I SA/Bk 407/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości i odmowy przyznania płatności oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...].07.2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...].05.2009r.nr [...] uchylającą w całości dotychczasową decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 i odmawiającą przyznania tychże płatności. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Po rozpatrzeniu wniosku R. K. (dalej: Skarżący, Strona), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z [...].12.2004 r. nr [...] przyznał wnioskowane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. Następnie organ ten postanowieniem z [...].11.2008 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie z powodu stwierdzenia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi (oświadczenie wnioskodawcy z 19.11.2007 r. oraz protokół z kontroli z 14.02.2008 r.). Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...].05.2009 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję z [...].12.2004 r. oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie użytkował działek, w stosunku do których wnioskował o przyznanie płatności. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył od niej odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].07.2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Organ powołując się na wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 718/04 podniósł, że celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych było finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób (organizacji), które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący nie był posiadaczem działek, w stosunku do których ubiegał się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Świadek F. J. zeznał, że od 2004 r. do sierpnia 2006 r. użytkował działkę ewidencyjną nr [...] (kosił trawę i wypasał bydło) na podstawie ustnej umowy dzierżawy z R. K. oraz był wyłącznym użytkownikiem przedmiotowej działki. Z kolei świadkowie: J. M. T., D.T., M. G., Z. Ć. i M. B. zeznali, iż posiadaczem działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w roku 2004 był J. M. T., zaś od maja 2005 r. działki te użytkuje D. T. Nadto świadek Z. Ć. zeznał, iż od 2000r. do dnia rozprawy włącznie samodzielnie użytkuje działki ewidencyjne nr [...] i [...] oraz wschodnią część działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wypas bydła na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Ponadto w trakcie rozpraw administracyjnych, na których przesłuchano w/w świadków Skarżący nie kwestionował i nie wnosił uwag do zeznań świadków oraz przyznał, że w latach 2004 – 2006 grunty rolne stanowiące jego gospodarstwo rolne faktycznie użytkowali w/w świadkowie. W związku z tym Skarżący nie spełnił podstawowego warunku przyznania płatności bezpośrednich, co skutkowało odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł R. K. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja opiera się na nie w pełni zrozumiałych zapisach zeznań świadków, albowiem prowadzący przesłuchania podyktował świadkom obce im pojęcia prawne. Dlatego też świadkowie ci złożyli w dniu 23.05.2009 r. dodatkowe oświadczenie uzupełniające i prostujące uprzednio złożone zeznania. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że sąsiedzi R. K. nigdy nie dzierżawili należącej do niego ziemi ani nie pobierali z tego tytułu należnych rekompensat. Skarżący wskazał ponadto, iż już na samym początku w sprawie doszło do nieporozumienia, gdyż zgodnie z treścią wezwania rozprawa administracyjna z 29.01.2009 r. miała być tylko "w sprawie ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności", a w rzeczywistości dotyczyła innego problemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że w świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie może natomiast oceniać skarżonego aktu w oparciu o inne kryteria np. słusznościowe. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż biorąc pod uwagę przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), aby uzyskać płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, osoba wnioskująca o takie płatności musiała: – być posiadaczem - producentem rolnym - gospodarstwa rolnego utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska; – uprawiać powierzchnię działek rolnych nie mniejszą niż 1 ha o odpowiedniej strukturze upraw. Płatności mógł zatem otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29.08.2007 r., II GSK 122/07 (LEX nr 368187) na gruncie ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru należy przyjąć, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Ustawodawca, ustalając bowiem dopłaty bezpośrednie do gruntów, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania, jako faktycznego użytkowania gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 12.07.2005 r., II SA/Bk 718/04 stwierdzając, iż celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych było finansowe wspieranie producentów rolnych czyli osób (organizacji), które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. Dopłaty nie były natomiast przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności nie zajmują się produkcją rolną. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 09.10.2006 r., IV SA/Wa 1184/06 (LEX nr 284549) wskazał, że przepisy prawa nie przewidują, by płatność została przyznana właścicielowi nieruchomości, a nie jej użytkownikowi nawet w sytuacji, gdy użytkownik korzysta z nieruchomości wbrew woli właściciela. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że Skarżący występując o przyznanie płatności na rok 2004 nie użytkował faktycznie swoich gruntów rolnych. Były one natomiast użytkowane na podstawie ustnej umowy dzierżawy przez: J. T., Z. Ć. i F. J. Wniosek ten wynika jednoznacznie z zeznań przesłuchanych świadków, jak też z wyjaśnień samego Skarżącego. Skarżący podnosi, iż on i świadkowie zostali wprowadzeni w błąd przez osobę prowadzącą przesłuchania przez podyktowanie nieznanych im pojęć prawnych, ponadto w sporządzonym protokole nie ujęto wszystkich okoliczności, jakie miały miejsce na rozprawie administracyjnej. Zarzuty te nie mogą być uwzględnione. Trzeba podkreślić, że wszyscy świadkowie potwierdzili podpisem złożone zeznania. Ponadto, co istotne we wszystkich przesłuchaniach brał udział Skarżący, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, co do sposobu ich przeprowadzenia czy sporządzonego protokołu. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań, jak też prawidłowość protokołu. Trudno uwzględnić też tłumaczenia, że ani świadkowie, ani Skarżący nie rozumieli, co oznacza pojęcie dzierżawy, która jest umową powszechnie stosowaną, także w stosunkach wiejskich. Trzeba zauważyć, że świadkowie niezależnie od tego wskazywali, iż użytkowali grunty rolne Skarżącego na własne potrzeby. Organ odwoławczy miał też podstawy, by nie uznać przedłożonego przez Skarżącego oświadczenia świadków, w którym podają oni, że użytkując grunty działali wyłącznie na rzecz Skarżącego. Trzeba zauważyć, że oświadczenie to stanowi jedynie dokument prywatny. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dysponując jednoznacznymi i wiarygodnymi zeznaniami złożonymi na rozprawie administracyjnej, prawidłowo nie uwzględnił późniejszej zmiany tych zeznań, która nastąpiła już po odmowie przyznania Stronie płatności. Nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji wskazywany w skardze fakt, że w wezwaniu na rozprawę administracyjną w dniu 29.01.2009 r., jako jej przedmiot wskazano ustalenie powierzchni do przyznania płatności. Na rozprawie tej wyszły na jaw nowe, nieznane dotychczas organowi okoliczności faktyczne dotyczące użytkowania gruntów przez Skarżącego, które przedstawili przesłuchiwani świadkowie. Skarżący, który brał udział w rozprawie, nie może zatem twierdzić, że został wprowadzony przez organ w błąd. Podsumowując należy stwierdzić, że ustalone w sprawie okoliczności musiały skutkować uchyleniem przez organ administracyjny decyzji przyznającej nienależnie płatności bezpośrednie na rok 2004 i odmową przyznania tychże płatności (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.