I SA/Bk 389/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-11-27
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który udzielił ojcu pełnomocnictwa do zarządzania gospodarstwem rolnym, może ubiegać się o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jeśli faktyczne użytkowanie gruntów w roku, w którym złożono wniosek, prowadził jego ojciec?Ratio decidendi
Rolnik ubiegający się o płatności ONW musi faktycznie użytkować grunty rolne, a nie tylko posiadać do nich tytuł prawny. Samo udzielenie pełnomocnictwa ojcu do zarządzania gospodarstwem nie jest wystarczające, jeśli z dowodów wynika, że ojciec działał we własnym imieniu i na swoją rzecz, a rolnik nie podejmował istotnych decyzji dotyczących profilu działalności ani nie dokonywał zabiegów agrotechnicznych w roku, w którym złożono wniosek.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Decyzją z listopada 2008 r. płatność została przyznana. Następnie postępowanie zostało wznowione, a decyzja uchylona i odmówiono przyznania płatności, ponieważ ustalono, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych gruntów rolnych. Po kolejnych uchyleniach decyzji, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uchylającą pierwotną decyzję i odmawiającą przyznania płatności. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że jego ojciec działał jako pełnomocnik w jego imieniu i na jego rzecz, a on sam był gospodarzem i posiadaczem gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 oddala skargę.
Decyzją z [...] czerwca 2013 r., nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A.
z [...] marca 2013 r., nr [...] uchylającą decyzję z [...] listopada 2008 r., nr [...] w sprawie przyznania Panu A. K. (dalej: Skarżący) płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 i odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 14 maja 2008 r. Pan Z. K. działając jako pełnomocnik swojego syna – Pana A. K. złożył w ARiMR w A. wniosek
o przyznanie płatności ONW na rok 2008 do użytków rolnych o powierzchni
15,98 ha. Decyzją z [...] listopada 2008 r. płatność ta została Skarżącemu przyznana.
W związku z uzyskaniem przez organ informacji, że Skarżący nie wypełnił obligatoryjnego warunku w zakresie przyznania płatności za rok 2008, tj. posiadania/ faktycznego użytkowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją nr [...] uchylił decyzję z [...] listopada 2008 r. i odmówił Skarżącemu przyznania płatności na rok 2008. Jednak Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] stycznia 2012 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu dalszych dowodów w sprawie Kierownik ARiMR
w A. wydał decyzję z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] ponownie odmawiając Skarżącemu przyznania płatności na rok 2008. Również
ta decyzja została jednak uchylona decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] września 2012 r., a sprawa skierowana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wydając decyzję z [...] marca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w A. dokonał analizy wyjaśnień Skarżącego i zeznań świadków: J. P., M. K., S. K., D. B., A. S., T. K., K. S., R. T., J. K., M. K. oraz Z. K.. Na tej podstawie organ stwierdził, że Skarżący nie spełnił obligatoryjnych warunków w zakresie przyznania płatności ONW na rok 2008
w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, gdyż nie był on posiadaczem/ faktycznym użytkownikiem działek rolnych. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego, ani zeznaniom E. C. w tym zakresie.
Organ ustalił, że [...] listopada 2004 r. Skarżący umocował swojego ojca – Z. K. do czynności obejmujących zwykły zarząd jego majątkiem
w gospodarstwie rolnym położonym w P. Wszystkie jednak działania
w gospodarstwie Z. K. podejmował we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zdaniem organu, Z. K. jako pełnomocnik podejmował zobowiązania finansowe w celu zachowania gospodarstwa rolnego
w niepogorszonym stanie, podejmował czynności celem poprawy stanu finansowego gospodarstwa. Działania te, zdaniem organu, przekraczały zakres zwykłego zarządu majątkiem mocodawcy. Mocodawca nie wyrażał zaś woli współpracy w sprawach bezpośrednio powiązanych z gospodarstwem, odmawiał podjęcia jakichkolwiek czynności, zobowiązań finansowych i osobistych w zakresie prowadzenia gospodarstwa stanowiącego wówczas jego własność, jednocześnie jednak korzystał z płatności przyznawanych przez ARiMR.
Organ uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003
i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.)
i odstąpił od stosowania wobec Skarżącego sankcji. Organ uznał, że w związku
z udzieleniem pełnomocnictwa ojcu nie jest on winny powstałej nieprawidłowości.
Utrzymując w mocy powyższą decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. odniósł się do przesłanki wznowieniowej i wskazał, że oświadczenie o braku wypełnienia przez Skarżącego warunku posiadania gruntu rolnego deklarowanego do płatności wskazywało nowe okoliczności faktyczne w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji z [...] listopada 2008 r., o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Następnie organ podzielił stanowisko, że Skarżący nie użytkował jako posiadacz w sposób wymagany przepisami zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych, a zatem nie został spełniony warunek z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.). Organ stwierdził, że zeznania świadków J. P., S. K., D. B., A. S., T. K., R. T. oraz Z. K. jednoznacznie wskazują, że użytkownikiem spornych działek był Pan Z. K. Skarżący zaś, pomimo bycia właścicielem działek w 2008 r. nie był ich faktycznym użytkownikiem i posiadaczem.
Organ podkreślił, że posiadanie powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Dla uzyskania płatności ONW nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych
w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Prawo do płatności przysługuje podmiotowi, który faktycznie użytkuje działkę rolną. Po stronie Skarżącego brak jest natomiast elementów posiadania. Organ zauważył, że twierdzenie Skarżącego, iż gospodarstwo prowadził w jego imieniu i na jego rzecz ojciec pozostaje sprzeczne z zeznaniami świadków, a jego oświadczenie
o poczynionych nakładach finansowych jest gołosłowne.
Dyrektor końcowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 68 rozporządzenia 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. Organ wskazał następnie, że wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a odwołujący nie wykazał, że nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych.
Pan A. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem nie ma podstaw do wznowienia postępowania i żądania od niego zwrotu kwot. Nie zatajał przed Agencją, że jego sprawy prowadzi ojciec, działający jako jego pełnomocnik. W jego przekonaniu to on prowadził gospodarstwo niezależnie od tego, kto mu w tym pomagał. Miał prawo korzystać z dowolnych osób. Przyznał, że w dużej części polegał na doświadczeniu
i pracy rodziców, ale to on był gospodarzem i posiadaczem gruntów, ponieważ z ich doświadczenia i pomocy korzystał dobrowolnie i w każdej chwili mógł podjąć inną decyzję, czy np. wypowiedzieć pełnomocnictwo.
Zarzucił, że organy pomijają, iż po okresie objętym zaskarżoną decyzją doszło do poważnego konfliktu między Skarżącym, a resztą jego rodziny, który doprowadził do odebrania mu gospodarstwa. To powinno być brane pod uwagę przy ocenie niekorzystnych dla Skarżącego zeznań, ponieważ świadkowie przenoszą późniejszy konflikt na zeznania dotyczące okresu wcześniejszego.
Podniósł, że przepisy nie precyzują, jakie czynności posiadacz ma wykonywać osobiście, a przy jakich może korzystać z pomocy innych osób np. pracowników najemnych, czy członków najbliższej rodziny. Nie jest zaś podstawą odebrania dopłat fakt, że posiadacz gospodarstwa przy pracach polowych korzysta z pomocy innych osób, a sam zajmuje się remontem budynków w gospodarstwie. Wskazał, że udzielił ojcu pełnomocnictwa do wszystkich czynności niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa i było ono prowadzone w jego imieniu i na jego rachunek. Skarżący zaprzeczył zeznaniom Z. K., że nie czynił on nakładów na gospodarstwo, skoro m.in. na to przeznaczone zostały zarówno środki z dopłat, jak
i większość innych wpływów, np. za sprzedane mleko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że
w uzasadnieniu decyzji organu II instancji błędnie stwierdzono, że w sprawie nie ma zastosowania art. 68 rozporządzenia 796/2004.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Skarga dotyczy decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania. Jest to instytucja procesowa stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością.
W postępowaniu administracyjnym wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest, jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone
w art. 145 k.p.a. Jedną z takich okoliczności, zgodnie z 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone.
Analiza kontrolowanej sprawy wskazuje, że organ administracji właściwie ocenił konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z [...] listopada 2008 r. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu [...] listopada 2010 r. wszedł
w posiadanie oświadczenia złożonego przez Pana J. K., z którego wynika, że Skarżący nie uprawia gruntów, co do których otrzymuje płatności od ok. 11 lat. Gospodarstwem zajmuje się natomiast Pan J. K.. Okoliczność wynikająca z przywołanego oświadczenia nie była znana organowi wydającemu decyzję przyznającą płatności na rok 2008, istniała w dniu jej wydania, jest też niewątpliwie istotna dla sprawy.
Zasadniczą kwestię sporną w sprawie stanowi ustalenie, czy Skarżący posiadał w dniu 31 maja 2008 r. zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na ten rok działki. Jest to istotne z punktu widzenia jego uprawnienia do uzyskania wnioskowanych płatności ONW, albowiem jednym z podstawowych warunków ich przyznania jest posiadanie przez rolnika gruntów objętych wnioskiem w dniu [...] maja roku, w którym złożony został wniosek (zob. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm).
