I SA/Bk 401/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2025 r., nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187-1 w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 25 lipca 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187-1, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") oraz w związku z art. 83 ust. 4 i art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.) – utrzymał w mocy postanowienie z 7 maja 2025 r. znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-3 oddalające zarzuty P. S. (dalej jako: "skarżący") wniesione pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ww. tytułów wykonawczych dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w P. Sp. z o.o. Sp.k. zawiadomieniami o nr: [...],[...],[...] z 4 kwietnia 2025 r. Pismem z 14 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzucił naruszenie: art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4-6 u.p.e.a., art. 27 § 3 w związku z art. 26 § 5 u.p.e.a., art. 24 ust 4 u.p.e.a., art. 26 § 5 w zw. z art. 15 u.p.e.a. Jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, uchylenie w całości zaskarżonych zajęć oraz wstrzymanie dalszej realizacji środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne. ZUS Oddział w Białymstoku postanowieniem z 7 maja 2025 r. znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-4 stwierdził niedopuszczalność zarzutów wynikających z art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.e.a., ponieważ były już one przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Natomiast postanowieniem z 7 maja 2025 r. znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-3 ZUS Oddział w Białymstoku oddalił zarzut na w/w postępowanie egzekucyjne wynikający z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, iż podniesiony zarzut braku wymagalności obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. jest niezasadny. Wierzyciel stwierdził, że egzekwowane należności w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego tj.: 1 sierpnia 2024 r., a także w dniu złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, tj.: 14 kwietnia 2025 r. nie zostały rozłożone na raty. Na podstawie akt sprawy nie stwierdzono, aby termin wykonania obowiązku został odroczony. Nie wystąpiła także inna przyczyna powodująca brak wymagalności obowiązku – egzekwowany obowiązek wynika z prawomocnej decyzji z 3 lipca 2014 r. nr 010071DZPDK14/001011. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku działający w jego imieniu pełnomocnik podniósł zarzuty naruszenia: 1. art. 24 ust. 4 - 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, gdyż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. 2 . art. 54 § 1 pkt 1 i § 2-3 w związku z art. 15 § 1, art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, 4 5 i § 5 pkt 3 i art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę w P. sp. z o.o. sp.k. zawiadomieniami o nr [...],[...],[...] z 4 kwietnia 2025 r. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. pomimo podnoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od daty wymagalności, w którym upłynął termin płatności składek, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę; egzekucja administracyjna przeciwko skarżącemu była wszczęta z naruszeniem przepisów procedury, co daje podstawę do wniesienia zarzutu w zakresie prowadzonego postępowania, bowiem nie doręczono mu żadnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku; przedawnienie zobowiązania uwzględniane jest z urzędu, skutkiem jest wygaśnięcie zobowiązań, a organ po upływie terminu przedawnienia nie może skutecznie żądać zapłaty zaległej należności, a zatem zobowiązanie skarżącego względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest przedawnione i nie powinno być dochodzone. 3. art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu pomimo, że nadal skarżący podtrzymuje, że zarzuty zostały przez niego w terminie. 4. art. 33 § 1 i § 2 pkt 6c u.p.e.a. w związku z art. 15 § 1 - 1b, art. 26 § 1, 1e, 3a i 5, art. 27 § 1 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 39 k.p.a. poprzez uznanie, że zarzuty zostały wniesione po terminie, pomimo, że nie zostało doręczone upomnienie przed wszczęciem egzekucji. 5. art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.e.a. poprzez uznanie za niedopuszczalne wniesienie zarzutów wynikających z art. 33 § 2 pkt 1, 2 ,4 i 5 wniesione pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]. 6. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ nie poczynił żadnych wyjaśnień w zakresie tego, czy należności te nie wygasły w całości lub w części na skutek upływu terminu przedawnienia ani czy zaistniały okoliczności, które miały wpływ na bieg przedawnienia, powodujące jego zawieszenie lub przerwę, stosownie do treści art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, co uniemożliwia pełną kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia. 7. art. 7 w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia w takim kształcie. 8. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na niekompletnym materiale dowodowym i niedokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, podczas gdy z ustalonych faktów oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że zebranie kompletnego materiału dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego skutkowałoby niewydaniem zaskarżonego postanowienia. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o: 1. zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie zarzutów wniesionych pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. 2. uchylenie w całości postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2025 r. 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187-1 oraz postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-3 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowy I instancji; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami za ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1). Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2). Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3). Z treści art. 35 § 1 u.p.e.a. wynika, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. W toku tego postępowania skarżący pismem z 13 sierpnia 2024 r. wniósł zarzuty opierając je na art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4, 5 u.p.e.a. Zarzuty te zostały rozpatrzone negatywnie postanowieniem ZUS Oddział w Białymstoku z dnia 2 września 2024 r. znak: 010000.71.2024-RED-3-NIP5461308187-KCH-2 utrzymanym w mocy przez Prezesa ZUS postanowieniem z dnia 28 października 2024 r. znak: 010000.71.2024-RED-3-NIP5461308187. Po dokonaniu zajęcia wynagrodzenia za pracę (zawiadomienia z 4 kwietnia 2025 r.) skarżący wniósł skargę na te czynności egzekucyjne oraz ponownie zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Swoje zarzuty oparł na art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4-6 u.p.e.a. W związku z tym, że zarzuty oparte na art. 33 § 2 pkt 1, 2 ,4 i 5 u.p.e.a. były już przedmiotem postępowania organ na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. stwierdził ich niedopuszczalność. Zarzut zgłoszony 4 kwietnia 2025 r. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a został natomiast rozpatrzony skarżonymi w niniejszej sprawie rozstrzygnięciami, które sąd – po dokonaniu ich kontroli – uznaje za zgodne z prawem. Przepis art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. określa przypadki, w których występuje brak wymagalności obowiązku. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku. O braku wymagalności obowiązku decyduje kategoria zdarzeń wskazanych w art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., czyli takich jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a i b, musi mieć zatem charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., III FSK 565/22 - CBOSA). Zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (zob. np. wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r., III FSK 1331/24, LEX nr 3895405). Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły okoliczności świadczące o braku wymagalności obowiązku. Egzekwowane należności nie zostały rozłożone na raty. Brak jest rozstrzygnięcia o odroczeniu wykonania obowiązku, który wynika z prawomocnej decyzji. Nie wystąpiła także inna przyczyna w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Mając na uwadze fakt, że rozpoznawany w niniejszym postępowaniu zarzut został zgłoszony w kwietniu 2025 r., a tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu w sierpniu 2024 r., postępowanie egzekucyjne nie podlegało zawieszeniu na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. Kontrolując legalność skarżonego rozstrzygnięcia sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień wydanych w obu instancjach. Z powyższych względów w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) sąd orzekł o oddaleniu skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, do czego uprawniał art. 119 pkt 3 ww. ustawy procesowej. Zgodnie z tym przepisem sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Sąd rozpoznaje takie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 tej ustawy).