I SA/Bk 413/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J K na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2015 roku p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J K wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A K oraz nieletnim synem ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią: wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia uzyskiwane przez A K – 2.500 zł oraz 997,50 zł otrzymywane przez skarżącego z tytułu stażu z powiatowego urzędu pracy. Miesięczne zobowiązania stałe i wydatki to: alimenty na córkę z pierwszego małżeństwa – 500 zł; czynsz – 300 zł; media- 350 zł; koszty leczenia – 150 zł; żywność – 1.500 zł; edukacja dziecka, zabawki, ubrania – 400 zł; chemia, kosmetyki – 100 zł; ubezpieczenie mieszkania – 10 zł. W skład majątku małż. K wchodzi: udział w [..] części mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartość udziału to 12.000 zł); udział w [...] części mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartość udziału – 55.000 zł) – majątek odrębny A K oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 2.200 zł. Stałe miesięczne wydatki znacznie obciążają budżet domowy rodziny, uzyskiwane środki finansowe wystarczają jedynie na oszczędne życie – kwota uzyskiwanego dochodu w przeliczeniu na ilość osób w rodzinie jest niższa niż od minimum socjalnego. W związku z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi rachunki bankowe wnioskodawcy zostały zajęte - skutkowało to, zaprzestaniem prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, która była głównym źródłem utrzymania rodziny. Obecnie, z uwagi na trudną sytuację finansową wnioskodawca nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki lub kredytu bankowego (k. 47 – 48). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.000 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 3.213 zł (k. 43). Dodatkowo, w tut. Sądzie są zawisłe jeszcze dwie sprawy wnioskodawcy tj. sygn. akt I SA/Bk 447/18 i I SA/Bk 412/18. Koszty sądowe w tych sprawach na obecnym etapie postępowania to wpisy od skarg w wysokości odpowiednio: 6.536 zł i 2.000 zł (skarżący uiścił 307 zł w sprawie I SA/Bk 412/18). W złożonym oświadczeniu J K wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny to łączna kwota 3.497,50 zł (wynagrodzenie: z tytułu zatrudnienia A K oraz skarżącego - staż z powiatowego urzędu pracy). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą razem 3.310 zł (alimenty, czynsz, media, koszty leczenia, żywność, edukacja dziecka, zabawki, ubrania, chemia, kosmetyki, ubezpieczenie mieszkania). Majątek małż. K stanowi: udział w [...] części mieszkania o powierzchni [...] m2; udział w [...] części mieszkania o powierzchni [...] m2 – majątek odrębny A K oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 2.200 zł. Z uwagi na zajęcie rachunków bankowych w ramach prowadzonych postępowań podatkowych, wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe okoliczności to należało zatem stwierdzić, że niewątpliwie JK nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej oraz w pozostałych dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem w pełnym zakresie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgromadzone przez skarżącego oszczędności w wysokości 2.200 zł, wykazana wysokość osiąganego dochodu - nieznacznie przewyższająca wykazane wydatki, a także fakt, że skarżący jest w stanie zgromadzić środki na pokrycie kosztów reprezentacji profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w wzmiankowanych wyżej sprawach pozwala na stwierdzenie, że jest on w stanie wygospodarować środki finansowe na częściowe pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej i w pozostałych sprawach zawisłych przed tut. Sądem tj. po 1.000 zł w każdej ze spraw, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tych kosztów w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast rozpoznanie sprawy przez Sąd. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.