Zgodnie z § 2 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
11 kwietnia 2007 r. płatność ONW przyznaje się rolnikowi, (1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391); (2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza
w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych
w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi
w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; (3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; (4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z regulacji tej wynika, że niezbędnym warunkiem uzyskania przez producenta rolnego płatności ONW jest m.in. prowadzenie na działkach rolnych działalności rolniczej. Oznacza to konieczność dysponowania przez producenta rolnego gruntami oraz efektywnego korzystania z tych gruntów. Pogląd ten znajduje potwierdzenie
w orzecznictwie. WSA w Warszawie w wyroku z 25 maja 2009 r. wskazał, że istotą płatności z tytułu ONW jest pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne, stosując zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważoną gospodarkę rolną. Decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie (V SA/Wa 2791/08 - wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei NSA w wyroku z 20 marca 2008 r. stwierdził, że pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Sąd zgodził się, że sama możność władania gruntami nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) rolnicze wykorzystywanie gruntów znajdujących się
w niekorzystnej sytuacji, z punktu widzenia gospodarowania nimi (II GSK 456/07 - wyrok dostępny w CBOSA). Orzeczenia te zapadły wprawdzie na tle nieobowiązującego obecnie rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, niemniej jednak argumenty Sądów dotyczące przesłanki posiadania gruntów rolnych mają na tyle uniwersalny charakter, że można je odnieść również do realiów tej sprawy, gdzie zastosowanie znajduje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. Podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z 26 stycznia 2011 r., I SA/Gd 1117/10 (wyrok dostępny w CBOSA) wyraził pogląd, że pomoc finansowa w formie płatności ONW udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. rolnikom, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a nadto stosują zwykłą dobrą praktykę rolniczą. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie
i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania
o konkretne dotacje ze środków unijnych. Sama możność władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Innymi słowy płatność przysługuje za rolnicze użytkowanie działek rolnych, nie zaś za prawo własności tych działek.
Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela te poglądy. Jednocześnie wyraża pogląd, że nie ma przeszkód prawnych, aby posiadacz gruntów użytkował je przy pomocy innych osób. Istotnym jest jednak, aby faktycznie prowadził na tych gruntach działalność rolniczą, wpływał na profil tej działalności, sposób gospodarowania, podejmował istotne decyzje, co do prowadzenia gospodarstwa.
Tymczasem analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Skarżący w roku 2008 nie użytkował faktycznie działek, co do których wnioskował o płatności, nie decydował o profilu upraw, nie dokonywał też zabiegów agrotechnicznych. Wniosek taki wypływa z zeznań przesłuchanych w sprawie licznych świadków: J. P., S. K., D. B., A. S., T. K., R. T. oraz Z. K.. Wynika z nich również jednoznacznie, że użytkownikiem spornych działek był ojciec Skarżącego - Pan Z. K..
Nie budzi wątpliwości, że Skarżący od [...] sierpnia 1995 r. był właścicielem spornych działek. Początkowo zajmował się gospodarstwem, inwestował w nie pieniądze, również zarobione za granicą. Jak sam wskazał, od roku 2005 lub 2006 zaczęły się pomiędzy nim a rodzicami kłótnie (k. [...] t. [...]akt admin.), a latem 2006 r; wyprowadził się z domu. Przyznał też, że w roku 2008 zaczął dorywczo pracować
w firmie w G. Wyrokiem z dnia [...] października 2010 r. w sprawie [...] Sąd Apelacyjny w B. zmienił wyrok Sądu Okręgowego
w S. z dnia [...] lipca 2010 r. i rozwiązał umowę dożywocia zawartą w dniu
[...] sierpnia 1995 r. pomiędzy Z. K. i T. K. jako zbywcami, a A. K. jako nabywcą (k. [...] t. [...] akt admin.)
Z zeznań świadka S. K. wynika, że w roku 2008 ziemię użytkował ojciec Skarżącego z synem J. K.. Świadek nie widział Skarżącego podczas prac polowych w gospodarstwie (k. 99 t. I akt admin.). Świadek D. B. na pytanie o osoby użytkujące sporne działki w latach 2004 – 2010 wskazała na Z. i T. K. wraz z synami: M. i J. (k. [...] t. [...] akt admin.). Potwierdził to również Pan A. S. Stwierdził on również, że dla niego gospodarzem zawsze był Z. K., który "decydował o losach gospodarstwa, poszczególnych działek ewidencyjnych",
a "A. K. nawet jak miał opisane działki na siebie to pomagał
w gospodarstwie, a nie zajmował się prowadzeniem gospodarstwa" – k. [...] t.
[...] akt admin. Podobnie z zeznań świadka T. K. wynika, że w ostatnich
4 latach (a więc również w roku 2008) na pewno nie użytkował działek A. K., wyjechał z gospodarstwa do G.., a gospodarstwem zajęli się jego bracia: J. i M., oraz ojciec – Z.. Świadek stwierdził, że Skarżący "nie pokazuje się w P., a gospodarstwo jest trochę zaniedbane" – k. [...] t. [...] akt admin. R. T. zeznał w roku 2011, że widział Skarżącego pracującego "z pięć lat do tyłu" – k. [...] t. [...] akt admin. Faktu użytkowania gruntów przez Skarżącego nie potwierdził także wskazany przez niego świadek K. S..
Z zeznań przesłuchanych świadków wynika zatem, że Skarżący był widywany przy pracach w gospodarstwie jeszcze ok. 5 lat wstecz (zeznania miały miejsce
w roku 2011), jednak w okresie późniejszym gospodarstwem zajmował się tylko ojciec Skarżącego z żoną i pozostałymi synami. Słusznie uznały organy, że to Z. K. był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów.
Skarżący podnosi, że ojciec – Z. K. - działał tylko jako pełnomocnik w imieniu Skarżącego i na jego rzecz. Z. K. zeznał jednak, że to on "rządził w gospodarstwie", a syn J. K. pracował, przy pomocy dodatkowo T. K. i M. K.. Skarżący zaś nie pokazywał się w domu, nie dbał o gospodarstwo, działki były użytkowane rodzinnie, ale Skarżący "nie miał z nimi nic wspólnego poza tym, że był właścicielem" (k. [...] t. [...] akt admin.). Z. K. przyznał, że działał jako pełnomocnik Skarżącego składając wnioski o płatność (k. [...] t. [...] akt admin.), jednakże było ono udzielone tylko po to, aby załatwiać sprawy urzędowe, ze względu na przekazanie synowi prawa do ziemi (protokół z [...].01.2013 r. tom [...] akt amin.). Wynika stąd, zdaniem Sądu, że niewątpliwie Z. K. posiadał pełnomocnictwo, które uprawniało go do podejmowania w imieniu czynności przed organami, w szczególności mógł on składać na rzecz syna wnioski o przyznanie płatności. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby w roku 2008 istniało jakiekolwiek porozumienie pomiędzy Skarżącym, a jego ojcem – Z. K. odnośnie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wskazać przy tym należy, że z istoty pełnomocnictwa wynika, że umocowuje ono do czynności prawnych. Nie jest zaś możliwe udzielenie pełnomocnictwa do działań faktycznych za jakie należy uznać prowadzenie gospodarstwa rolnego. Pełnomocnictwo z definicji zawiera umocowanie do dokonania czynności prawnej. Nie jest natomiast czynnością prawną kierowanie gospodarstwem rolnym, czy wykonywanie prac związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa. W tym celu można ustanowić inną osobę zarządcą lub zawrzeć umowę o świadczenie usług. Skarżący nie wykazał natomiast, aby taki stosunek prawny istniał pomiędzy nim a jego ojcem. Przeczą temu ponadto zeznania Z. K., jak też zeznania pozostałych świadków.
W ocenie Sądu, zabrany materiał dowodowy uzasadniał stwierdzenie,
że w roku 2008 Skarżący nie prowadził działalności rolniczej w sposób wymagany przepisami cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z 11 kwietnia 2007 r. Przeprowadzone przez organy dowody przeczą twierdzeniu Skarżącego, że w 2008 r. faktycznie prowadził na tych gruntach działalność rolniczą. Organy prawidłowo ustaliły, że faktycznym posiadaczem gruntów, których dotyczył wniosek o płatność, był Z. K., który – wbrew twierdzeniom Skarżącego – działał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Sam bowiem podejmował decyzje dotyczące sposobu zarządzania gospodarstwem, profilu działalności, sam ustalał też kwestie finansowe.
Należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji pojawił się zapis, zgodnie z którym w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 68 rozporządzenia 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. Zapis ten przeczy stwierdzeniu organu I instancji, który wskazał, że przesłanki te w sprawie zachodzą i w związku
z tym organ odstąpił od stosowania wobec Skarżącego sankcji uznając, że
w związku z udzieleniem pełnomocnictwa ojcu Skarżący nie jest winny powstałej nieprawidłowości. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. pełnomocnik organu
II instancji wyjaśnił jednak, że powyższe stwierdzenie pojawiło się w wyniku błędu. Sąd stwierdza, że wobec jednoznacznej treści rozstrzygnięcia Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. zawartego w decyzji [...] czerwca 2013 r., nr [...], którą utrzymał on
w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A.
z [...] marca 2013 r., nr [...] nie ma wątpliwości, że pomimo błędnego uzasadnienia organ II instancji podzielił stanowisko o istnieniu przesłanek do odstąpienia od stosowania wobec Skarżącego sankcji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło