I SA/Bk 396/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. K. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi gospodarstwo rolne, roczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 10.200 zł, co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące 850 zł. Skarżący wskazał, że średnie roczne dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa wynosiły około 40.000 zł, w tym dopłaty unijne w kwocie 30.000 zł. W roku bieżącym wnioskodawca nie otrzymał dopłat unijnych (decyzja odmowna). Wydatki miesięczne małż. K. (prowadzenie gospodarstwa rolnego i utrzymanie domu) zostały oszacowane na 1.200 zł, co daje 15.000 zł rocznie. Do tych kosztów należy dodatkowo doliczyć: żywność, opiekę medyczną, remonty oraz ogrzewanie. Ponadto, córka wnioskodawcy zaciągnęła na jego konto pożyczkę w kwocie 8.000 zł. W skład majątku skarżącego (współwłasność majątkowa) wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha, nieużytki – [...] ha, ciągnik rolniczy rok prod. [...] oraz samochód osobowy z [...] r. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 12 - 13). W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 sierpnia 2013 r. (k. 16) J. K. dołączył do akt sprawy: wyciąg z konta bankowego za okres [...] czerwca – [...] sierpnia br. (k. 20); fakturę – sprzedaż trzody chlewnej (k. 21) oraz rachunki i faktury za: energię elektryczną (k. 22); wodę (k. 23); butle gazowe (k. 24); ubezpieczenie (k. 25); telewizję (k. 26); telefon (k. 27); olej napędowy (k. 28 – 32) oraz dokument poświadczający wysokość płaconych składek KRUS (k. 33). Dodatkowo skarżący oświadczył, że nie osiąga przychodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze sprzedaży płodów rolnych oraz mleka (k. 19). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jedynym wykazanym dochodem z tego tytułu jest sprzedaż trzody chlewnej w [...] br. na kwotę 1.824,60 zł (k. 21). Dodatkowo wnioskodawca dnia [...] czerwca br. otrzymał 1.825 zł z tytułu decyzji wydanej przez ARiMR (k. 20v). J. K. oszacował dochód miesięczny z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego na 850 zł (k. 13). Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 1.200 zł. Dodatkowo do kosztów tych trzeba jednak doliczyć żywność, opiekę medyczną, remonty oraz ogrzewanie. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha, nieużytki –[...] ha, ciągnik rolniczy rok prod. [...] i inne podstawowe maszyny rolnicze oraz samochód osobowy z [...] r. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przyczyniła się okoliczność, iż J. K. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, las, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej oraz prowadzona uprawa tytoniu (k. 3) świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Dodatkowo trzeba pamiętać, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, którego rodzina ma stałe źródło utrzymania oraz znaczny majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.