I SA/Bk 382/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 720 zł (słownie: siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] maja 2010 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. przyznał M. B. (dalej również jako "Skarżący") płatność rolnośrodowiskową na rok 2009 w pomniejszonej wysokości. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że Skarżący zawyżył powierzchnię gruntu uprawniającą przyznanie płatności. Powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 50,17 ha, zaś powierzchnia ustalona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła 48,14 ha. Stwierdzone zawyżenie powierzchni dotyczyło działek oznaczonych jako: A, B i C, położonych na działkach ewidencyjnych odpowiednio o numerach: [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. powołał się na pomiary geodezyjne spornych działek, wykonane na jego zlecenie przez G. Decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy oparto się na wynikach z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Z analizy załączników graficznych dołączonych do wniosku wynika, że M. B. realizował w 2009 r. program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietu 8, wariantu 8.2 poza granicami działek ewidencyjnych nr [...], tj. na innych działkach ewidencyjnych nie deklarowanych we wniosku, co miało wpływ na stwierdzone przez inspektorów terenowych podczas przeprowadzania czynności kontrolnych zawyżenie powierzchni deklarowanej. Organ odwoławczy wskazał, że w prowadzonym postępowaniu nie mogą być uwzględnione wyjaśnienia zawarte w odwołaniu i dołączone karty z wyrysowanymi działkami ewidencyjnymi i zaznaczoną powierzchnią upraw. Inspektorzy terenowi ARiMR dokonali pomiaru przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu i urządzeń odpowiadających normom krajowym i unijnym. Nadto organ wskazał, że na karcie z wyrysowaną działką ewidencyjną nr [...] jest wyraźnie widoczne, że powierzchnia uprawy wykracza poza granice działki ewidencyjnej nr [...], co oznacza, że część powierzchni działki rolnej położona jest na działce ewidencyjnej niezgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. Stwierdzone w toku postępowania zawyżenie powierzchni o 2,03 ha, co stanowi 4,22 % powierzchni stwierdzonej w wariancie 8.2, dawało podstawę do pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r., stosowanie do art. 16 ust. 1 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do Środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006, str. 74 ze zm.) w związku z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności i przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.). W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik Skarżącego zarzucił decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. naruszenie: I. Art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci przedstawionych przez skarżącego sporządzonych przez uprawnionego geodetę wyrysów działek ewidencyjnych z zaznaczoną powierzchnią upraw; II. Art. 21 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem części dowodów dotyczących wielkości obszaru, od którego uzależniona jest wysokość płatności rolnośrodowiskowej; III. Art. 16 ust. 4 Rozporządzenia nr 1975/2006 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez niewłaściwe zastosowanie; IV. Art. 68 ust. 1 Rozporządzenia nr 796/2004 w zw. z art. 2 Rozporządzenia nr 1975/2006 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez ich niezastosowanie; V. Pkt 5.3.2 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zakresie nieprawidłowego zastosowania kryteriów dostępu do dofinansowania. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i skierowanie sprawy do postępowania przed organem pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie w całości decyzji organu drugiej instancji i skierowanie sprawy do postępowania przed organem drugiej instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 8 grudnia 2010 r., sygn. I SA/Bk 494/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał ustalenie organów ARiMR, że Skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 zadeklarował zawyżoną powierzchnię działek rolnych A, B i C. Sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, że wyników kontroli na miejscu nie podważają dowody przedstawione przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji odniósł się do dowodu przedłożonego wraz z odwołaniem w postaci pomiarów dokonanych przez geodetę (został on włączony do akt sprawy), jednakże nie uznał przedstawionych tam wyników pomiarów powierzchni działek rolnych. Wskutek złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 580/11, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA stwierdził, że pomimo złożenia przez Skarżącego dowodów w postaci jego własnych pomiarów działek gruntów a także pomiarów geodety dokonanych na zlecenie Skarżącego, dowody te nie zostały przez organy ocenione. W rozpoznawanej sprawie, to sąd pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego. Działanie takie NSA uznał za nieprawidłowe, bowiem sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy in merito, dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracyjny. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić. Trzeba podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wydanym w tej sprawie prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "u.p.p.s.a."). Prawomocny wyrok NSA wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W doktrynie i judykaturze zwraca się uwagę, że swoistość mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale też i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są związane treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie tego w wydanych przez nie rozstrzygnięciach (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 240-241, a także przywołany tam wyrok NSA z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98). W wydanym w tej sprawie wyroku z 1 czerwca 2012 r. NSA stwierdził, że pomimo złożenia przez Skarżącego dowodów w postaci jego własnych pomiarów działek gruntów a także pomiarów geodety dokonanych na zlecenie Skarżącego, dowody te nie zostały przez organy ocenione. Jak zauważył NSA, oceny materiału dowodowego nie może w zastępstwie organów dokonywać sąd pierwszej instancji, gdyż sąd dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracyjny. Kierując się tymi uwagami, należy więc stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy nie dokonały oceny przedstawionych przez Skarżącego dowodów w postaci własnych pomiarów działek gruntów a także pomiarów geodety dokonanych na zlecenie Skarżącego, czym naruszyły przepisy art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jak zauważył NSA, samo "włączenie do akt" dowodu wskazanego przez Skarżącego nie spełnia wymogu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Powyższe naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Brak pełnego rozpatrzenia materiału dowodowego i co za tym idzie brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyni przedwczesnym ocenę zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, określających skutki zawyżenia powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej. O niewykonalności uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odniesie się szczegółowo do przedstawionych przez stronę postępowania dowodów w postaci pomiarów działek gruntów i dokona ich oceny z uwzględnieniem pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów. Dowodem w sprawie administracyjnej jest bowiem wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem. Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności. Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje to, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie.