I SA/Bk 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy od stycznia do września 2010 r., od stycznia do marca 2011 r. oraz od lipca do września 2011 r. oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2011r., znak [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję tego organu z [...] października 2011 r., znak [...], odmawiającą Panu T. K. (dalej przywoływanemu również jako "Skarżący") umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy od kwietnia do września 2010 r., od stycznia do marca 2011 r. oraz od lipca do września 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z przestawionych Sądowi akt sprawy, wniosek o umorzenie wskazanych należności Skarżący uzasadniał swoimi wieloletnimi przewlekłymi chorobami. Wskazał, że zachorowania takie w połączeniu z brakiem świadczeń z ubezpieczenia społecznego uniemożliwiają mu uregulowanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników. Po rozpoznaniu sprawy organ stwierdził, że Skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, a w związku z tym jest obowiązany do opłacania składek na to ubezpieczenie. Zgromadzona w sprawie dokumentacja nie potwierdza zaś, że Skarżący jest osobą niezdolną do wykonywania pracy, gdyż nie stwierdzono u niego częściowej ani całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W trakcie postępowania wyjaśniającego dotyczącego sytuacji materialno-bytowej Skarżącego ustalono, że jego rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego jego żony, a także otrzymuje zasiłek rodzinny. Rodzina Skarżącego korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej wypłacanych w formie zasiłków okresowych i celowych. Skarżący otrzymuje także dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych. Wnioskując o umorzenie należności Skarżący nie wykazał, że w jego gospodarstwie miały miejsce zdarzenia losowe, które mogłyby mieć wpływ na obniżenie jego możliwości płatniczych. Organ stwierdził, że sytuacja materialna Skarżącego pozwala na spłatę zadłużenia w formie dogodnego układu ratalnego. Zaznaczono, że pomimo narastającego zadłużenia Skarżący nie podejmuje działań zmierzających do uregulowania zaległości. Oceniono, iż Skarżący posiada źródła dochodu i majątek, z którego możliwe jest regulowanie należności. W złożonej do Sądu skardze Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 6, 7, 8, 12 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wskazał na sprzeczność wydanej decyzji z materiałem dowodowym tj. z zaświadczeniami lekarskimi o stanie jego zdrowia, wynikami badań, zaświadczeniami o czasowej niezdolności do pracy, oświadczeniami o braku zdolności do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza sprawa jest już kolejną sprawą rozpatrywaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ze skargi Pana T. K. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd orzekał już w podobnych stanach faktycznych wyrokami w sprawach I SA/Bk 61/11, I SA/Bk 187/11 oraz I SA/Bk 292/11. Pomimo, że w odniesieniu do jednego z okresów składkowych (I kwartał 2011r.), była już wcześniej wydana decyzja i dotyczył go wyrok w sprawie I SA/Bk 187/11, to nie ma przeszkód, by kwestia ta była ponownie rozpatrywana. W przypadku spraw o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia bada się bowiem każdorazowo sytuację majątkową z daty wydawania decyzji przez organ, a sytuacja ta może ulec zmianie. Rozpoznając tę sprawę w jej granicach Sąd nie stwierdził jednak, aby doszło w niej do naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobnie, jak w sprawach już rozstrzygniętych, należy jeszcze raz wyjaśnić Skarżącemu, że sąd administracyjny nie może zastępować organu administracyjnego w ocenie, czy należność na ubezpieczenie społeczne powinna być umorzona. Takie rozstrzygnięcie należy bowiem wyłącznie do kompetencji organów administracyjnych. Sąd zaś uprawniony jest do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami prawa, w tym głównie przepisami prawa procesowego (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 1227/97, LEX nr 33404). Stosownie do art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., powoływanej dalej jako u.s.r.), Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawia organom w omawianej kwestii uznanie – tzw. "luz decyzyjny", polegający na możliwości (a nie konieczności – obowiązku) umorzenia tych należności. Wykazanie istnienia wymaganych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie ulgi, jednakże nie jest to równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania. Nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek umorzenia organ może wydać decyzję odmowną w tym przedmiocie. Organ korzysta z przyznanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego – nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197). W tej sprawie swoje żądanie w zakresie umorzenia składek Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego uzasadniał swoją sytuacją zdrowotną tj. przewlekłymi chorobami. Organ rozpatrujący sprawę wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności i dokonał ich oceny. W szczególności organ ocenił jego sytuację zdrowotną, a także stan majątkowy, w tym zebrał niezbędny do tego celu materiał dowodowy. Organ nie kwestionował podnoszonych dolegliwości zdrowotnych. Ustalił także, że Skarżący korzysta z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych wypłacanych przez ARiMR. Płatności te stanowią też niewątpliwie dodatkowe źródło dochodu, oprócz innych dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego i stąd winny być brane pod uwagę przy ocenie sytuacji materialnej Skarżącego. Źródłem utrzymania rodziny Skarżącego jest również renta socjalna jego żony i jej zasiłek pielęgnacyjny. Rodzina korzysta także ze świadczeń pomocy społecznej wypłacanych w formie zasiłków okresowych i celowych. Skarżący nie wykazał natomiast, aby miały miejsce jakiekolwiek zdarzenia losowe mające wpływ na jego sytuację finansową. Przy badaniu okoliczności sprawy organ rozważył zatem możliwości płatnicze Skarżącego. Tym niemniej, w oparciu o przywołane powyżej fakty, m.in. posiadanie przez Skarżącego gospodarstwa rolnego, uzyskiwanie innych dochodów, stwierdził, iż możliwa jest zapłata objętej wnioskiem należności. W tej sytuacji nie zachodziła możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności KRUS. Podsumowując, dokonana przez organ ocena sytuacji Skarżącego opiera się na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, nie wykracza też poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ rozpatrzył podnoszone przez Skarżącego wnioski i twierdzenia. Bezzasadne są więc zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów art. 6, 7, 8 czy 12 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.