I SA/Bk 383/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-10-09

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w formie postanowienia, niezależnie od tego, czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stało się prawomocne. Są to dwa odrębne postanowienia dotyczące odrębnych kwestii, a ich sekwencja czasowa nie ma wpływu na prawidłowość wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Nadleśnictwo N. wniosło odwołanie od decyzji Wójta Gminy K. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Odwołanie zostało nadane listem zwykłym po upływie ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (SKO) postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, odmawiając jednocześnie przywrócenia terminu. Nadleśnictwo N. zaskarżyło postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i przedwczesne stwierdzenie uchybienia terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił Nadleśnictwu N. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...] zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r. Strona została prawidłowo pouczona o zasadach i trybie wnoszenia odwołania. Nadleśnictwo N., reprezentowane przez adwokata S. [...], nie zgodziło się z ww. decyzją i w dniu [...] r. listem zwykłym wniosło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej: SKO). SKO, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że jak wynika ze stempla pocztowego – odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w placówce pocztowej listem zwykłym w dniu [...] r., natomiast czternastodniowy termin do jego złożenia, przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2019 poza. 900, dalej: o.p.), upłynął wraz z dniem 13 maja 2019 r., o czym strona została prawidłowo pouczona. SKO wskazało również, że wnioskiem z dnia [...] r. Nadleśnictwo N. wniosło co prawda o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Wójta Gminy K., jednakże postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiono przywrócenia terminu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Nadleśnictwo N. wywiodło skargę do tut. sądu zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj: 1) art. 228 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące przedwczesnym stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wójta Gminy K.; 2) art. 162 § 1 i 2 o.p. przez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z powodu wyjazdu na szkolenie radców prawnych w terminie od [...] r. oraz błędnym ustaleniu, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z uchybieniem ustawowego siedmiodniowego terminu do jego złożenia, podczas gdy złożony został w terminie ([...] r.), ponieważ przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu [...] r., kiedy pełnomocnik, po odbytym szkoleniu, wrócił do pracy i mógł zapoznać się z treścią przedmiotowej decyzji i wnieść od niej odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z uwagi na powyższe Nadleśnictwo N. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów wywołanych wniesieniem skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia SKO miało wiedzę, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnosząc jednocześnie odwołanie od ww. decyzji podatkowej Wójta Gminy K., a zatem organ drugiej instancji powinien najpierw wydać postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu (pozytywne albo negatywne), przy czym na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy skarga, i dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Ponadto skarżący podniósł, że termin na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie SKO w Ł. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. w dniu wnoszenia przedmiotowej skargi jeszcze nie upłynął, a zatem w sytuacji, gdyby sąd, na skutek skargi, uchyli powyższe postanowienie, uznając za zasadne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w obrocie prawnym pozostałoby przeciwne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest przedwczesne i powinno zapaść dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. SKO wywiodło odpowiedź na skargę podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazało, że jego zdaniem nie jest zasadny argument, że w sytuacji ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, równolegle funkcjonowałoby w obrocie prawnym postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc postanowienie rozstrzygające całkowicie odmiennie tę samą kwestię uchybienia terminu. W ocenie organu są to dwa różne postanowienia, dotyczące dwóch różnych kwestii tak więc ich wzajemna sekwencja czasowa też może być różna. SKO wskazało również, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wywołuje skutek prawny z chwilą doręczenia go stronie postępowania, w związku z czym nie musiało czekać do uprawomocnienia się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu - wystarczało, że ono zapadło i istniało w obrocie w dacie podejmowania postanowienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia 162 § 1 i 2 o.p. przez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, SKO wskazało, że w ogóle nie stosowało tego przepisu w tym postępowaniu. Kwestia winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygana w postanowieniu o odmowie bądź o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania a nie w postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu, "nie konsumują" bowiem dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W postępowaniu w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organy ani sąd nie badają przyczyn, dlaczego odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. W postępowaniu w tym przedmiocie organ zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W myśl zaś art. 223 § 2 pkt 1o.p. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że decyzja organu pierwszej instancji wraz z prawidłowym pouczeniem o zasadach zaskarżenia została doręczona stronie w dniu [...] r. (k. 6 akt administracyjnych przy sprawie I SA/Bk 386/19). Termin do wniesienia odwołania upływał więc z dniem [...] r. Odwołanie Nadleśnictwa N. reprezentowanego przez adw. S. [...], zgodnie ze stemplem pocztowym zostało nadane listem zwykłym w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] r. (k. 1 akt administracyjnych), a zatem po upływie czternastodniowego terminu Okoliczności stanu faktycznego nie budzą wątpliwości, a prawidłowość działania organu jest oczywista. Jednocześnie bez wpływu na istotę niniejszej sprawy pozostają zarzuty i argumenty skargi dotyczące wniosku o przywrócenie uchybionego terminu i okoliczności, które zdaniem strony uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podnoszone okoliczności mogą odnieść ewentualny skutek jedynie w ramach postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które inicjuje odrębne postępowanie (zob. uzasadnienie do wyroku w sprawie I SA/Bk 382/19). Również zarzut przedwczesnego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest bezzasadny. Tym bardziej, że oba postanowienia wydane zostały w tym samym dniu. Sąd w pełni podzielił przy tym argumentację organu odwoławczego. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest uzależnione od uprzedniego uprawomocnienia się postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu. Są to dwa odrębne postanowienia, dotyczące odrębnych przesłanek, co wynika wyraźnie z treści art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Nie jest zatem zasadny argument, że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, równolegle funkcjonowałoby w obrocie prawnym postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc postanowienie rozstrzygające całkowicie odmiennie tę samą kwestię uchybienia terminu. W praktyce równie często jest także i tak, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wydawane później, po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, niejednokrotnie bowiem dopiero z takiego postanowienia strona dowiaduje się, że uchybiła terminowi i dopiero wtedy wnosi o przywrócenie tego terminu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 303/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 593/16). W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło