I SA/Bk 391/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-10-21

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę, która nie wykonała usług, a jej kontrahent wiedział lub powinien był wiedzieć o nierzetelności transakcji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury wystawione przez firmę P. M. H. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, wyrok skazujący M. H. oraz ustalenia kontrolne dotyczące rzekomych podwykonawców, jednoznacznie potwierdziły, że usługi nie zostały wykonane przez wskazanego kontrahenta. Ponadto, spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć o nierzetelności transakcji, co narusza zasadę należytej staranności.
Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. odliczyła podatek naliczony z 83 faktur VAT wystawionych przez firmę P. M. H. na łączną kwotę 722.781,20 zł. Organy kontroli skarbowej i Izba Skarbowa zakwestionowały to odliczenie, uznając, że faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmowę przeprowadzenia dowodów i dowolną ocenę materiału dowodowego. Spółka domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi N. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. W wyniku przeprowadzonego w "N." Sp. z o.o. (zwanej też dalej: Spółką") postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r. zakwestionowano rozliczenie podatku od towarów i usług w tym okresie. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że w tym okresie Spółka dokonała odliczenia podatku naliczonego z 83 faktur VAT wystawionych przez firmę P. M. H., o łącznej wartości netto 3.319.460,00 zł i podatku VAT 722.781,20 zł, które nie odzwierciedlały opisanych w nich zdarzeń gospodarczych. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. dokonał Spółce rozliczenia podatku od towarów i usług r. w wysokości odmiennej niż zadeklarowano. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu l instancji, pełnomocnik Spółki złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: (1) art. 86 ust. 1w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., zwanej dalej: "u.p.t.u."), poprzez uznanie, że faktury wystawione przez firmę P. M. H. na rzecz Spółki nie mogą być podstawą do obniżenia podatku należnego o wykazany w nich podatek naliczony z uwagi na to, że nie potwierdzają autentycznych zdarzeń gospodarczych, (2) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej z dnia 28 września 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 41, poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – zwanej dalej: "o.p."), poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, w tym m.in. podwykonawców Spółki z uwagi na nieuzasadnione przyjęcie, że przedmiotem tych dowodów są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, (3) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p., poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, w tym m.in. podwykonawców Spółki, przez co organ naruszył zasadę praworządności, zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania, (4) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 194 o.p., poprzez oparcie się przez organ na dowodach z dokumentów urzędowych w postaci wyroku skazującego oraz decyzji podatkowej wydanych wobec M. H., pomimo iż w niniejszym postępowaniu zostały zgromadzone dowody, które zaprzeczają prawdziwości faktów ustalonych na potrzeby wydania ww. dokumentów urzędowych, (5) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 191 o.p. oraz w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych dowodów oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że faktury wystawione przez M. H. nie potwierdzają faktycznych zdarzeń gospodarczych (6) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 121 § 1 o.p., polegające na działaniu w sposób godzący w zasadę działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez ewidentnie negatywne nastawienie do podatnika, zakładające jego nieuczciwość i unikanie współpracy z organem, wysuwanie szeregu twierdzeń wprost sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, pomijanie niektórych dowodów i zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez podatnika. Pismem z dnia 10 lutego 2015 r. pełnomocnik Spółki wniósł o: (1) przesłuchanie w charakterze świadków: (-) osób wymienionych w protokołach przekazania przepustek na budowę M. P. w Ś., (-) wskazanych przedstawicieli podwykonawców, którzy pracowali na budowach razem z przedstawicielami firmy M. H. (np. przedstawicieli firmy T., F., L., G., Z.), (-) P. B., (-) A. W., (2) wystąpienie do inwestorów i podwykonawców, którzy pracowali na obsługiwanych przez Spółkę budowach równocześnie z M. H. o wskazanie adresów do doręczeń, (3) wystąpienie do przedstawicieli inwestorów o wskazanie osób bezpośrednio odpowiedzialnych za poszczególne budowy oraz ich adresów do doręczeń, (4) powołanie biegłego w zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu faktycznie wykonanych prac na poszczególnych budowach oraz wartości i zakresu prac wykonanych przez poszczególnych podwykonawców, (5) porównanie ww. ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i pozwala w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że usługi budowlane widniejące na zakwestionowanych fakturach nie zostały wykonane przez firmę P. M. H.. Powyższe, zdaniem organu potwierdzają zeznania G. K. (członka zarządu i dyrektora handlowego Spółki), M. P. (księgowej Spółki) W. L. (kierownika robót w Spółce), W. O. (kierownika robót w Spółce), materiały zgromadzone w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego wobec firmy P. M. H. oraz materiały śledztwa, sygn. akt [...], prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C.. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiałów zgromadzonych w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. oraz z postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora UKS w K. wynika, że firmy P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o., będące rzekomymi podwykonawcami firmy P. M. H., de facto nie prowadziły działalności gospodarczej. Nie zatrudniały pracowników, nie posiadały magazynów, nie dysponowały kapitałem i środkami trwałymi, za pomocą których mogłyby wykonać roboty budowlane opisane w fakturach wystawionych na rzecz M. H.. Wskazano, że w wyjaśnieniach składanych w charakterze strony w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. M. H. twierdził, że jego firma trudniła się pośrednictwem w załatwianiu kontraktów na roboty budowlane. Żadnych usług budowlanych nie wykonała własnymi siłami. Wykonanie wszystkich prac zlecała podwykonawcom. Zlecenia robót miały mieć formę ustnych umów. W ramach zleceń nie była sporządzana żadna dokumentacja techniczna, nie wykonywano kosztorysów, nie wystawiano dowodów przekazania materiałów. Wykonawcami robót na rzecz "N." Sp. z o.o. miały być rzekomo firmy: P. Sp. z o.o, P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. Jednakże w trakcie śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. o sygn. akt [...], M. H. ujawnił, że ww. firmy (P. Sp. z o.o., R. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o.) były jedynie wykorzystywane przez niego do wystawiania tzw. "kosztowych" faktur VAT. W wyjaśnieniach składanych w charakterze podejrzanego w grudniu 2013 r., a następnie w styczniu i w marcu 2014 r. przyznał, że czynnie uczestniczył w procederze wystawiania nierzetelnych faktur VAT, a także wyczerpująco opisał mechanizm jego działania. W świetle złożonych przez niego wyjaśnień osobą, która faktycznie zarządzała firmami P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. był P. D., który wykorzystywał R. B. i A. B. do składania podpisów na; dokumentach, za co otrzymywali wynagrodzenie. Spotkania z osobami, które chciały nabyć puste faktury, miały odbywały się w wynajętym biurze przy ul. K. na B.. Tam też P. D. drukował faktury, prowadził ewidencję fikcyjnych faktur oraz nazwisk pośredników. Faktury podpisywał R.B., ale dużą ich część podpisywał P. D. jako R. B.. Brak autentyczności podpisów R. B. na niektórych dokumentach wystawionych przez R. Sp. z o.o. potwierdzają opinie biegłego grafologa z dnia [...].09.2012 r. i [...].10.2012 r. W trakcie przesłuchania M. H. przyznał też, iż miał pełnomocnictwa do dysponowania rachunkami bankowymi wszystkich trzech ww. spółek z W. Posiadając kody autoryzacji dokonywał przelewów środków na rachunki bankowe własnej firmy. W ten sposób kontrolował środki pieniężne pochodzące z procederu. Do dokonywania wypłat gotówki z rachunków bankowych upoważnieni byli wyłącznie P. D. i R. B.. M. H. przyznał, że nie tylko odbierał puste faktury od firm P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o., ale także był pośrednikiem, który załatwiał fikcyjne faktury swoim klientom. Miał z tego korzyść w swojej firmie w postaci kosztów z pustych faktur oraz prowizję od klientów, którym załatwiał takie faktury. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], M. H. został uznany przez Sąd Rejonowy w N. S. Wydział II Karny winnym popełnienia przestępstw skarbowych polegających na posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami i wystawianiu nierzetelnych faktur VAT, w tym na rzecz "N." Sp. z o.o., w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. Przedmiotowe orzeczenie jest prawomocne. Ponadto organ wskazał, że w dniu [...] października 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał wobec M. H. decyzję Nr [...]w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r., w której stwierdził, iż wystawiał on faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem organu, okoliczności wystawiania nierzetelnych faktur wynikają także z zeznań osób związanych z firmami R., P. i P., tj. A. B., R. B., L. Ł., B. K. i E, B. Ponadto wskazano, że z danych pochodzących z KRS wynika, że ww. firmy były ze sobą powiązane osobowo. A. B. był jednym ze wspólników i członkiem zarządu jednocześnie w P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. Z kolei R. B. pełnił funkcję prezesa zarządu jednocześnie w P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. Na podstawie zeznań świadków: A. Banachowicza, R. B., protokołu przesłuchania R. B. w charakterze podejrzanego przez Prokuraturę Okręgową w C., protokołu przesłuchania L. Ł. przez Dyrektora UKS w W. oraz przez Prokuraturę Okręgową w C., po przesłuchaniu w charakterze świadka B. K. oraz E. B. a także na podstawie ustaleń kontrolnych Dyrektora UKS w W. wobec P. Sp. z o.o., P. SP. z o.o. i R. Sp. z o.o. organ stwierdził, że wynikające z nich okoliczności i fakty, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu, potwierdzają, że firmy P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. de facto nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej, lecz występowały jako typowe "słupy", wystawiając faktury VAT na rzecz firmy P. M. H.. Wobec powyższych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej w B. zgodził się z organem I instancji, że faktury wystawione na rzecz Spółki przez firmę P. M. H. dotyczą czynności, które nie zostały dokonane. Organ stwierdził, że okoliczności sprawy wskazują, że strona wiedziała lub co najmniej powinna była wiedzieć, że zakwestionowane transakcje wiążą się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej. W rezultacie Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 722.781,20 zł wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę P. M. H.. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. W szczególności Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika, że organ I instancji całkowicie pominął zeznania wnioskowanych przez Spółkę świadków. Treść zeznań pracowników Spółki (W. O., W. L. i M. P.) została bowiem powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i oceniona w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ II instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, że zeznania W. O. i W. L. nie są w stanie wiarygodnie potwierdzić, że pracownicy firmy P. pracowali na nadzorowanych przez nich budowach. Żaden z nich nie potrafił bowiem skonkretyzować, jakie roboty wykonywała firma M. H. oraz na jakich pracowała budowach. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. bez wpływu na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego pozostają zeznania księgowej Spółki M. P., która w dniu [...] stycznia 2014 r. zeznała, że nigdy nie widziała M. H.. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, w przedmiotowej sprawie nie ma konieczność powoływania biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu i wartości prac wykonanych na poszczególnych budowach oraz porównanie ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów w celu ustalenia, że zakres faktycznie wykonanych prac pokrywa się z zakresem prac wykonanych zgodnie z dokumentacją. Przedmiotem sporu nie jest bowiem to, czy usługi opisane na zakwestionowanych fakturach zostały wykonane w ogóle, lecz to czy były świadczone przez firmę P. M. H.. Fakt, że prace zostały wykonane nie świadczy o tym, że uczynili to podwykonawcy zatrudnieni przez M. H.. W skardze do Sądu na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 187 w zw. z art. 188 w zw. z art. 120, 121 § 1, 122 oraz 127 o.p., polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - osób wymienionych w protokołach przekazania przepustek na budowę M. P. P. w Ś., przedstawicieli podwykonawców pracujących razem z przedstawicielami M. H. oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu faktycznie wykonanych prac na poszczególnych budowach oraz ich wartości, jak również wartości i zakresu prac wykonanych przez poszczególnych podwykonawców i zaniechanie porównania ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów; powyższe naruszyło zasadę praworządności, zasadę zaufania do organów państwa, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania; 2) 2) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 191 oraz 120, 121 § 1, 122 oraz 127 o.p., poprzez dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie oraz przyjęcie ustaleń wzajemnie sprzecznych, prowadzące w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności poprzez dowolne uznanie, że prace zafakturowane skarżącej przez M. H. nie zostały rzeczywiście wykonane, jak również że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć o nierzetelności i przestępczej działalności swego kontrahenta; 3) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 121 § 1 o.p., poprzez działanie w szczególny sposób godzące w zasadę budzenia zaufania do organów państwowych, w szczególności poprzez negatywne nastawienie do podatnika, zakładające jego nieuczciwość i nierzetelność rozliczeń, skutkujące odebraniem mu podstawowego prawa przysługującego podatnikom podatku od towarów i usług, tj. prawa do odliczenia podatku naliczonego realizującego zasadę neutralności VAT. II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że faktury wystawione przez M. H.a prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P. M. H. na rzecz skarżącej nie mogą być podstawą do skorzystania przez skarżącą z prawa do obniżenia podatku należnego o wykazany w tych fakturach podatek naliczony, co godzi w zasadę neutralności VAT. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Spór w sprawie zawiera się wokół oceny prawidłowości zakwestionowania przez organy prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, za poszczególne miesiące 2008 r., wystawionych przez firmę P. M. H., które w ocenie organów nie odzwierciedlały opisanych w nich zdarzeń gospodarczych. W ocenie Sądu obszerny materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został zebrany w sposób rzetelny, kompletny, prawidłowo odzwierciedlający stan faktyczny w sprawie. Z dowodów składających się na akta administracyjne sprawy niezbicie wynika, że usługi budowlane wykazane na zakwestionowanych przez organy fakturach VAT nie zostały wykonane przez podmiot gospodarczy na nich widniejący, tj. firmę P. M. H.. Przemawiają za tym m.in. takie dowody jak: 1) Protokół z przesłuchania w charakterze strony Pana G. K., będącego członkiem zarządu i dyrektorem handlowym Spółki, który zeznał m.in., że nie znał nazwisk osób wykonujących roboty z ramienia firmy P. M. H., nie wiedział w jaki sposób odbywało się przekazywanie miejsca robót firmie P. M. H., nie uczestniczył w odbiorze robót; protokoły odbioru robót były sporządzane w biurze Spółki i podpisywane przy okazji spotkania z Panem M. H.; pieniądze przekazywane były gotówką w różnych miejscach; 2) Protokół z przesłuchania w charakterze świadka Pełnomocnika Spółki Pana W. O., który w kontrolowanym przez organy roku piastował funkcję kierownika robót, a który m.in. zeznał, że pomimo, że nazwa firmy P. przewijała się w firmie, to nie zna osobiście Pana M. H. i nie może nic powiedzieć na temat prowadzonej przez niego firmy P., nie był tez w stanie dokładnie określić kiedy i gdzie pracownicy tej firmy pracowali; 3) Protokół z przesłuchania w charakterze świadka Pana W. L., pełniącego funkcje kierownika robót lub projektu, zależnie od budowy, który m.in. zeznał, że nie zna osobiście Pana M. H., ale jego nazwisko przewijało się w firmie w kontekście podwykonawstwa robót, pracownicy tej firmy pracowali na nadzorowanych przez niego budowach; nie wiedział jednak ile osób wykonywało prace, nie potrafił skonkretyzować jakie roboty wykonywał ten podwykonawca oraz na jakich budowach; nie umiał też wskazać, kto z ramienia podwykonawcy zgłaszał się do dokonania obmiaru robót oraz ich odbioru; 4) piętnaście protokołów przesłuchania Pana M. H., sporządzonych na przestrzeni lat 2010-2014, w tym dziesięć protokołów przesłuchania w charakterze podejrzanego, cztery protokoły przesłuchania w charakterze strony, jeden protokół przesłuchania w charakterze świadkach – z których bezsprzecznie wynika, że Pan M. H. przyznał, że uczestniczył w procederze wystawiania pustych faktur i szczegółowo opisał mechanizm jego działania. Według niego odbiorcy wiedzieli, że kupują fikcyjne faktury VAT, którym nie towarzyszyły rzeczywiste transakcje. Odbiorcy zamawiali jedynie fikcyjne koszty podatkowe, a usługi budowlane wykonywali we własnym zakresie przy pomocy osób, którym tłumaczyli, że są zatrudnieni w firmie P., P. lub R.. W toku postępowania kontrolnego toczącego się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Pan M. H. zeznał, że jego firma trudniła się pośrednictwem w załatwianiu kontraktów na roboty budowlane, żadnych robót budowlanych własnymi siłami nie wykonywała, zlecała je podwykonawcom. Zlecenia robót przyjmowały formę ustną, a w ramach realizacji tych zleceń nie było sporządzana żadna dokumentacja techniczna, nie wykonywano kosztorysów, nie wystawiano dowodów przekazania materiałów. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził postępowanie kontrolne w stosunku do P. Sp. z o.o. (rzekomy podwykonawca firmy P. M. H.), z którego wynika, że w latach 2008-2009 spółka ta nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie posiadała siedziby oraz miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, nie zatrudniała pracowników, nie posiadała środków trwałych, nie ponosiła żadnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w tym kosztów zakupu towarów i usług. Wyżej wymieniony organ kontrolny wszczął również postępowanie kontrolne wobec drugiego z rzekomych podwykonawców firmy P. M. H. – P. Sp. z o.o. W toku tego postępowania również ustalono, że ww. podmiot nie zatrudniał pracowników, nie ponosił kosztów działalności gospodarczej, nie dysponował kapitałem, zapleczem magazynowym oraz środkami trwałymi, za pomocą których mogłaby wykonywać usługi widniejące na fakturach wystawionych na rzecz P. M. H.. Tożsame ustalenia zapadły podczas postepowania kontrolnego przeprowadzonego wobec trzeciego z podwykonawców P. M. H. – R. Sp. z o.o. Z akt sprawy wynika również, że zarówno Spółka P. jak i P. i R. powstały z inicjatywy Pana M. H. i służyły wyłącznie do generowania fikcyjnych kosztów w jego firmie (wskazują na to dowody ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C., włączone do akt niniejszej sprawy); 5) wyrok z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], na podstawie którego M. H. został uznany przez Sąd Rejonowy w N. S. Wydział [...] Karny winnym popełnienia przestępstw skarbowych, polegających na posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami i wystawianiu nierzetelnych faktur VAT, w tym na rzecz Spółki od stycznia do grudnia 2008 r. Powyższe orzeczenie jest prawomocne; 6) decyzja z dnia [...] października 2013 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydana wobec Pana M. H. w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r., w której strona stwierdziła, że wystawiała faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Od tej decyzji Pan M. H. nie wniósł odwołania. W ocenie Sądu tak zebrany materiał dowodowy w sposób bezsprzeczny potwierdza, że faktury wystawione na rzecz Spółki przez firmę P. M. H. dotyczą czynności, które nie zostały dokonane przez tego podwykonawcę i w związku z tym Spółce nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wskazany w spornych fakturach. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.). Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zasadnie wywiedzionym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego poprawnie również w kontekście postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13, co do braku zachowania należytej staranności przez Spółkę, przez co zarzut naruszenia przez organy art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w ocenie Sądu okazał się bezzasadny. Trybunał w przywoływanym postanowieniu stwierdził, że organy winny badać przestrzeganie przez podatnika zasady należytej staranności kupieckiej. Jeśli bowiem istnieją przesłanki by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego wypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Przede wszystkim istotne jest to, aby same okoliczności towarzyszące transakcji wskazywały, że nabywający towar lub usługę podatnik wykazał w niej staranność wymaganą w obrocie danym towarem czy tez usługą, czyniąc tą transakcję przejrzystą, transparentną. Organy prawidłowo skupiły się na wykazaniu w toku prowadzonego postępowania działalności przestępczej Pana M. H. i prowadzonych, nadzorowanych, bądź związanych z nim działalności gospodarczych. Dało to przepustkę do stwierdzenia, że Spółka nie dochowała należytej staranności, której nie usprawiedliwiają problemy zdrowotne Pana G. K.. Taki stan powinien bowiem wzbudzić wzmożoną czujność – na co zasadnie wskazuje organ odwoławczy. Tymczasem ww. osoba nie interesowała się tym, czy Pan M. H. zatrudniał pracowników do wykonania powierzonych mu prac, czy tez zlecał wykonanie robót podwykonawcom, nie znał nazwisk osób nadzorujących i wykonujących roboty z ramienia firmy P., nie wiedział, czy osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe i spełniają wymagania zdrowotne do wykonania określonych i zleconych prac, nie wiedział też w jaki sposób odbywało się przekazywanie miejsca robót firmie P., nie pobierał kaucji gwarancyjnej. Żaden z zatrudnionych przez Spółkę kierowników budów nie potrafił też wymienić chociażby z imienia osób, które wykonywały prace z ramienia podwykonawcy. Powyższe bezsprzecznie wskazuje, że Spółka wiedziała lub co najmniej powinna była wiedzieć, że zakwestionowane transakcje wiążą się z przestępstwem w przedmiocie podatku od wartości dodanej, a skutki lekkomyślnego czy niestarannego doboru i weryfikowania kontrahentów nie mogą być przerzucane na budżet państwa. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 187 o.p. ("Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.") w zw. z art. 188 o.p. ("Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.") w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 127 o.p. Organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Nie dopuściły się naruszenia ogólnych zasad prowadzenia postępowania, wynikających z Ordynacji podatkowej. Działały na podstawie przepisów prawa, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie naruszyły tez zasady dwuinstancyjności. Dowody zebrane w sprawie w sposób bezsprzeczny potwierdzają, że faktury VAT wystawione przez P. M. H. na rzecz Spółki nie odzwierciedlają czynności faktycznie wykonanych. Powyższe powoduje, że wbrew logice, doświadczeniu życiowym i ekonomice postępowania byłoby poszukiwanie dalszych wyjaśnień mających na celu potwierdzenie racji Spółki. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 191 o.p., zgodnie którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgromadzony, obszerny materiał dowodowy wraz z dowodami z innych postępowań został prawidłowo i rzetelnie oceniony, a wnioski wyprowadzone z tej oceny są spójne, logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Organ ocenił zarówno poszczególne dowody w sprawie jak i wszystkie dowody pozostające we wzajemnej łączności. Na zakończenie, odnosząc się do naruszenia zasady zaufania przez organy, Sąd nie znalazł w aktach sprawy ani jednego dowodu na to, żeby doszło do złamania tej zasady, a strona postępowania na każdym etapie procedury kontrolnej czy też odwoławczej miała w pełni zapewniony czynny udział postępowaniu. Ocena nastawienia do podatnika jest niewątpliwie trudna do dokonania przez Sąd, dysponujący jedynie aktami sprawy, ale Sąd dokonuje oceny sprawy właśnie na podstawie akt sprawy i na tej podstawie ocenił, że zasada budzenia zaufania do organów państwowych w przeprowadzonym postępowaniu, poddanym kontroli przez Sąd, nie została naruszona. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło