I SA/Bk 40/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy od października do grudnia 2011 r. oddala skargę Decyzją z [...] stycznia 2012r., znak [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję tego organu z [...] grudnia 2011 r., znak [...], odmawiającą Panu T. K. (dalej przywoływanemu również jako "Skarżący") umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy od października do grudnia 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z przestawionych Sądowi akt sprawy, wniosek o umorzenie wskazanych należności Skarżący uzasadniał swoimi wieloletnimi przewlekłymi chorobami oraz brakiem perspektyw na wyzdrowienie. Po rozpoznaniu sprawy organ stwierdził, że Skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, a w związku z tym jest obowiązany do opłacania składek na to ubezpieczenie. Zgromadzona w sprawie dokumentacja nie potwierdza zaś, że Skarżący jest osobą niezdolną do wykonywania pracy, gdyż nie stwierdzono u niego częściowej ani całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W trakcie postępowania wyjaśniającego dotyczącego sytuacji materialno-bytowej Skarżącego ustalono, że jego rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego jego żony, a także otrzymuje zasiłek rodzinny. Rodzina Skarżącego korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej wypłacanych w formie zasiłków okresowych i celowych. Skarżący otrzymuje także dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych. Wnioskując o umorzenie należności Skarżący nie wykazał, że w jego gospodarstwie miały miejsce zdarzenia losowe, które mogłyby mieć wpływ na obniżenie jego możliwości płatniczych. Organ stwierdził, że sytuacja materialna Skarżącego pozwala na spłatę zadłużenia w formie dogodnego układu ratalnego. Zaznaczono, że pomimo narastającego zadłużenia Skarżący nie podejmuje działań zmierzających do uregulowania zaległości. Oceniono, iż Skarżący posiada źródła dochodu i majątek, z którego możliwe jest regulowanie należności. W złożonej do Sądu skardze Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 6, 7, 8, 12 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wskazał na sprzeczność wydanej decyzji z materiałem dowodowym tj. z zaświadczeniami lekarskimi o stanie jego zdrowia, wynikami badań, zaświadczeniami o czasowej niezdolności do pracy, oświadczeniami o braku zdolności do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza sprawa jest już kolejną sprawą rozpatrywaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ze skargi Pana T. K. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd orzekał już w podobnych stanach faktycznych wyrokami w sprawach I SA/Bk 35/11, I SA/Bk 61/11, I SA/Bk 187/11 oraz I SA/Bk 292/11. Rozpoznając tę sprawę w jej granicach Sąd nie stwierdził jednak, aby doszło w niej do naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobnie, jak w sprawach już rozstrzygniętych, należy jeszcze raz wyjaśnić Skarżącemu, że sąd administracyjny nie może zastępować organu administracyjnego w ocenie, czy należność na ubezpieczenie społeczne powinna być umorzona. Takie rozstrzygnięcie należy bowiem wyłącznie do kompetencji organów administracyjnych. Sąd zaś uprawniony jest do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami prawa, w tym głównie przepisami prawa procesowego (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 1227/97, LEX nr 33404). Stosownie do art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawia organom w omawianej kwestii uznanie – tzw. "luz decyzyjny", polegający na możliwości (a nie konieczności – obowiązku) umorzenia tych należności. Wykazanie istnienia wymaganych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie ulgi, jednakże nie jest to równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania. Nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek umorzenia, organ może wydać decyzję odmowną w tym przedmiocie. Organ korzysta z przyznanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego – nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197). W tej sprawie swoje żądanie w zakresie umorzenia składek Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego uzasadniał swoją sytuacją zdrowotną tj. przewlekłymi chorobami. Organ rozpatrujący sprawę wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności i dokonał ich oceny. Organ ocenił jego sytuację zdrowotną, a także stan majątkowy, w tym zebrał niezbędny do tego celu materiał dowodowy. Organ nie kwestionował podnoszonych dolegliwości zdrowotnych. Ustalił także, że Skarżący korzysta z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych wypłacanych przez ARiMR. Płatności te stanowią też niewątpliwie dodatkowe źródło dochodu, oprócz innych dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego i stąd winny być brane pod uwagę przy ocenie sytuacji materialnej Skarżącego. Źródłem utrzymania rodziny Skarżącego jest również renta socjalna jego żony i jej zasiłek pielęgnacyjny. Rodzina korzysta także ze świadczeń z pomocy społecznej wypłacanych w formie zasiłków okresowych i celowych. Skarżący nie wykazał natomiast, że miały miejsce jakiekolwiek zdarzenia losowe mające wpływ na jego sytuację finansową. Przy badaniu okoliczności sprawy organ rozważył zatem możliwości płatnicze Skarżącego. W oparciu o przywołane powyżej fakty, m.in. posiadanie przez Skarżącego gospodarstwa rolnego i uzyskiwanie innych dochodów, stwierdził, iż możliwym jest zapłata objętej wnioskiem należności. W tej sytuacji nie zachodziła możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności KRUS. Słusznie też zauważył organ, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników nie może być formą regulowania składek, wynikających z faktu podlegania ubezpieczeniu i prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym. Podsumowując, dokonana przez organ ocena sytuacji Skarżącego opiera się na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, nie wykracza też poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ rozpatrzył podnoszone przez Skarżącego wnioski i twierdzenia. Bezzasadne są więc zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów art. 6, 7, 8 czy 12 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.