I SA/Bk 362/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-10-15
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Andrzej Melezini, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2014 r. jest dotknięta wadą nieważności z powodu wydania jej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją tego samego organu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ sprawa dotycząca określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie narusza zakaz res iudicata.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił Panu M. F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w miejsce wykazanej straty, kwestionując koszty uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy tę decyzję decyzją z [...] kwietnia 2014 r., która została skutecznie doręczona stronie. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydał kolejną decyzję z [...] maja 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę na tę drugą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2014 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 rok 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił Panu M. F. (dalej powoływany także jako "Skarżący") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 r. w miejsce wykazanej przez podatnika straty. Organ pierwszej instancji zakwestionował koszty uzyskania przychodu wynikające z faktur wystawionych przez firmę H. [...] T. N., ustalono bowiem, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji. Stwierdzono również zawyżenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu nieprawidłowego rozliczenia składek OC, AC i NW oraz z tytułu nie ujęcia w remanencie na koniec roku 2008 samochodu marki Chrysler [...].
Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik Skarżącego wniósł odwołanie
do Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego - tj. art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 30c ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako u.p.d.o.f.) oraz prawa procesowego - tj. art. 121 § 1 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako o.p.).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta została przesłana skarżącemu na adres – u. H. [...]. Decyzja została odebrana przez J. F. – dorosłego domownika.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Następnie w dniu [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2013 r. nr [...].
Decyzja ta została przesłana na adres – ul. W. Po dwukrotnym awizowaniu decyzja została zwrócona Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. przez urząd pocztowy jako nie podjęta w terminie.
Skarżący wywiódł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji
oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 22 ust. 1,
art. 24 ust. 2, art. 30c ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 i 6 u.p.d.o.f.,
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ
na wynik sprawy, tj. art 121 § 1 oraz art. 187 o.p.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została skutecznie doręczona stronie. W związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z [...] maja 2014 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd stwierdził, że w sprawie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] maja 2014 r., ponieważ wstąpiła przyczyna określona w art. 247 § 1 pkt 4 o.p.
Wskazany przepis art. 247 § 1 pkt 4 o.p. stanowi, że podstawa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zachodzi, gdy decyzja ta dotyczy sprawy
już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przesłanka z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. będzie zatem spełniona, gdy organ podatkowy dwa razy rozpatrzy tożsamą sprawę i dwa razy kolejno po sobie wydane zostaną ostateczne decyzje rozstrzygające o istocie tej samej sprawy. Tożsamość sprawy zachodzi wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny,
w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Łd 795/10, LEX nr 751688).
Należy zatem ustalić, czy dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed organem administracji, które zakończyło się decyzją ostateczną. Wymaga to stwierdzenia, czy zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa sprawy załatwionej w zakresie tego co stanowi przedmiot rozstrzygnięcia.
W kontrolowanej sprawie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydane w dniach [...] kwietnia 2014 r. i [...] maja 2014 r. niewątpliwie rozstrzygają tę samą sprawę. W przypadku obu decyzji występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Obie decyzje zostały wydane w następstwie rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2013 r. nr [...] określającej temu podmiotowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 r.
Organ w odpowiedzi na skargę dotyczącej decyzji z [...] kwietnia 2014 r. stwierdził, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została wysłana na niewłaściwy adres, inny niż wskazany przez podatnika do kierowania wszelkiej korespondencji w sprawie.
Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić.
Z akt podatkowych wynika, że korespondencja wysyłana do skarżącego początkowo kierowana była na adres – ul. H[...]., następnie po wyznaczeniu pełnomocnika wysyłano ją na adres pełnomocnika. Pismem z 25 marca 2014 r. skarżący poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i zwrócił się o kierowanie wszelkiej korespondencji na jego adres zamieszkania - ul. W. [...] Decyzja z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na adres - ul. H. [...]. Pod tym adresem została odebrana przez J. F. (określoną jako "dorosły domownik"), która podjęła się oddania pisma adresatowi (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach podatkowych). Skarżący w terminie wywiódł od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu. Na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z [...] kwietnia 2014 r. została skutecznie doręczona stronie.
Niewątpliwie zatem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na niewłaściwy adres – biorąc pod uwagę treść pisma skarżącego z [...] marca 2014 r. Decyzja została jednak skutecznie doręczona skarżącemu, co potwierdza jego pełnomocnik, na co wskazuje też fakt złożenia skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji. Doręczenie to nastąpiło
z naruszeniem reguł przewidzianych w przepisach o.p. dotyczących doręczeń – Rozdział 5. Stanowią one w szczególności, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1), w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149).
Oceniając te zagadnienie, należy stwierdzić, że niewątpliwie na organie podatkowym spoczywa obowiązek doręczania wszelkich pism kierowanych
do strony. Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia wyraża się w tym, że strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego doręczenia pisma. Jednakże zdaniem Sądu, w sytuacji doręczenia pisma z naruszeniem zasad przewidzianych
w o.p., gdy pismo to dotrze w ten sposób do strony, która nie kwestionuje faktu doręczenia, oznacza to, że pismo to zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Doręczoną w ten sposób decyzją organ jest związany stosownie do art. 212 o.p.
Nie może ona być uznana za decyzję nieistniejącą. Skoro decyzja ta została wprowadzona do obrotu prawnego niedopuszczalne jest wydawanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Taka natomiast sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W razie wątpliwości co do doręczenia organ winien wyjaśnić te wątpliwości ze stroną, a w razie konieczności dokonać ponownego doręczenia tego samego pisma.
Sprawa dotycząca określenia skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 r. została zatem załatwiona ostatecznie decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z [...] kwietnia 2014 r. i do czasu jej uchylenia nie mogła być przedmiotem ponownego postępowania podatkowego toczącego się w tej samej sprawie. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] maja 2014 r. narusza zakaz res iudicata,
w konsekwencji musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd podjął rozstrzygnięcie
w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło