I SA/Bk 401/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-11-19
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. jest dotknięta wadą nieważności w postaci wydania jej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ organ podatkowy dwukrotnie rozpatrzył tę samą sprawę i wydał dwie kolejne ostateczne decyzje rozstrzygające o jej istocie. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r., mimo wadliwego doręczenia, została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, co uniemożliwiało wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącemu M. F. zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji dwukrotnie: najpierw decyzją z [...] kwietnia 2014 r., a następnie decyzją z [...] czerwca 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność drugiej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z uwagi na wydanie jej w sprawie już rozstrzygniętej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2008 roku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił Panu M. F. (dalej powoływany także jako "Skarżący") rozliczenie w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2008 r. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo Skarżącego do obniżenia kwoty podatku należnego o kwote podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę H. T. N., ustalono bowiem, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji.
Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik Skarżącego wniósł odwołanie
do Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego - tj. art. 99 ust.12, art. 109 ust. 3, art. 5 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz prawa procesowego - tj. art. 121 § 1 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako o.p.).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została przesłana Skarżącemu na adres – u. [...], B. Decyzja została odebrana przez J. F. – dorosłego domownika.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2013 r. Nr [...]. Decyzja ta została przesłana na adres – ul. [...],
B. i odebrana przez Skarżącego w dniu [...] czerwca 2014 r.
Skarżący wywiódł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji
oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 99 ust.12, art. 109 ust. 3, art. 5 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit.a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów
i usług
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ
na wynik sprawy, tj. art 121 § 1 oraz art. 187 o.p.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została skutecznie doręczona stronie. W związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sąd stwierdził, że w sprawie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] czerwca 2014 r., ponieważ wstąpiła przyczyna określona w art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Wskazany przepis art. 247 § 1 pkt 4 o.p. stanowi, że podstawa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zachodzi, gdy decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przesłanka z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. będzie zatem spełniona, gdy organ podatkowy dwa razy rozpatrzy tożsamą sprawę i dwa razy kolejno
po sobie wydane zostaną ostateczne decyzje rozstrzygające o istocie tej samej sprawy. Tożsamość sprawy zachodzi wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Łd 795/10, LEX nr 751688). Należy zatem ustalić, czy dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed organem administracji, które zakończyło się decyzją ostateczną. Wymaga to stwierdzenia,
czy zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa sprawy załatwionej
w zakresie tego co stanowi przedmiot rozstrzygnięcia. W kontrolowanej sprawie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydane w dniach [...] kwietnia 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. niewątpliwie rozstrzygają tę samą sprawę. W przypadku obu decyzji występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Obie decyzje zostały wydane w następstwie rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2013 r. nr [...] określającej temu podmiotowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące luty – grudzień 2008 r.
Organ w odpowiedzi na skargę dotyczącej decyzji z [...] kwietnia 2014 r. stwierdził, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została wysłana na niewłaściwy adres, inny niż wskazany przez podatnika do kierowania wszelkiej korespondencji w sprawie. Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić.
Z akt podatkowych wynika, że korespondencja wysyłana do skarżącego początkowo kierowana była na adres – ul. [...], B., następnie po wyznaczeniu pełnomocnika wysyłano ją na adres pełnomocnika. Pismem z [...] marca 2014 r. skarżący poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i zwrócił się o kierowanie wszelkiej korespondencji na jego adres zamieszkania - ul. [...], B. Decyzja z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na adres - ul. ., B. Pod tym adresem została odebrana przez J. F. (określoną jako "dorosły domownik"), która podjęła się oddania pisma adresatowi (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach podatkowych). Skarżący w terminie wywiódł od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została skutecznie doręczona stronie. Niewątpliwie zatem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na niewłaściwy adres – biorąc pod uwagę treść pisma skarżącego z [...] marca 2014 r. Decyzja została jednak skutecznie doręczona skarżącemu, co potwierdza jego pełnomocnik, na co wskazuje też fakt złożenia skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji. Doręczenie to nastąpiło z naruszeniem reguł przewidzianych w przepisach o.p. dotyczących doręczeń – Rozdział 5. Stanowią one w szczególności, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1), w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149). Oceniając te zagadnienie, należy stwierdzić, że niewątpliwie na organie podatkowym spoczywa obowiązek doręczania wszelkich pism kierowanych do strony. Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia wyraża się w tym, że strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego doręczenia pisma. Jednakże zdaniem Sądu, w sytuacji doręczenia pisma z naruszeniem zasad przewidzianych w o.p., gdy pismo to dotrze w ten sposób do strony, która nie kwestionuje faktu doręczenia, oznacza to, że pismo to zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Doręczoną w ten sposób decyzją organ jest związany stosownie do art. 212 o.p. Nie może ona być uznana za decyzję nieistniejącą. Skoro decyzja ta została wprowadzona do obrotu prawnego niedopuszczalne jest wydawanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Taka natomiast sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W razie wątpliwości co do doręczenia organ winien wyjaśnić te wątpliwości ze stroną, a w razie konieczności dokonać ponownego doręczenia tego samego pisma. Sprawa dotycząca określenia skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług została zatem załatwiona ostatecznie decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. i do czasu jej uchylenia nie mogła być przedmiotem ponownego postępowania podatkowego toczącego się w tej samej sprawie. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] czerwca 2014 r. narusza zakaz res iudicata, w konsekwencji musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd podjął rozstrzygnięcie
w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło