I SA/Bk 415/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 oddala skargę. Decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...]Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] z [...] maja 2010 r. w sprawie wstrzymania Panu J. D. (zwanemu dalej Skarżącym) płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że Skarżący 13 grudnia 2006 r. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, w którym zobowiązał się do realizacji następujących celów pośrednich: zakupu zwierząt gospodarskich, zakupu maszyn rolniczych oraz uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W wyniku weryfikacji wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. [...] lutego 2007 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.) stwierdził, że warunkiem płatności w roku czwartym i piątym będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie w ciągu 7 dni po ww. terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z dokumentami potwierdzającymi jego zrealizowanie. Na skutek wezwania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] sierpnia 2009 r., Skarżący złożył oświadczenia oraz dokumenty potwierdzające zrealizowanie dwóch z zadeklarowanych przedsięwzięć (tj. zakupu zwierząt i maszyn rolniczych) oraz na okoliczność niewykonania trzeciego zadeklarowanego celu przedłożył orzeczenie komisji lekarskiej z [...] marca 2008 r. i [...] września 2008 r. o czasowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz orzeczenie z [...] marca 2009 r. o ustaleniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od [...] listopada 2008 r. do marca 2012 r. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S.-[...] lutego 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru) zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty wsparcia dla gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący w ww. terminie i zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył stosowne oświadczenie. W dniu [...] marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy wynikające z art. 77 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. [...] maja 2010 r. wydał decyzję nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w którym podniósł, że niewykonanie jednego z trzech zadeklarowanych przedsięwzięć spowodowane było wystąpieniem siły wyższej w postaci długotrwałej niezdolności do pracy. Dodał jednak, że przez cały czas zarządzał swoim gospodarstwem rolnym i prowadził działalność rolniczą korzystając z pomocy rodziny i znajomych. Decyzją z [...] lipca 2010 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia, w związku z niewykonaniem przez Skarżącego jednego celu w postaci uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w roku czwartym i piątym jej wypłaty. Odnosząc się do zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że niezdolność do pracy, na którą powołuje się Skarżący nie miała wpływu na zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Dowodami potwierdzającymi ww. okoliczność są przyznane płatności obszarowe (JPO - jednolita płatność obszarowa i UPO - uzupełniająca płatność do powierzchni grupy upraw podstawowych) na składane przez producenta rolnego w latach 2004-2009 wnioski. Ponadto Skarżący w wyznaczonym terminie, tj. do 23 października 2009 r. zrealizował dwa z zadeklarowanych trzech przedsięwzięć (zakup zwierząt gospodarskich i maszyn rolniczych). Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można powoływać się na istnienie związku przyczynowego pomiędzy niezdolnością do pracy, a brakiem realizacji przedsięwzięcia w postaci uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, z uwagi na wystąpienie siły wyższej, o której mowa w § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w uzasadnieniu której podniósł, ze w wyniku wydania decyzji odmownej "ucierpi jego rodzina". Następnie pismem procesowym z 23 lutego 2011 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że decyzje organów obu instancji nie odpowiadają prawu. Zdaniem pełnomocnika skoro Skarżący złożył oświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia, to organy obu instancji błędnie uznały brak związku przyczynowego pomiędzy niezdolnością do pracy, a niezrealizowaniem jednego ze wskazanych celów, przyjmując, że jeżeli Skarżący zrealizował dwa cele, a ponadto prowadził gospodarstwo rolne w okresie niezdolności do pracy, to również miał możliwość zrealizowania trzeciego celu. Poza tym w ocenie pełnomocnika organy orzekające w sprawie nie powinny ograniczyć się do ustaleń na tle prowadzenia przez Skarżącego gospodarstwa rolnego i zrealizowania innych przedsięwzięć, a jedynie dokonać oceny możliwości lub niemożliwości zrealizowania przez Skarżącego przedsięwzięcia, którego nie wykonał z powodu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy organem administracji publicznej a Skarżącym jest wystąpienie przesłanki gwarantującej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego pomimo niezrealizowania przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa. W przedmiotowej sprawie Skarżący we wniosku o pomoc finansową na działanie w postaci wspierania gospodarstw niskotowarowych, zobowiązał się do realizacji następujących celów pośrednich: zakupu zwierząt gospodarskich, zakupu maszyn rolniczych oraz uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowychi poprawy dobrostanu zwierząt. Zgodnie z postanowieniami § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei w myśl ust. 2 tego przepisu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z trzech okoliczności, wśród których wskazano długotrwałą niezdolność do pracy producenta rolnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że kluczowym warunkiem udzielenia płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest realizacja planu, która następuje z chwilą wykonania wszystkich zadeklarowanych w planie przedsięwzięć. Niewykonanie choćby najdrobniejszego elementu planu powoduje, iż plan jest niewykonany. Jeżeli zatem producent rolny w planie rozwoju zadeklarował 3 przedsięwzięcia a zrealizował jedynie 2 to trudno obronić stanowisko, iż plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego został zrealizowany (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27.10.2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1248/09, LEX nr 573356). Według Skarżącego o ile zakup zwierząt gospodarskich i zakup maszyn rolniczych, mógł być i został przez niego zrealizowany, pomimo niezdolności do pracy, to uzyskanie decyzji administracyjnej o przyznaniu pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt nie było możliwe, wobec rozmiarów obowiązków związanych z koniecznością opracowania planu działalności środowiskowej i realizacją pakietów objętych tym planem w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jak wskazano w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. Skarżący, którego dotknęła przewlekła choroba, skutkująca długotrwałą niezdolnością do pracy, nie mógł w tych okolicznościach podejmować się dalszych zobowiązań, którym nie mógłby sprostać w jego sytuacji życiowej, a w szczególności zdrowotnej. Według skarżącego organy orzekające w sprawie skarżącego nie powinny ograniczyć się do ustaleń na tle prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i zrealizowania innych przedsięwzięć, a jedynie dokonać oceny możliwości lub niemożliwości zrealizowania przez skarżącego przedsięwzięcia, którego nie wykonał skarżący, wobec jego długotrwałej niezdolności do pracy. Dokonując wykładni § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, Sąd doszedł do wniosku, że wystąpienie okoliczności w postaci długotrwałej niezdolność do pracy producenta rolnego, która w niniejszej sprawie miała miejsce, nie stanowi samoistnej podstawy do wypłacenia przedmiotowej płatności pomimo niezrealizowania przedsięwzięć określonych w planie rozwoju. Przesłanką taką jest natomiast brak możliwości realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w szczególności ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy producenta rolnego. Wskazać należy, że Skarżący oprócz wykazania długotrwałej niezdolność do pracy nie wykazał jednak, że okoliczność ta stanowiła przeszkodę do realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z kolei organy administracyjne w toku postępowania ustaliły, iż Skarżący faktycznie prowadził działalność rolniczą, z czym wiązało się w szczególności przyznanie płatności obszarowych, w tym JPO - jednolita płatność obszarowa i UPO - uzupełniająca płatność do powierzchni grupy upraw podstawowych, na składane przez producenta rolnego w latach 2004-2009 wnioski. Za trafnością rozstrzygnięcia organów administracyjnych w tej sprawie przemawia również argumentacja Skarżącego zawarta w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Otóż Skarżący wskazał, iż w dalszym ciągu jest właścicielem gospodarstwa, zarządza nim i ponosi wszelkie konsekwencje z tym związane, natomiast w pracach fizycznych pomaga Skarżącemu rodzina oraz znajomi. W opinii Sądu przedstawione powyżej stanowisko Skarżącego stanowi argumentację przemawiającą za tym, że niezdolność do pracy w tym konkretnym przypadku nie stanowiła przeszkody do realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a konkretnie realizacji przedsięwzięcia w postaci uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.