I SA/Bk 392/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-10-21
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a nabywca nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?Ratio decidendi
Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organy prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumenty z postępowań karnych i kontrolnych, jednoznacznie wykazał, że usługi budowlane nie zostały wykonane przez wskazanego podwykonawcę. Ponadto, spółka nie dochowała należytej staranności przy wyborze i weryfikacji kontrahenta, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka N. Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę P. M. H. Organy zakwestionowały prawo do odliczenia, twierdząc, że faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi N. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 roku oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014 r.,
nr[...], wydaną w przedmiocie podatku od towarów
i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r.
W wyniku przeprowadzonego w "N. D." Sp. z o.o. (zwanej też dalej: "Spółką") postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy
od stycznia do grudnia 2009 r. zakwestionowano prawo do odliczenia podatku naliczonego z 59 faktur VAT wystawionych przez firmę P. M. H.,
o łącznej wartości netto 2.785.150,00 zł, podatek VAT 533.742,50 zł, które nie odzwierciedlały opisanych w nich zdarzeń gospodarczych.
W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. dokonał Spółce rozliczenia podatku od towarów
i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r. w wysokości odmiennej niż zadeklarowano.
Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu l instancji, pełnomocnik Spółki złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
(1) art. 86 ust. 1w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., zwanej dalej: "u.p.t.u."), poprzez uznanie, że faktury wystawione przez firmę P.M. H. na rzecz Spółki nie mogą być podstawą do obniżenia podatku należnego o wykazany w nich podatek naliczony z uwagi na to, że nie potwierdzają autentycznych zdarzeń gospodarczych, (2) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej z dnia 28 września 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 41, poz. 749 ze zm.)
w zw. z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U.
z 2012 r. poz. 749 ze zm. – zwanej dalej: "o.p."), poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, w tym m.in. podwykonawców Spółki z uwagi
na nieuzasadnione przyjęcie, że przedmiotem tych dowodów są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, (3) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw.
z art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p., poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków,
w tym m.in. podwykonawców Spółki, przez co organ naruszył zasadę praworządności, zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania, (4) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw.
z art. 194 o.p., poprzez oparcie się przez organ na dowodach z dokumentów urzędowych w postaci wyroku skazującego oraz decyzji podatkowej wydanych wobec M.H., pomimo iż w niniejszym postępowaniu niemożliwe jest skorzystanie z domniemania prawdziwości ww. dokumentów, ponieważ dotyczą one faktur wystawionych przez M. H. w 2008 r., nie zaś w 2009 r., którego dotyczy niniejsze postępowanie, (5) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 191 o.p. oraz w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 o.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych dowodów poprzez przyjęcie, że faktury wystawione przez M. H. nie potwierdzają autentycznych zdarzeń gospodarczych oraz oparcie się na dokumentach urzędowych w postaci wyroku skazującego oraz decyzji podatkowej wydanych wobec M. H., mimo że uwzględniały tylko faktury wystawione w 2008 r., którego nie dotyczy niniejsze postępowanie, co stanowi naruszenie zasady praworządności, zasady działania w sposób wzbudzający zaufanie do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady wyjaśniania,
(6) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 121 § 1 o.p., polegające na działaniu w sposób godzący w zasadę działania w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych, w szczególności poprzez ewidentnie negatywne nastawienie do podatnika, zakładając jego nieuczciwość i unikanie współpracy
z organem, wysuwanie szeregu twierdzeń wprost sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, pomijanie niektórych dowodów i zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez podatnika.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik Spółki wniósł o:
(1) przesłuchanie w charakterze świadków: (-) osób wymienionych w protokołach przekazania przepustek na budowę M. P. w Ś., (-) przedstawicieli podwykonawców (np. przedstawicieli firmy T., F., L., G., Z. D.), (-) P.B, (-) A. W., (2) wystąpienie
do inwestorów i podwykonawców, którzy pracowali na obsługiwanych przez Spółkę budowach równocześnie z M. H. o wskazanie adresów do doręczeń, (3) wystąpienie do przedstawicieli inwestorów o wskazanie osób bezpośrednio odpowiedzialnych za poszczególne budowy oraz ich adresów do doręczeń,
(4) powołanie biegłego w zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu faktycznie wykonanych prac na poszczególnych budowach oraz wartości i zakresu prac wykonanych przez poszczególnych podwykonawców, (5) porównanie ww. ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził,
że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i pozwala w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że usługi budowlane widniejące
na zakwestionowanych fakturach nie zostały wykonane przez firmę P. M. H. Powyższe, zdaniem organu potwierdzają zeznania G. K. (członka zarządu i dyrektora handlowego Spółki), W. L. (kierownika robót w Spółce), W.O. (kierownika robót w Spółce), M. P. (księgowej Spółki), materiały zgromadzone w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego wobec firmy P. M. H. oraz materiały śledztwa, sygn. akt[...], prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. Do akt dołączono również decyzje wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wobec P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o.
Organ odwoławczy stwierdził, że z ww. dowodów wynika, że firmy P.Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o., będące rzekomymi podwykonawcami firmy P.M. H, de facto nie prowadziły działalności gospodarczej. Nie zatrudniały pracowników, nie posiadały magazynów, nie dysponowały kapitałem i środkami trwałymi, za pomocą których mogłyby wykonać roboty budowlane opisane w fakturach wystawionych na rzecz M. H.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, że w trakcie śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. R. B., L. Ł. i D. T. wskazali, że M. H. razem
z P. D. kierowali grupą przestępczą zajmującą się wystawianiem pustych faktur. Zarówno M. H., jak i P. D. cyt. "żyli z pisania". Pozyskiwali klientów na fikcyjne faktury, przygotowywali te faktury i decydowali,
za jaką cenę będą one sprzedawane. Spółki P., P. i R. powstały z inicjatywy M. H. i służyły wyłącznie do generowania fikcyjnych kosztów w jego firmie.
Również M. H. przesłuchany w charakterze podejrzanego, w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. zeznał,
że uczestniczył w procederze wystawiania pustych faktur i szczegółowo opisał mechanizm jego działania. Według M. H. odbiorcy wiedzieli, że kupują fikcyjne faktury VAT. Fakturom tym nie towarzyszyły rzeczywiste transakcje. Odbiorcy zamawiali jedynie fikcyjne koszty podatkowe, a usługi budowlane wykonywali we własnym zakresie przy pomocy osób, którym tłumaczyli,
że są zatrudnieni w ww. firmach.
Organ nadmienił również, że w dniu [...]października 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał wobec M. H. decyzję, w której stwierdził, że ww. wystawiał faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Z kolei wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...]został uznany przez Sąd Rejonowy w N. S. [...] winnym popełnienia przestępstw skarbowych polegających na posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami i wystawianiu nierzetelnych faktur VAT, w tym na rzecz skarżącej Spółki, w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. Przedmiotowe orzeczenie jest prawomocne.
Wobec powyższych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej w B. zgodził się
z organem I instancji, że faktury wystawione na rzecz Spółki przez firmę P.M. H. dotyczą czynności, które nie zostały dokonane, a Spółce nie przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w łącznej kwocie 533.742, 50 zł, wynikającego z faktur VAT wystawionych przez ww. firmę.
W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób wymienionych w protokołach i przekazania przepustek
na budowę M. P. P. w Ś. oraz przedstawicieli pozostałych podwykonawców okazały się bezzasadne. Okoliczności, o których ustalenie wnosi pełnomocnik zostały już stwierdzone innymi dowodami.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł również, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika, że organ I instancji całkowicie pominął zeznania wnioskowanych przez Spółkę świadków. Treść zeznań pracowników Spółki (W. O., W. L. i M. P.) została bowiem powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i oceniona
w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Organ II instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji,
że zeznania W. O. i W. L. nie są w stanie wiarygodnie potwierdzić, że pracownicy firmy P. pracowali na nadzorowanych przez nich budowach. Żaden z nich nie potrafił bowiem skonkretyzować, jakie roboty wykonywała firma M. H. oraz na jakich pracowała budowach.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku bez wpływu na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego pozostają zeznania księgowej Spółki M. P., która w dniu 16 stycznia 2014 r. zeznała, że nigdy nie widziała M. H.
Organ odwoławczy podniósł, że brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydana wobec M. H.oraz wyrok Sądu Rejonowego w N. S., sygn. akt [...], nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie, gdyż dotyczą 2008 r.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, w przedmiotowej sprawie nie ma konieczność powoływania biegłego
z zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu i wartości prac wykonanych
na poszczególnych budowach oraz porównanie ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów w celu ustalenia, że zakres faktycznie wykonanych prac pokrywa się z zakresem prac wykonanych zgodnie
z dokumentacją. Przedmiotem sporu nie jest bowiem to, czy usługi opisane
na zakwestionowanych fakturach zostały wykonane w ogóle, lecz to czy były świadczone przez firmę P. M. H. Fakt, że prace zostały wykonane nie świadczy o tym, że uczynili to podwykonawcy zatrudnieni przez M. H.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu
I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 187 w zw. z art. 188
w zw. z art. 120, 121 § 1, 122 oraz 127 o.p., polegające na zaniechaniu zebrania
i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - osób wymienionych w protokołach przekazania przepustek na budowę M. P.P. w Ś., przedstawicieli podwykonawców pracujących razem
z przedstawicielami M. H. oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia zakresu faktycznie wykonanych prac na poszczególnych budowach oraz ich wartości, jak również wartości i zakresu prac wykonanych przez poszczególnych podwykonawców i zaniechanie porównania ustaleń biegłego z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów; powyższe naruszyło zasadę praworządności, zasadę zaufania do organów państwa, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania;
2)
2) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 191 oraz 120, 121 § 1, 122 oraz 127 o.p., poprzez dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie oraz przyjęcie ustaleń wzajemnie sprzecznych, prowadzące w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności poprzez dowolne uznanie, że prace zafakturowane skarżącej przez M. H. nie zostały rzeczywiście wykonane, jak również
że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć o nierzetelności i przestępczej działalności swego kontrahenta;
3) art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 121 § 1 o.p., poprzez działanie
w szczególny sposób godzące w zasadę budzenia zaufania do organów państwowych, w szczególności poprzez negatywne nastawienie do podatnika, zakładające jego nieuczciwość i nierzetelność rozliczeń, skutkujące odebraniem mu podstawowego prawa przysługującego podatnikom podatku od towarów i usług,
tj. prawa do odliczenia podatku naliczonego realizującego zasadę neutralności VAT.
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.
a) u.p.t.u., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że faktury wystawione przez M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P. M. H. na rzecz skarżącej nie mogą być podstawą do skorzystania przez skarżącą z prawa do obniżenia podatku należnego o wykazany w tych fakturach podatek naliczony, co godzi w zasadę neutralności VAT.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła podniesione w niej zarzuty oraz powołała orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Spór w sprawie ogniskuje się wokół oceny prawidłowości zakwestionowania przez organy prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT,
za poszczególne miesiące 2009 r., wystawionych przez firmę P. M. H., które w ocenie organów nie odzwierciedlały opisanych w nich zdarzeń gospodarczych.
W ocenie Sądu obszerny materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został zebrany w sposób rzetelny, kompletny, prawidłowo odzwierciedlający stan faktyczny w sprawie. Z dowodów składających się na akta administracyjne sprawy niezbicie wynika, że usługi budowlane wykazane
na zakwestionowanych przez organy fakturach VAT nie zostały wykonane przez podmiot gospodarczy na nich widniejący, tj. firmę P. M.H.
Przemawiają za tym m.in. takie dowody jak:
1) Protokół z przesłuchania w charakterze strony Pana G. K., będącego członkiem zarządu i dyrektorem handlowym Spółki, który zeznał m.in., że nie znał nazwisk osób wykonujących roboty
z ramienia firmy P. M. H., nie wiedział w jaki sposób odbywało się przekazywanie miejsca robót firmie P. M. H., nie uczestniczył w odbiorze robót; protokoły odbioru robót były sporządzane
w biurze Spółki i podpisywane przy okazji spotkania z Panem M. H.; pieniądze przekazywane były gotówką w różnych miejscach;
2) Protokół z przesłuchania w charakterze świadka Pełnomocnika Spółki Pana W.O., który w kontrolowanym przez organy roku piastował funkcję kierownika robót, a który m.in. zeznał, że pomimo, że nazwa firmy P. przewijała się w firmie, to nie zna osobiście Pana M. H. i nie może nic powiedzieć na temat prowadzonej przez niego firmy P., nie był tez w stanie dokładnie określić kiedy i gdzie pracownicy tej firmy pracowali;
3) Protokół z przesłuchania w charakterze świadka Pana W. L., pełniącego funkcje kierownika robót lub projektu, zależnie
od budowy, który m.in. zeznał, że nie zna osobiście Pana M. H., ale jego nazwisko przewijało się w firmie w kontekście podwykonawstwa robót, pracownicy tej firmy pracowali na nadzorowanych przez niego budowach; nie wiedział jednak ile osób wykonywało prace, nie potrafił skonkretyzować jakie roboty wykonywał ten podwykonawca oraz na jakich budowach; nie umiał też wskazać, kto z ramienia podwykonawcy zgłaszał się do dokonania obmiaru robót oraz ich odbioru;
4) piętnaście protokołów przesłuchania Pana M. H., sporządzonych na przestrzeni lat 2010-2014, w tym dziesięć protokołów przesłuchania
w charakterze podejrzanego, cztery protokoły przesłuchania w charakterze strony, jeden protokół przesłuchania w charakterze świadkach – z których bezsprzecznie wynika, że Pan M. H. przyznał, że uczestniczył
w procederze wystawiania pustych faktur i szczegółowo opisał mechanizm jego działania. Według niego odbiorcy wiedzieli, że kupują fikcyjne faktury VAT, którym nie towarzyszyły rzeczywiste transakcje. Odbiorcy zamawiali jedynie fikcyjne koszty podatkowe, a usługi budowlane wykonywali
we własnym zakresie przy pomocy osób, którym tłumaczyli, że są zatrudnieni w firmie P., P. lub R. W toku postępowania kontrolnego toczącego się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej
w K. Pan M. H. zeznał, że jego firma trudniła się pośrednictwem w załatwianiu kontraktów na roboty budowlane, żadnych robót budowlanych własnymi siłami nie wykonywała, zlecała je podwykonawcom. Zlecenia robót przyjmowały formę ustną, a w ramach realizacji tych zleceń nie było sporządzana żadna dokumentacja techniczna, nie wykonywano kosztorysów, nie wystawiano dowodów przekazania materiałów.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził postępowanie kontrolne w stosunku do P. Sp. z o.o.
(rzekomy podwykonawca firmy P. M. H.), z którego wynika, że w latach 2008-2009 spółka ta nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie posiadała siedziby oraz miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, nie zatrudniała pracowników, nie posiadała środków trwałych, nie ponosiła żadnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w tym kosztów zakupu towarów i usług. Wyżej wymieniony organ kontrolny wszczął również postępowanie kontrolne wobec drugiego
z rzekomych podwykonawców firmy P. M. H. – P.
Sp. z o.o. W toku tego postępowania również ustalono, że ww. podmiot nie zatrudniał pracowników, nie ponosił kosztów działalności gospodarczej, nie dysponował kapitałem, zapleczem magazynowym oraz środkami trwałymi,
za pomocą których mogłaby wykonywać usługi widniejące na fakturach wystawionych na rzecz P. M. H. Tożsame ustalenia zapadły podczas postepowania kontrolnego przeprowadzonego wobec trzeciego
z podwykonawców P. M. H.– R. Sp. z o.o.
Z akt sprawy wynika również, że zarówno Spółka P. jak i P.
i R. powstały z inicjatywy Pana M. H. i służyły wyłącznie do generowania fikcyjnych kosztów w jego firmie (wskazują na to dowody
ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C., włączone do akt niniejszej sprawy);
5) wyrok z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], na podstawie którego M. H. został uznany przez Sąd Rejonowy w N. S. Wydział
II Karny winnym popełnienia przestępstw skarbowych, polegających
na posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami i wystawianiu nierzetelnych faktur VAT, w tym na rzecz Spółki od stycznia do grudnia 2008 r.
Powyższe orzeczenie jest prawomocne;
6) decyzja z dnia [...] października 2013 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej
w K. wydana wobec Pana M. H. w zakresie podatku
od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r., w której strona stwierdziła, że wystawiała faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Od tej decyzji Pan M. H. nie wniósł odwołania.
W ocenie Sądu tak zebrany materiał dowodowy w sposób bezsprzeczny potwierdza, że faktury wystawione na rzecz Spółki przez firmę P. M. H. dotyczą czynności, które nie zostały dokonane przez tego podwykonawcę
i w związku z tym Spółce nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wskazanyw spornych fakturach.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi
są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi,
o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne
w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.).
Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zasadnie wywiedzionym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego poprawnie również w kontekście postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13,
co do braku zachowania należytej staranności przez Spółkę, przez co zarzut naruszenia przez organy art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
w ocenie Sądu okazał się bezzasadny.
Trybunał w przywoływanym postanowieniu stwierdził, że organy winny badać przestrzeganie przez podatnika zasady należytej staranności kupieckiej. Jeśli bowiem istnieją przesłanki by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego wypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Przede wszystkim istotne jest to, aby same okoliczności towarzyszące transakcji wskazywały, że nabywający towar lub usługę podatnik wykazał w niej staranność wymaganą w obrocie danym towarem czy tez usługą, czyniąc tą transakcję przejrzystą, transparentną.
To, że członek zarządu Pan G. K. jak i Pan M. H. nigdy nie byli na placu żadnej z budów, nie sprawdzali stopnia zaawansowania prac
i jakości ich wykonywania, nie uczestniczyli w odbiorze robót, a protokoły odbioru były drukowane w biurze Spółki i podpisywane przy okazji spotkania z Panem M. H., pieniądze były przekazywane Panu M. H. gotówką w różnych miejscach, oraz to, że na czterech dowodach wypłaty gotówki z kasy Spółki na łączną kwotę 148.090 zł brak jest potwierdzenia odbioru gotówki, co nie wzbudziło niepokoju księgowej Spółki, ewidencjonującej te dokumenty świadczy wręcz o zaniedbaniach ze strony Spółki, które nie potwierdzają jej rzetelności
w realizowaniu współpracy z Panem M. H.
Organy prawidłowo skupiły się na wykazaniu w toku prowadzonego postępowania działalności przestępczej Pana M. H. i prowadzonych, nadzorowanych, bądź związanych z nim działalności gospodarczych.
Dało to przepustkę do stwierdzenia, że Spółka nie dochowała należytej staranności, której nie usprawiedliwiają problemy zdrowotne Pana G. K. Taki stan powinien bowiem wzbudzić wzmożoną czujność – na co zasadnie wskazuje organ odwoławczy. Tymczasem ww. osoba nie interesowała się tym, czy Pan M. H. zatrudniał pracowników do wykonania powierzonych mu prac, czy tez zlecał wykonanie robót podwykonawcom, nie znał nazwisk osób nadzorujących
i wykonujących roboty z ramienia firmy P., nie wiedział, czy osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe i spełniają wymagania zdrowotne
do wykonania określonych i zleconych prac, nie wiedział też w jaki sposób odbywało się przekazywanie miejsca robót firmie P., nie pobierał kaucji gwarancyjnej. Żaden z zatrudnionych przez Spółkę kierowników budów nie potrafił też wymienić chociażby z imienia osób, które wykonywały prace z ramienia podwykonawcy.
Powyższe bezsprzecznie wskazuje, że Spółka wiedziała lub co najmniej powinna była wiedzieć, że zakwestionowane transakcje wiążą się z przestępstwem
w przedmiocie podatku od wartości dodanej, a skutki lekkomyślnego czy niestarannego doboru i weryfikowania kontrahentów nie mogą być przerzucane na budżet państwa.
Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 187 o.p. ("Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.") w zw. z art. 188 o.p. ("Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.") w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz
art. 127 o.p.
Organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Nie dopuściły się naruszenia ogólnych zasad prowadzenia postępowania, wynikających z Ordynacji podatkowej. Działały na podstawie przepisów prawa, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie naruszyły tez zasady dwuinstancyjności.
Dowody zebrane w sprawie w sposób bezsprzeczny potwierdzają, że faktury VAT wystawione przez P. M. H. na rzecz Spółki nie odzwierciedlają czynności faktycznie wykonanych. Powyższe powoduje, że wbrew logice, doświadczeniu życiowym i ekonomice postępowania byłoby poszukiwanie dalszych wyjaśnień mających na celu potwierdzenie racji Spółki. Zatem organy prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób wymienionych
w protokołach przekazania przepustek na budowę w Świeciu oraz przedstawicieli pozostałych podwykonawców. Gdyby w sprawie zebrany materiał dowodowy dawał chociaż nikłe prawdopodobieństwo, że te usługi zostały jednak wykonane przez firmę P. M. H., to z pewnością organ bezwzględnie powinien byłby przesłuchać ww. osoby. Takich wątpliwości Sąd jednakże nie zauważa w niniejszej sprawie.
Sąd uznał również za bezzasadne w sprawie powoływanie biegłego
na okoliczność ustalenia faktycznie wykonanych prac na poszczególnych budowach oraz ich wartości, jak również wartości i zakresu prac wykonanych przez poszczególnych podwykonawców i zaniechanie porównania ustaleń biegłego
z dokumentacją dotyczącą poszczególnych budów. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że spór w sprawie nie dotyczył tego czy usługi w ogóle zostały wykonane, lecz to czy były świadczone przez firmę P. M. H. Udowodnienie, że prace zostały wykonane, na co miałby służyć dowód z opinii biegłego nie potwierdziłyby, że wykonawcą byli podwykonawcy zatrudnieni przez Pana M. H.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 191 o.p., zgodnie którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgromadzony, obszerny materiał dowodowy wraz z dowodami z innych postępowań został prawidłowo i rzetelnie oceniony, a wnioski wyprowadzone z tej oceny są spójne, logiczne i zgodne
z zasadami doświadczenia życiowego. Organ ocenił zarówno poszczególne dowody w sprawie jak i wszystkie dowody pozostające we wzajemnej łączności.
Na zakończenie, odnosząc się do naruszenia zasady zaufania przez organy, Sąd nie znalazł w aktach sprawy ani jednego dowodu na to, żeby doszło do złamania tej zasady, a strona postępowania na każdym etapie procedury kontrolnej czy też odwoławczej miała w pełni zapewniony czynny udział postępowaniu.
Ocena nastawienia do podatnika jest niewątpliwie trudna do dokonania przez Sąd, dysponujący jedynie aktami sprawy, ale Sąd dokonuje oceny sprawy właśnie na podstawie akt sprawy i na tej podstawie ocenił, że zasada budzenia zaufania
do organów państwowych w przeprowadzonym postępowaniu, poddanym kontroli przez Sąd, nie została naruszona.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło