I SA/Bk 365/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę. Pan H. O. (dalej Skarżący) złożył 14 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ONW strefa nizinna I do działek rolnych o łącznej powierzchni 16,13 ha. W skład działek ewidencyjnych na których były położone działki rolne deklarowane do płatności wchodziły, między innymi działki ewidencyjne położone w obrębie E., gmina P. o nr 1, 2, 3, 4, 5. W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że ww. działki zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na 2013 rok również przez innego producenta rolnego. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, Skarżący skorygował wniosek i wycofał z płatności działki rolne położone na spornych działkach ewidencyjnych. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił przyznania Skarżącemu wnioskowanej płatności ONW. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, że jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Organ odwoławczy stwierdził, że § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329 ze zm.) jednoznacznie wskazuje, że płatność ONW przysługuje producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje rolniczo odpowiedni areał zadeklarowanych działek rolnych. W rozpatrywanej sprawie istotnym jest zatem ustalenie, czy spełnione zostały warunki wskazane w tym przepisie, tj. czy Skarżący posiadał na dzień 31 maja 2013 r. grunty rolne zadeklarowane we wniosku oraz czy rzeczywiście rolniczo gospodarował na tych gruntach w roku 2013. Organ wskazał przy tym, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Mając to na uwadze Dyrektor Oddziału ARiMR potwierdził stanowisko organu I instancji, który uznał, że Skarżący nie użytkował jako posiadacz, w sposób wyżej przedstawiony, zadeklarowanych we wniosku działek rolnych I/Il, H/Hl, położonych na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami: 2, 3, 4, 5, 6 obręb E., gmina P. Z treści odwołania oraz oświadczenia Skarżącego z dnia 5 września 2013 r. wynika, że użytkował on ww. działki rolne do jesieni 2012 r., a po tym okresie posiadanie działek przejął właściciel. Tym samym Skarżący nie spełnił jednego z podstawowych warunków do przyznania płatności zawartych w § 2 pkt 3 cytowanego rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., tj. w tym przypadku posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja 2013 r. W ocenie organu odwoławczego, bez znaczenia są argumenty, że od czasu zasiewu, uprawy znajdujące się na omawianych działkach rolnych do dnia 31 maja 2013 r. nie wymagały żadnych zabiegów agrotechnicznych i takowe nie były przez nikogo na nich wykonywane. Skarżący potwierdził pisemnie, że w 2013 r. tych działek nie użytkował i złożył korektę do wniosku, w której wycofał ww. działki z wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wniosek o przyznanie płatności ONW może zostać wycofany w części lub w całości przez rolnika, w każdym momencie po pisemnym zawiadomieniu przez rolnika, z uwzględnieniem następujących ograniczeń: w przypadku, gdy Kierownik BP poinformował już producenta rolnego o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie płatności lub w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu ujawni nieprawidłowości. Stwierdzenie ww. ograniczeń powoduje, że wniosek nie może być wycofany w części, w stosunku do której stwierdzono nieprawidłowości i nie zostały one wyjaśnione na korzyść rolnika. Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że podczas kontroli administracyjnej, a także na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w odniesieniu do poszczególnych działek ewidencyjnych stwierdzono następujące rozbieżności: (-) w stosunku do działki 1 - deklarowana powierzchnia użytków rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej 1,51 ha, a powierzchnia użytków rolnych stwierdzona podczas kontroli administracyjnej i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego 0,00 ha. Z kolei w odniesieniu do działek 2, 3, 4, 5, 6 - powierzchnia deklarowana 1,42 ha, a stwierdzona 0,24 ha. Organ odwoławczy ustalił w następujący sposób powierzchnię działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności ONW strefa nizinna I: powierzchnia deklarowana przez producenta (ha) - 16,13 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli (ha) - 13,44 ha, stwierdzona różnica powierzchni wynosi - 2,69 ha, zawyżenie powierzchni wynosi - 20,0149 %. Zadaniem Dyrektora Oddziału ARiMR - organ I instancji, biorąc pod uwagę zawyżenie powierzchni JPO o 2,69 ha - prawidłowo zastosował art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011. Zgodnie z tym przepisem przedeklarowanie powierzchni, w zakresie od 20 do 50 % liczy się do powierzchni stwierdzonej, a nie do powierzchni deklarowanej, tj. do powierzchni 13,44 ha. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie od nałożenia sankcji karnych w oparciu o art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wniosek nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Wnioskujący o dopłaty właściciel działki powinien być najlepiej zorientowany, co do użytkowanego przez niego obszaru, a zatem nie można uznać braku jego winy w sytuacji, gdy zadeklarowana przez niego powierzchnia działki rolnej jest niezgodna z rzeczywistością. Nie godząc się z taki rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Sądu i zarzucił błędne wyliczenie procentowego wskaźnika przedeklarowania, wskutek zastosowania niewłaściwej metody liczenia procentowej różnicy między powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych ww. przepisami, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność ONW przysługuje producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje rolniczo odpowiedni areał zadeklarowanych działek rolnych. Wnioskujący o dopłaty właściciel działki powinien być najlepiej zorientowany, co do użytkowanego przez niego obszaru i nie można uznać braku jego winy w sytuacji, gdy zadeklarowana przez niego powierzchnia działki rolnej jest niezgodna z rzeczywistością (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 990/09, LEX nr 746386). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie ustalony przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości, bowiem z akt sprawy administracyjnej bezsprzecznie wynika, że strona potwierdziła, iż nie użytkowała spornych gruntów zgodnie z wnioskiem w trakcie roku składania wniosku, wobec czego na dzień złożenia wniosku Skarżący miał świadomość, że dopłata mu nie przysługuje. Świadczy o tym pisemne oświadczenie Skarżącego, wraz z korektą wniosku, dotyczącą wycofania z płatności działek rolnych, położonych na spornych działkach ewidencyjnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo nie uznał podstaw do zastosowania w sprawie zwolnienia od nałożenia sankcji w oparciu o art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Jak wskazuje Skarżący w skardze zgadza się on z ustaleniami organu co do powołanych w decyzjach przepisów Komisji UE Nr 65/2011. Natomiast Skarżący nie zgadza się z wyliczeniami organu, który procent przedeklarowania: "wyliczył na 20, 0149 %, albowiem powierzchnia 2, 69 ha nie stanowi w powierzchni 16, 13 ha ponad 20 %, wobec czego musiałbym wycofać ponad 3 ha, aby przekroczyć owe 20 %, a nie 2, 6 ha". W ocenie Sądu z akt sprawy administracyjnej oraz wydanych w sprawie decyzji przez upoważnione do tego organy administracyjne bezsprzecznie wynika, iż różnica procentowa w wysokości 20, 0149 %,, dotycząca obszarów ONW, obliczona została w sposób zgodny z obowiązującym prawem. Organy biorąc pod uwagę zawyżenie powierzchni ONW o 2, 69 ha prawidłowo zastosowały art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, na podstawie którego, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % nie przyznaje się pomocy w danym roku. Rację ma też organ odwoławczy wskazując, że przedeklarowanie powierzchni, w zakresie od 20 % do 50 % liczy się od powierzchni stwierdzonej, tzn. w przedmiotowej sprawie od pow. 13, 44 ha, a nie do powierzchni deklarowanej, czyli 16, 13 ha, jak wnioskował Skarżący. Organ zgodnie z zasadą zaufania zaprezentował i wyjaśnił na wzorze w sposób szczegółowy sposób wyliczenia różnicy procentowej dotyczącej Jednolitej Płatności Obszarowej. Sąd w tym względzie nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości, a zastosowany wzór znajduje swój wyraz w każdorazowo wydanej, tego typu decyzji administracyjnej, który nie raz był przedmiotem weryfikacji przez sądy administracyjne. Reasumując, w ocenie Sądu, dokonane przez organy obu instancji wyliczenia dotyczącej procentowej różnicy między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej, które to skutkują nałożeniem w odpowiedniej wysokości sankcji z tego tytułu, są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).