wniosek umożliwia dokonanie oceny, czy ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zostały spełnione. W konsekwencji uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich zasadności, zaś dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów obciąża wnioskującą stronę. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowego wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn.. akt II FZ 1504/14, Lex nr 1538986). W odniesieniu do wyżej wymienionych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, należy zauważyć, że w orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o taką szkodę, niekoniecznie materialną, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz przy zaistnieniu której zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 752/14, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł. Nie ulega wątpliwości, że jest to obowiązek mający charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy, skutki wykonania tego obowiązku są odwracalne przez zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Niemniej jednak skutków egzekucji należności pieniężnej, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna, w odniesieniu do możliwości finansowych i zarobkowych zobowiązanego. W orzecznictwie podkreśla się, że z punktu widzenia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, różne okoliczności mogą być istotne, w przypadku różnych kategorii przedsiębiorców. W szczególności w przypadku osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą i będącej głównym lub jedynym żywicielem rodziny, możliwość utraty płynności finansowej i likwidacji działalności gospodarczej, w razie wykonania decyzji, może prowadzić do trudnego do odwrócenia skutku częściej, niż w przypadku przedsiębiorcy będącego np. spółką prawa handlowego (por. postanowienie NSA z 4 października 2018 r., II GZ 331/18, CBOSA). Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika natomiast, że skarżąca prowadzi działalność o charakterze gastronomicznym. Siedzibą prowadzonej przez nią restauracji jest pawilon przy dworcu PKS w Ł., który w ostatnich latach przeszedł gruntowną modernizację. Tut. Sąd obdarzył wiarą zarówno twierdzenie skarżącej, że w związku z jego posadowieniem na gruntach Gminy Ł., została ona zobligowana do przeprowadzenia modernizacji restauracji (co skutkowało zaciągnięciem przez skarżącą zobowiązania na kwotę około 100.000 zł), jak i fakt, że w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi na terenie dworca, zmniejszeniu uległa liczba klientów odwiedzających jej lokal, a przy tym spadły przychody uzyskiwane z działalności gospodarczej. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 24.000 zł może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty jej do sytuacji majątkowej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca załączyła dokumenty, które stanowią przydatny w tym celu materiał dowodowy. Z dokumentacji tej wynika, że w chwili rozpoznania niniejszego wniosku, skarżąca spłaca: – raty zaległości z tytułu kary pieniężnej dotyczącej urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wymierzoną decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. (nr [...]), ponosząc z tego tytułu miesięczny koszt około 210 zł (do zapłaty pozostało 23.916 zł) – termin spłaty zaległości przypada na 20 lutego 2020 r.; – raty kredytowej linii hipotecznej związanej z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, udzielonej skarżącej przez B. S.A. w kwocie 80.000 zł, z terminem spłaty do [...] października 2026 r., (której zabezpieczeniem jest m.in. hipoteka umowna do kwoty 136.000 zł ustanowiona na lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość), ponosząc z tego tytułu miesięczny koszt co najmniej 450 zł (vide: § 6 ust. 1 umowy kredytowej); – raty kredytu konsolidacyjnego udzielonego skarżącej przez S. S.A. w kwocie 26.565,47 zł (całkowita kwota do zapłaty wynosi 33.932,94 zł) z terminem spłaty [...] stycznia 2024 r., ponosząc z tego tytułu miesięczny koszt 570,54 zł (vide: pkt II ust. 2 umowy kredytowej); – raty pożyczki udzielonej skarżącej przez P. S.A. w kwocie 98.981,10 zł (całkowita kwota do zapłaty 137.906,25 zł) z terminem spłaty [...] kwietnia 2028 r. ponosząc z tego tytułu miesięczny koszt 1.149,14 zł (vide: § 6 ust. 2 umowy kredytowej). Z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą wynika ponadto, że uzyskuje ona comiesięczny dochód z emerytury wynoszącej 1.526,89 zł oraz przychód z wyżej opisanej działalności gospodarczej, stanowiący (według jej oświadczenia) kwotę około 4.000 zł. Skarżąca nie przedłożyła jednak żadnej dokumentacji pozwalającej na dokonanie oceny aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej prowadzonej przez nią działalności lub chociażby potwierdzającej ww. oświadczenie. Ze złożonych zaś przez nią kserokopii formularzy podatkowych za 2018 r. wynika, że jej twierdzenie jakoby prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła w 2018 r. stratę w wysokości 2.182,99 zł, nie polega na prawdzie. Jak wynika bowiem z rubryki nr 54 formularza PIT/B, działalność ta przyniosła za 2018 r. dochód w ww. wysokości, a nie stratę. W ocenie tut. Sądu, nie zmienia to jednak w sposób istotny sytuacji majątkowej skarżącej. Uzyskany za cały 2018 r. dochód jest bowiem niewielki, o około połowę niższy od deklarowanego obecnie przez nią miesięcznego przychodu. Stanowi on kwotę, która w ocenie tut. Sądu, nie wystarczyłaby skarżącej oraz jej synowi na bieżące miesięczne utrzymanie, tym bardziej, że jest ona niższa od łącznej sumy, ponoszonych przez skarżącą miesięcznych rat zobowiązań finansowych (2.379,68 zł), regulowanych względem Skarbu Państwa i instytucji finansowych. Tut. Sąd obdarzył walorem wiarygodności twierdzenie skarżącej co do wysokości uzyskiwanego przez nią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, ze względu na wysokość ponoszonych przez nią co miesiąc wydatków, na spłatę zobowiązań finansowych, których suma przewyższa uzyskiwane przez nią świadczenie emerytalne oraz ze względu na racjonalną wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem jej, jej syna (studenta V roku psychologii w W. – okoliczność znana Sądowi z urzędu) i działalności gospodarczej. Sad uznał, że po opłaceniu rat zobowiązań finansowych, z uzyskiwanego miesięcznego przychodu z działalności gospodarczej i dochodu z emerytury, pozostaje jej na utrzymanie swoje, syna i działalności, w tym bieżące opłaty, kwota 3.147,21 zł, która nie jest kwotą wygórowaną, biorąc pod uwagę konieczność utrzymania syna w W. oraz relatywne wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, w ocenie tut. Sądu, Skarżąca uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego, w razie uwzględnienia skargi, byłby znacznie utrudniony lub wręcz niemożliwy. Ze względu na znacznie ograniczone możliwości finansowe skarżącej, utratę przez nią zdolności kredytowej, ze względu na znaczne obciążanie finansowe, (które skarżąca systematycznie reguluje), istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że egzekucja nałożonej na nią kary pieniężnej, wyrządziłaby daleko idące negatywne skutki w postaci likwidacji prowadzonej przez nią działalności, a tym samym pozbawiłaby skarżącą znacznej części dochodu. To zaś z kolei mogłoby skutkować brakiem możliwości terminowego regulowania zobowiązań finansowych skarżącej oraz ich powiększeniem o odsetki za zwłokę. Są to w ocenie Sądu skutki trudne do odwrócenia, bowiem mogące spowodować brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącej i jej syna, pozostającego na jej utrzymaniu. Skarżąca szczegółowo opisała zależności pomiędzy egzekucją wymierzonej jej kary pieniężnej, a likwidacją działalności gospodarczej, uprawdopodobniając w sposób dostateczny swój wniosek. Z powyższych względów Sąd uznał, że pomimo pieniężnego charakteru nałożonego na skarżącą obowiązku, jego wykonanie może spowodować względem skarżącej trudne do odwrócenia skutki oraz grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia jej znacznej szkody. Stąd też wykonanie zaskarżonej decyzji należało wstrzymać. Jednocześnie podkreślić należy, że postępowanie o wstrzymanie wykonania ma charakter wpadkowy, co oznacza, że na tym etapie nie jest dopuszczalne dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Sąd nie ocenia w nim zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wyrażona w tym postępowaniu wpadkowym nie ma zatem wpływu na wynik właściwego postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.