I SA/Bk 386/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-11-12

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, a jeśli tak, to w jaki sposób powinny ustalić wartość celną?
Ratio decidendi
Organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, np. gdy cena jest rażąco niska w porównaniu do cen rynkowych lub gdy występują niejasności dotyczące transakcji. W przypadku odstąpienia od metody wartości transakcyjnej, organy celne powinny kolejno stosować pozostałe metody ustalania wartości celnej, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a w ostateczności metodę 'ostatniej szansy'. Kluczowe jest szczegółowe uzasadnienie zastosowanych korekt, zwłaszcza gdy opiera się na porównaniu z innymi modelami pojazdów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej używanego samochodu osobowego sprowadzonego z USA. Organ celny zakwestionował zadeklarowaną wartość transakcyjną, uznając ją za zaniżoną, m.in. ze względu na uszkodzenia pojazdu i rozbieżności w dokumentacji. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym powołaniu biegłego, organy celne określiły wartość celną pojazdu, nie uwzględniając zastosowanego przez biegłego współczynnika zbywalności. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Ordynacji podatkowej, kwestionując ustalenia organów oraz rzetelność opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej sprowadzonego z USA używanego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego K. Ł. kwotę 1.628 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem Skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. nr {...] z dnia [...].08.2008 r. w sprawie wartości celnej sprowadzonego z USA używanego samochodu osobowego. W dniu 10.01.2008 r. Agencja Celna "T.", działająca w imieniu Pana K. Ł., zwanego dalej Stroną lub Skarżącym, zgłosiła wg ww. dokumentu SAD do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z USA samochód osobowy marki Honda Odyssey. Do zgłoszenia załączono m.in.: fakturę Nr 587/07 z dnia 01.11.2007 r., wystawioną przez firmę [....] Auto [...] C. Ave l. [...] [...] USA na rzecz Skarżącego, dotyczącą zakupu pojazdu samochodowego Honda Odyssey rok produkcji 2007 na kwotę 8.800 USD na warunkach transportu CPT B. (wartość pojazdu - 8.100 USD, koszt transportu - 700 USD); dokument odzysku przedmiotowego samochodu (Salvage Certificate). W trakcie rewizji przedmiotowego pojazdu ustalono, iż przedmiotem dopuszczenia do obrotu jest używany samochód osobowy Honda Odyssey rok produkcji 2007, posiadający uszkodzenia: błotnika prawego tył, pokrywa silnika wgnieciona, drzwi prawe tylne uszkodzone, zarysowany zderzak tylny prawy, zarysowana felga koła prawego tylnego, stan licznika 3187 mil. Wgniecenie pokrywy silnika wielkości dłoni. Silnik był uruchamiany podczas rewizji - praca bez zastrzeżeń. Organ celny dokonał porównania cen uszkodzonych pojazdów tego typu na rynku USA, z którego wynikło, iż deklarowana wartość transakcyjna zgłoszonego samochodu została według organu podatkowego zaniżona (str. 4 decyzji organu pierwszej instancji). Biorąc pod uwagę materiały zgromadzone w ramach przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego i załączone do niego dokumenty pismem z dnia 10.01.2008 r. organ celny poinformował Stronę, iż powziął uzasadnioną wątpliwość odnośnie zadeklarowanej wartości transakcyjnej. W odpowiedzi na powyższe, przedstawiciel Strony przy piśmie z dnia 14.01.2008 r. przedłożył kserokopię oświadczenia eksportera wraz z tłumaczeniem roboczym, zgodnie z którym firma [....] Auto [...] C. Ave, lrvington [...] oświadcza, iż samochód Honda Odyssey został sprzedany za jedyną cenę 8.800 USD (CIF B. ) Skarżącemu, a wpłata została przekazana w formie przelewu