I SA/Bk 406/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 08 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące styczeń, marzec, kwiecień, grudzień 2004 r. oraz kwiecień, grudzień 2005 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 5000 (pięciu tysięcy) zł, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. Z. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 34). Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką B. P. oraz jedenastoletnim synem S. P. B. P. prowadzi działalność gospodarczą, nie osiąga z tego tytułu żadnego dochodu (firma przynosi straty) – k. 35. S. . jest właścicielem domu o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podkreślił, iż prowadzona przez niego firma od dwóch lat przynosi straty, w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym ma zajęte konta bankowe (k. 34). Pismem z dnia 11 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wezwał Z. P. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: źródła utrzymania rodziny wnioskodawcy w tym: wysokość miesięcznego dochodu osiąganego przez małżonkę B. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – należało określić rodzaj tej działalności oraz wysokość miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. opłaty za: telefon, prąd, wodę, żywność, eksploatację posiadanych samochodów itp.) oraz utrzymaniem posiadanych nieruchomości, przy czym należało również określić ich wysokość; tytuł prawny do nieruchomości przy ul. F. [...], [...] S. oraz posiadane samochody (wnioskodawcy i jego małżonki) należało określić ich markę oraz rok produkcji; czy we wskazanym gospodarstwie rolnym prowadzona jest działalność rolnicza, jeżeli tak to, jakiego rodzaju i jaki faktyczny dochód z tego tytułu jest uzyskiwany, należało również określić czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną wnioskodawca otrzymuje dotacje bezpośrednie z Unii Europejskiej (w jakiej wysokości i kiedy). Dodatkowo skarżący został zobowiązany do nadesłania: dokumentów określających wysokość dochodów osiągniętych przez małżonkę wnioskodawcy B. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (np. deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy) za okres czerwiec – sierpień 2007 r. oraz dokumenty określające wysokość dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ( np. deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy) za okres czerwiec – sierpień 2007 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy oraz małżonki B. P. z ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wywiódł, iż B. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – "K. P." w S., osiąga dochód w wysokości około 8000 zł miesięcznie, jednak w ogólnym rozliczeniu firmy w dalszym ciągu występuje strata w wysokości 46.806,14 zł. Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy wynoszą 3000 zł. Dom jednorodzinny przy ul. F. [...] w S. stanowi własność syna. Z. P. przewiduje, iż pod koniec bieżącego roku prowadzona przez małżonkę firma "K. P." zacznie przynosić "realny dochód". Wnioskodawca oświadczył, iż wraz z małżonką nie posiada własnych samochodów. Na nieruchomości rolnej stanowiącej własność syna nie jest prowadzona działalność rolnicza, rodzina skarżącego nie uzyskuje z tego tytułu dotacji z Unii Europejskiej. Wnioskodawca nie może prowadzić działalności produkcyjnej, gdyż dwa lata temu komornik zajął konto bankowe jego firmy, ponadto bank zlikwidował konto, z powodu braku operacji pieniężnych (k. 42). Do akt sprawy Z. P. dołączył: rozliczenie dochodu przedsiębiorstwa "K. P." za okres od 01 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., od 01 czerwca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. oraz od 01 sierpnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. (k. 43 i k. 45-46); deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za miesiąc sierpień 2007 r. – "K. P." (k. 44); pismo Banku Spółdzielczego w R. T. Oddział w S. z dnia 25 maja 2007 r. (k. 47) oraz wyciągi z konta bankowego za okres od 01 czerwca 2007 r. do 01 września 2007 r. (k. 48-57). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W złożonym oświadczeniu Z. P. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz niepełnoletnim synem. Syn skarżącego jest właścicielem domu o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Na posiadanej nieruchomości rolnej nie jest prowadzona działalność produkcyjna, rodzina skarżącego nie uzyskuje z tego tytułu dotacji z Unii Europejskiej. Wnioskodawca podkreślił, iż prowadzona przez niego firma "H., E. – I., A. S. – P. w S. od dwóch lat przynosi straty, ma zajęte konta bankowe oraz toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne. Ponadto bank zlikwidował konto przedsiębiorstwa, z powodu braku operacji pieniężnych. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód uzyskiwany przez małżonkę skarżącego B. P. z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa "K. P." w S. Prowadzona przez B. P. działalność gospodarcza przynosi w ogólnym rozliczeniu straty, według dołączonej do akt sprawy deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za sierpień 2007 r. strata ta wyniosła 36.597,77 zł, przy uzyskanym przychodzie 494.687,37 zł (k. 44). W okresie czerwiec 2007 r. – sierpień 2007 r. firma "K. P." w S. osiągnęła przychód w kwocie 225.362,48 zł, przy wykazanym dochodzie w kwocie 26.260,61 zł (k. 45), w miesiącu sierpniu 2007 r. wzmiankowane przedsiębiorstwo osiągnęło dochód w wysokości 8520,59 zł – rozliczenie dochodu firmy w 2007 r. za okres od 01 sierpnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. (k. 46). Pomyślne pozostają również przewidywania skarżącego odnośnie wyników finansowych przedsiębiorstwa "K. P." w roku bieżącym – Z. P. stwierdził, iż pod koniec 2007 r. firma ta zacznie osiągać "realny dochód" (k. 42). Wydatki miesięczne rodziny wnioskodawcy wynoszą 3000 zł. Skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie mają zgromadzonych oszczędności (k. 34). Powyższe okoliczności pozwalają na przyznanie Z. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 5000 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych, które aktualnie sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 9637 zł stanowi zbyt duże obciążenie finansowe dla skarżącego oraz jego rodziny i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie niniejszej sprawy przez sąd administracyjny. Pomoc państwa nie może jednak całkowicie zastępować starań podmiotu w zabezpieczeniu środków na prowadzenie procesu sądowego. Odnosząc powyższe okoliczności do sprawy niniejszej, należało zatem skonstatować, iż prowadzona przez B. P. działalność gospodarcza w okresie czerwiec – sierpień 2007 przyniosła dochód w wysokości 26.260,61 zł – w sierpniu bieżącego dochód ten wyniósł 8520,59 zł. W ogólnym rozliczeniu w okresie styczeń – sierpień 2007 r. firma osiągnęła przychód w wysokości 494.687,37 zł, przy wykazanej stracie 46.806,14 zł. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, iż sytuacja finansowa przedsiębiorstwa B. P. ulega stałej poprawie. Dodatkowego podkreślenia wymaga (biorąc pod uwagę dochód przedsiębiorstwa "K. P." osiągnięty w sierpniu 2007 r.), iż nawet po opłaceniu kosztów bieżącego utrzymania trzyosobowej rodziny (tj. 3000 zł), wnioskodawcy pozostają środki finansowe (5520,59 zł), które powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). W tym stanie rzeczy uiszczenie przez Z. P. kwoty 5000 zł tytułem wpisu od skargi, przy jednoczesnym zwolnieniu z pozostałej części tej opłaty sądowej nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny skarżącego, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.