bankowego oraz potwierdzenie przelewu z rachunku zleceniodawcy A. Ł. na konto odbiorcy – N. T. [...] S. Ave, C. [...] kwoty 8.800 USD tytułem zakupu samochodu Honda Odyssey. Ponadto w ww. piśmie wniósł, zgodnie z art. 181 a ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego o wyjaśnienie na piśmie powodów wątpliwości organu celnego odnośnie zadeklarowanej wartości celnej przedmiotowego samochodu. Pismem z dnia 15.01.2008 r. organ celny poinformował przedstawiciela Strony o pozostających nadal wątpliwościach odnośnie zadeklarowanej wartości celnej, wskazując powody, dla których wątpliwości te nadal pozostają oraz wyznaczył Stronie termin ustosunkowania się do podanych w piśmie powodów powstałych wątpliwości. W odpowiedzi na powyższe przedstawiciel Strony w piśmie z dnia 17.01.2008 r. zarzucił organowi celnemu pominięcie przedłożonych do akt sprawy dowodów w postaci oświadczenia eksportera oraz potwierdzenia przelewu bankowego. Postanowieniem z dnia 24.01.2008 r. organ pierwszej instancji powołał w charakterze biegłego rzeczoznawcę Pana T. B. w celu przeprowadzenia oględzin pojazdu oraz wydania opinii dotyczącej przedmiotowego pojazdu, której przedmiotem miało być określenie średniej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia, przebieg i datę pierwszej rejestracji, podanie dokładnego źródła, na podstawie którego określono wartość, wskazanie uzasadnienia zastosowanych korekt. W ww. postanowieniu stwierdzono, iż określenie średniej wartości pojazdu winno zostać określone na dzień zgłoszenia celnego oraz z uwzględnieniem stanu towaru na ten dzień. W dniu 29.01.2008 r. biegły przedłożył wycenę ekonomiczno-techniczną Nr 24/08 z dnia 28.01.2008 r., w której określił wartość bazową pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku na kwotę 97.706 zł brutto. Przyjmując korektę dodatnią za przebieg ( niższy od normatywnego ) w wysokości 724 zł oraz korektę ze względu na model II generacji w kwocie 9.843 zł określił wartość rynkową brutto pojazdu w stanie nieuszkodzonym na dzień zgłoszenia celnego w kwocie 108.273 zł brutto. W powyższej opinii biegły posługując się metodą stopnia uszkodzenia wyliczył wartość pojazdu w stanie uszkodzonym. Przy zastosowaniu współczynnika stopnia uszkodzenia i współczynnika uszkodzeń ukrytych wartość rynkową brutto ustalił na kwotę 91.795 zł. Kwota ta została następnie pomniejszona o współczynnik zbywalności, co dało wartości rynkową brutto w kwocie 64.257 zł. W ww. wycenie biegły wskazał, iż wartość pojazdu określono na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe-Wartości Rynkowe I-2008". W toku prowadzonego postępowania Urząd Celny w B. pismem z dnia 08.02.2008 r. wystąpił do autoryzowanego dealera Honda Poland Spółka z o.o. w Warszawie o ustalenie daty produkcji pojazdu będącego przedmiotem postępowania. Pismem z dnia 18.02.2008 r. Honda Poland Spółka z o.o. w Warszawie poinformowała Urząd Celny, iż przedmiotowy pojazd został wyprodukowany w 2006 r. W dniu 22.02.2008 r. Urząd Celny w B. odebrał wyjaśnienia od Skarżącego do protokołu przesłuchania strony. Skarżący zeznał, iż sam przeszukiwał aukcje firm ubezpieczeniowych, zaś hasło udostępniła firma, do której kontakt uzyskał od znajomego. Później kontaktował się z firmą mailowo lub telefonicznie. Po zakończonej licytacji firma wysłała maila, w jaki sposób należy dokonać płatności. Wyjaśnił, iż następnego dnia dokonał płatności przelewem. Strona zeznała, iż nie pamięta, z którą firmą prowadziła korespondencję, czy z [..] Auto, czy też N. T., jednakże zgodnie z posiadaną przez stronę wiedzą jest to jedna firma działająca na zasadzie filii lub franczyzy. Ponadto Strona wyjaśniła, iż zapłaty za zakupiony samochód dokonała przelewem na konto firmy N. T., gdyż ta firma przesłała mu dokładne dane, w tym kwotę jaką należy przelać oraz numer konta. Strona wyjaśniła, że nie poniosła żadnych dodatkowych kosztów związanych z transportem pojazdu. W skład ceny wchodziły też koszty transportu do B.. Strona wyjaśniła, iż nie pamięta jak wyglądał transport auta do B.. Organizacją transportu z opłaceniem kosztów transportu zajmowała się firma, od której samochód został zakupiony, a koszty doliczono do ceny sprzedaży, co jest widoczne na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze. Skarżący wyjaśnił, iż nic mu nie wiadomo na temat ubezpieczenia auta w czasie transportu. W kwestii stanu technicznego zaimportowanego pojazdu Strona wyjaśniła, iż w momencie zakupu pognieciony był cały prawy bok samochodu. Ponadto uszkodzona była maska silnika i tylny zderzak. Niesprawna jest też elektronika, wyświetla się błąd skrzyni biegów i silnika. Samochód był zawilgocony, zaś podłoga wgięta od spodu. W trakcie prowadzonego postępowania Urząd Celny w B. włączył do akt sprawy materiały zawierające informacje, iż brak zapisów dotyczących firmy [...] Auto w amerykańskich ewidencjach przedsiębiorców oraz bazach danych służb celnych jest równoznaczny z nieprowadzeniem przez ww. firmę legalnej działalności gospodarczej na terenie USA. W dniu 28.02.2008r. przedstawiciel strony przedłożył kopie: oświadczenia firmy [....] Auto oraz dokumentów w języku angielskim, na okoliczność potwierdzenia legalnej działalności ww. firmy w USA. W toku prowadzonego postępowania Urząd Celny w B. włączył do akt sprawy wydruki internetowe dotyczące cen w USA używanych, uszkodzonych pojazdów marki Honda Odyssey wraz z tłumaczeniami, korespondencję z wydawnictwem Info-Ekspert w sprawie marż stosowanych w handlu używanymi pojazdami samochodowymi oraz wyjaśnienia biegłego Pana T. B. dotyczące zastosowanego współczynnika zbywalności informujące, że zbywalność uszkodzonego pojazdu zależy głównie od popularności rynkowej danego modelu, możliwości pozyskania tanich, nowych części zamiennych pochodzących z obrotu poza siecią producenta lub odzyskiwanych z demontażu, wieku pojazdu oraz rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych limitujących trwałość pojazdów. W związku z powziętą przez Urząd Celny w B. informacją o faktycznej dacie produkcji ( 2006 ) przedmiotowego samochodu, w dniu 07.04.2008 r. biegły T B. przedłożył wycenę Nr 24/08/2, uwzględniającą ustaloną datę produkcji ww. pojazdu, w której określił wartość bazową pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku na kwotę 84.573 zł brutto. Przyjmując korektę dodatnią za przebieg ( niższy od normatywnego ) w wysokości 2.088 zł oraz korektę ze względu na model II generacji w kwocie 8.666 zł określił wartość rynkową brutto pojazdu w stanie nieuszkodzonym na dzień zgłoszenia celnego w kwocie 95.300 zł brutto. W powyższej opinii biegły posługując się metodą stopnia uszkodzenia wyliczył wartość pojazdu w stanie uszkodzonym. Przy zastosowaniu współczynnika stopnia uszkodzenia i współczynnika uszkodzeń ukrytych wartość rynkową brutto ustalił na kwotę 80.776 zł. Kwota ta została następnie pomniejszona o współczynnik zbywalności, co dało wartości rynkową brutto w kwocie 54.928 zł. Pismem z dnia 09.14.2008 r. organ celny poinformował Stronę o pozostających nadal wątpliwościach odnośnie zadeklarowanej wartości transakcyjnej, powiadamiając jednocześnie o treści przepisu art. 181 a ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Wykonawczego, dotyczącego prawa Strony do zwrócenia się do organu o wyjaśnienie powodów powstałych wątpliwości. Pismem z dnia 11.04.2008 r. przedstawiciel Strony wniósł, zgodnie z art. 181 a ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, o pisemną informację o powodach wątpliwości organu co do zadeklarowanej wartości. Urząd Celny w B. pismem z dnia 21.04.2008 r. oraz z dnia 30.04.2008 r. udzielił odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnika strony, wskazując powody wątpliwości organu co do zadeklarowanej wartości celnej importowanego samochodu. Po przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji wydał w dniu [...].06.2008 r. decyzje Nr [....], w której określił wartość celną oraz kwoty cła i podatków od przedmiotowego samochodu. Dla ustalenia wysokości ww. należności organ przyjął wartość celną w kwocie 48.168 PLN, wynikającą z wartości rynkowej pojazdu w kwocie 80.776 PLN, ustalonej w opinii biegłego Pana T. B. Nr 24/08/2. Wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ nie uwzględnił zastosowanego przez biegłego współczynnika zbywalności. Pismem z dnia 17.06.2008 r. pełnomocnik Strony złożył odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji. Po zapoznaniu się z całością materiałów zgromadzonych w aktach sprawy Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [....] z dnia [....].08.2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Pismem z dnia 26.08.2008 r. pełnomocnik Strony zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie: - art. 20 ust.1, art. 29 ust.1, art. 31, art. 68, art. 203 oraz art. 71 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, - art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, - art. 180, art. 181 §1, art. 191 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej, - art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, - art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 20 ust. 2 i art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Uzasadniając powyższe pełnomocnik Strony stwierdził, iż argumentacja organu dotycząca powzięcia wątpliwości w kwestii faktycznej daty zakupu jest bezzasadna. Urząd Celny stoi na stanowisku, iż przedłożone potwierdzenie zapłaty kwoty 8.800 USD z dnia 31.10.2007 r. nie jest wiarygodne, gdyż dokonane zostało przed faktycznym zakupem samochodu od wskazanego przez Stronę eksportera. Podniósł, iż zwyczajem stanowiącym wręcz zasadę w obrocie gospodarczym jest to, iż zapłata za towar kupowany na odległość następuje przed otrzymaniem tego towaru oraz wystawieniem dokumentów świadczących o dokonaniu przedmiotowej transakcji. Zdaniem pełnomocnika, okoliczności zakupu samochodu są jasne, gdyż jak wynika z przedstawionych dokumentów, podatnik zakupił auto od firmy [...], zaś wpłaty dokonał na konto pośrednika - firmy N. T. w USA. Organ pierwszej instancji nie ustosunkował się przy tym do wyjaśnień Strony złożonych w dniu 05.02.2008 r. Powyższe argumenty, zdaniem pełnomocnika Strony, wskazują, iż nie sposób zgodzić się z wnioskami organu zarówno l, jak i II instancji, ponieważ nie znajdują one potwierdzenia w rzeczywistym stanie faktycznym niniejszej sprawy. Odnosząc się zaś do opinii rzeczoznawcy T. B. pełnomocnik Strony podniósł, iż jest ona sporządzona w sposób nieprawidłowy i nierzetelny. Wartość bazowa przedmiotowego pojazdu została określona na podstawie modelu Odyssey model l generacji z 2002r. ( produkowany w latach 1999-2004). Natomiast samochód będący własnością podatnika jest modelem II generacji, którego produkcja trwała w latach 2004-2007 i został wyprodukowany w 2006 r. Pomiędzy porównywanymi modelami występują znaczne różnice. Dlatego niedopuszczalnym jest twierdzenie, iż wartość modelu II generacji można obliczyć na podstawie wartości modelu l generacji. Biegły nie wskazał przy tym, dlaczego nie ustalił wartości pojazdu w oparciu o model właściwy, czyli model II generacji. Odwołanie się przez niego jedynie do systemu INFO EXPERT jest niewystarczające. Ponadto biegły w swojej drugiej opinii z dnia 28.01.2008 r., wyceniając zniszczenie poszczególnych zespołów pojazdu przyjął, iż silnik z osprzętem nie jest w ogóle zniszczony. Jednakże z tłumaczonego rachunku sprzedaży wynika, iż zakupiony pojazd jest pokolizyjny, ma uszkodzenie silnika - niesprawny oraz uszkodzenie prawej strony. Biegły nie wskazał ponadto, czy skrzynia biegów przedmiotowego pojazdu pozwala na jego użytkowanie. Ponadto pojazd nie został podłączony do komputera diagnostycznego, celem ustalenia rzeczywistego uszkodzenia silnika i skrzyni biegów. Z powyższego pełnomocnik skarżącego wywnioskował, iż biegły podczas sporządzania opinii, nie oparł się na rzeczywistych danych, uzyskanych z oględzin i badań przedmiotowego samochodu, tylko przyjął uszkodzenia poszczególnych elementów pojazdu według własnego uznania. W związku z powyższym pełnomocnik Skarżącego stwierdził, iż przedstawiona przez biegłego wartość bazowa pojazdu jest nieadekwatna do auta posiadanego przez Skarżącego. Ponadto biegły nie uzasadnił wysokości (10%) zastosowania korekty z uwagi na model l i II generacji. Brak jest również określenia wartości rynkowej z uwagi na przebieg pojazdu. Pełnomocnik Strony podniósł również, iż z opinii nie wynika również, jaką wielkość korekt ujemnych przyjął rzeczoznawca podczas jej sporządzania (poza in plus korektą za przebieg i korektą za inny model). W złożonej skardze pełnomocnik Strony podkreślił, iż organy celne zakwestionowały wartość celną przedmiotowego samochodu, argumentując, iż z ofert internetowych aut występujących na rynku w USA, dotyczących podobnych, uszkodzonych samochodów, wynika, iż samochód Skarżącego kosztuje znacznie więcej, niż to zostało zgłoszone do odprawy celnej. Podkreślił, iż ogłoszenia internetowe stanowią tylko ofertę, dlatego też cena tan wskazana nie zawsze jest ceną ostateczną. Poza tym samochód zakupiony przez skarżącego był w znacznej części uszkodzony, przez co jego cena była niska. Podniósł ponadto, iż wydruki ze stron internetowych sporządzone zostały w języku angielskim i nie zostały przetłumaczone. Trudno jest zatem ocenić prawidłowość dokonanych przez organ celny porównań co do skali i rodzaju uszkodzeń samochodów wskazanych przez organ z samochodem sprowadzonym przez Stronę. Pełnomocnik Skarżącego zwrócił również uwagę, iż notowania internetowe dotyczy pojazdów w wysokości 9.600 USD, 10.900 USD, 12.900 USD, 14.900 USD , zaś importowany pojazd został nabyty za cenę 8.800 USD. Średnia różnica cen pomiędzy pojazdem nabytym przez Skarżącego a cenami z wydruków internetowych wynosiła 3.200 USD. Tymczasem wartość pojazdu oszacowano na prawie 25.000 USD, nie wskazując przyczyny tak znacznej różnicy cen. Jest to istotny brak materiału dowodowego, bowiem organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia. Ponadto, organy celne nie powinny traktować opinii biegłego jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Zdaniem odwołującego się, wskazane nieprawidłowości nie pozwalają na dokonanie oceny opinii biegłego T. B. w zakresie określenia jej przydatności dla ustalania wartości celnej pojazdu. Natomiast wskazane wady postępowania dowodowego powodują, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Strony Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w decyzji organu drugiej instancji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty można uznać za zasadne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Między innymi, w myśl art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Ponadto do powstania wątpliwości co do wartości transakcyjnej mogą również przyczynić się niejasności oraz sprzeczności towarzyszące transakcji nabycia importowanego towaru, w tym również brak dokumentacji potwierdzającej uiszczoną kwotę tytułem nabycia towaru, czy też wątpliwości związane z istnieniem podmiotu wskazanego jako wystawca dokumentu potwierdzającego importowany towar. Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG), może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe miały podstawy do zakwestionowania wiarygodności dokumentów, z których została pierwotnie przyjęta wartość transakcyjna importowanego pojazdu. Wiązało się to zarówno ze stwierdzeniem niskiej ceny zakupionego pojazdu, która wynosiła 8100 USD, w porównaniu do oferowanych cen samochodów na aukcjach internetowych, które to pojazdy były także uszkodzone (k. 125 akt adm.), jak również wystąpieniem okoliczności związanych z uregulowaniem należności za nabywany pojazd. Skarżący dokonał bowiem płatności na rzecz firmy NOVEL TRADE natomiast dokumenty nabycia wystawiła firma W&P Auto. Organy podatkowe uzyskały ponadto informację o nieprowadzeniu przez ww. podmiot działalności gospodarczej (k. 77-79 akt adm.). Przedłożenie przez Skarżącego dokumentów przesłanych faksem na okoliczność prowadzenia przez ww. podmiot działalności gospodarczej (k. 84-83 akt adm.), w opinii Sądu nie dawało podstaw do zakwestionowania odstąpienia przez organy podatkowe od ustalania wartości celnej towaru na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Prawdą jest, że organy podatkowe porównując wartość pojazdu wynikającą z faktury odniosły się do ofert na aukcjach internetowych. Zaznaczyć jednak należy, że dokonano porównania nie z jednostkową ofertą, ale z kilkoma notowaniami (str. 4 oraz 10 decyzji organu pierwszej instancji). Z tego też względu dane wynikające z notowań na giełdzie internetowej należało uznać jako miarodajne w zakresie ustalenia wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Porównanie z innymi cenami nastąpiło tu z zachowaniem obiektywności i z uwzględnieniem specyfiki rynku kraju eksportu, a to z kolei nie ograniczało możliwości wykorzystania każdych, zgodnych z prawem, źródeł informacji na temat cen pojazdów w USA. W związku z powyższym wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były uzasadnione i uprawniały do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tejże metody. W następstwie odstąpienia przez organ celny od ustalania wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej rzeczą tych organów jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organy celne szczegółowo uzasadniły, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie ostatniej szansy (str. 13 i 14 decyzji organu pierwszej instancji). Brak możliwości przyjęcia ceny transakcyjnej spowodował konieczność ustalenia wartości celnej towaru na podstawie przepisów art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Uwzględniając brak możliwości zastosowania do ustalenia wartości samochodu używanego metod określonych w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 31 tego Kodeksu. Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu w niniejszej sprawie na podstawie metody ostatniej szansy, organy podatkowe oparły się na opinii biegłego Pana B.. W skardze zarzucono, iż biegły, wyceniając zniszczenie poszczególnych zespołów pojazdu, przyjął niezasadnie, iż silnik z osprzętem nie jest w ogóle zniszczony, a ponadto samochód nie został podłączony do komputera diagnostycznego, celem ustalenia rzeczywistego uszkodzenia silnika i skrzyni biegów. Należy jednak stwierdzić, iż zgodnie z dokumentem przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego, w trakcie rewizji celnej przedmiotowego samochodu został uruchomiony jego silnik, który pracował bez zastrzeżeń. Podczas oględzin pojazdu biegły stwierdził, iż wyświetlacz zegarów pokazuje błąd/awarię silnika i skrzyni biegów. W sporządzonej wycenie Nr 24/08/2 biegły stwierdził, iż w pozycji skrzyni biegów "P" (postój) wyświetlany jest znak silnika oraz migająca litera "D" (drive). Brak jest natomiast widocznych zewnętrznych uszkodzeń skrzyni biegów i silnika. Biegły jednocześnie stwierdził, iż drobne uszkodzenia, sprawdzenie, regulacje i czyszczenie w układach: nadwozia, silnika, napędowym, wydechowym, wyposażeniu oraz zawieszeniu zawarte są w Współczynniku Uszkodzeń Ukrytych. Jak słusznie wskazały organy podatkowe Skarżący przesłuchany w dniu 22.02.2008 r. do protokołu przesłuchania strony udzielił wyjaśnień dotyczących stanu technicznego pojazdu w momencie jego zakupu. Stwierdził, iż w momencie zakupu pognieciony był cały prawy bok samochodu. Ponadto uszkodzona była maska silnika i tylny zderzak. Niesprawna jest też elektronika, wyświetla się błąd skrzyni biegów i silnika. Samochód był zawilgocony i cała tapicerka nadaje się do czyszczenia. Wgięta jest tez podłoga od spodu. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia importera pojazdu organy podatkowe trafnie zauważyły, że Strona nie sygnalizowała uszkodzeń silnika i skrzyni biegów. Do wyceny Nr 24/08/2 załączony został arkusz ustalenia wartości pojazdu, w którym biegły szczegółowo wskazał sposób wyliczenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym. Ponadto, z przedmiotowej opinii wynika ustalona przez biegłego procentowa wielkość zniszczenia poszczególnych zespołów pojazdu. Z treści opinii wynika również metoda, jaką posłużył się biegły w ustaleniu wartości rynkowej pojazdu. W opinii Sądu wątpliwości budzi natomiast przyjęcie przez biegłego, a w konsekwencji także przez organy podatkowe korekty w związku z oparciem się przy dokonaniu wyceny na danych odnoszących się do samochodu Odyssey model I generacji. Otóż w opinii biegły wskazał, iż wartość bazową przedmiotowego samochodu (Odyssey model lI generacji) przyjął z modelu Odyssey model l generacji 2002 r. ( produkowany w latach 1999-2004 ), ponieważ taką wartość bazową przyjął program Info-Ekspert dla rocznika 2006. Natomiast w związku z różnicami technologicznymi oraz wyposażeniu standardowym modeli l i II generacji ( 2004-2007), przyjął korektę w wysokości + 10%. W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono natomiast dlaczego zastosowano taką stawkę korekty. Z uwagi na to, że stawka ww. korekt ma bezpośredni wpływ na wartość celną pojazdu, brak uzasadnienia w zakresie przyjęcia korekty w takiej wysokości stanowi naruszenie art. 210 § 4 o.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem od poziomu korekty zależy wysokość obciążeń daninowych wynikających z zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu, iż wydruki ze stron internetowych zostały sporządzone w języku angielskim i nie zostały przetłumaczone, należy wyjaśnić, iż w aktach sprawy znajdują się jednak tłumaczenia tzw. "robocze" wydruków ze stron internetowych. Podsumowując, z uwagi na wskazane w uzasadnieniu naruszenia natury procesowej, a odnoszące się do 210 § 4 o.p., Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji organu odwoławczego. Organy podatkowe przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, o ile przy ustalaniu wartości pojazdu odniosą się do samochodu Odyssey model I generacji, szczegółowo uzasadnią ewentualną korektę z tytułu różnic porównywanych modeli. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1, 2, 3 tejże ustawy. SA/Bk 386/08 Z a r z ą d z e n i e Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi Skarżącego oraz pełnomocnikowi organu podatkowego (wraz z pouczeniem ośrodkach zaskarżenia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło