I SA/Bk 419/11

WyrokWSA w Białymstoku2012-01-05

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny mandat karny kredytowany, który nie został uchylony przez sąd powszechny, może być podstawą postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli skarżący twierdzi, że czyn, za który został nałożony, przestał być karalny z powodu zmiany przepisów?
Ratio decidendi
Prawomocny mandat karny kredytowany, który nie został uchylony przez sąd powszechny, stanowi tytuł wykonawczy i może być podstawą postępowania egzekucyjnego. Zmiana przepisów prawa wykroczeń po nałożeniu mandatu nie powoduje jego automatycznego uchylenia z mocy prawa. Skarżący, który uważa, że czyn przestał być karalny, powinien wystąpić do sądu powszechnego o uchylenie mandatu.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym mandatu karnego za przekroczenie prędkości, twierdząc, że czyn ten przestał być karalny z powodu zmiany przepisów od 1 stycznia 2011 r. Wojewoda P., jako wierzyciel, odrzucił zarzuty, wskazując, że mandat został nałożony zgodnie z prawem, a skarżący podpisał go, akceptując wykroczenie i wysokość grzywny. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając Wojewodzie nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie zarzutu o uchyleniu mandatu ex lege.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności z tytułu mandatu karnego za przekroczenie prędkości oddala skargę. Pismem z [...] czerwca 2011 r. Pan A. H. ( w dalszej części zwany także jako "Skarżący") zgłosił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-U. zarzuty w sprawie egzekucji pieniężnej, prowadzonej wobec niego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2010 r., wystawionego przez Wojewodę P. za niezapłacony mandat karny kredytowany nr [...] z [...] października 2010 r. w wysokości [...] zł. Jako podstawę zarzutu Skarżący wskazał na art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnych w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.e.a."), tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Według Skarżącego prowadzona egzekucja dotyczy mandatu za przekroczenie prędkości na drodze, na której obowiązywało ograniczenie do 90 km/h. Jednak od 1 stycznia 2011 r. limity prędkości zostały podwyższone i czyn, za który mandat został nałożony, przestał być karalny. Obecnie na tej drodze można jechać z prędkością do 100 km/h, a dopiero przekroczenie tego limitu do ponad 110 km/h umożliwia ukaranie. W ocenie Skarżącego, ponieważ ww. czyn nie jest już zabroniony pod groźbą kary, ukaranie należy uznać za niebyłe, stosownie do art. 2 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r., Nr 46, poz. 275). Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., przekazał zgłoszone zarzuty Wojewodzie P., celem zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Wojewoda P., odrzucił wniesione zarzuty. W uzasadnieniu organ powołał się na informację Komendanta Powiatowego Policji w Z. z [...] sierpnia 2011 r., z której wynika, że droga nr [...] w miejscowości Ż., na której doszło do przekroczenia prędkości przez Skarżącego, jest jednojezdniową, dwukierunkową, na której obowiązywała i obowiązuje prędkość 90 km/h. Zatem mandat został nałożony zgodnie z prawem. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda P. wydał [...] września 2011 r. postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 98 § 3 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r., Nr 133, poz. 848 ze zm.), mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego i powinien być zapłacony w ciągu 7 dni od dnia jego przyjęcia. Skarżący podpisując mandat, zaakceptował jednocześnie zarówno rodzaj wykroczenia, jak i wysokość grzywny oraz zobowiązał się do uiszczenia należności w ustawowym terminie. Przyjęty mandat karny kredytowany jest, stosownie do art. 100 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.e.a., podstawą egzekucji administracyjnej, a obowiązkiem wierzyciela jest podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Pan A. H., który w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a przekazanej stosownie do właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, podniósł, że cyt.: "1. Wojewoda nie rozpoznał istoty sprawy. 2. Wojewoda zdaje się nie rozróżniać pomiędzy wystawieniem i przyjęciem mandatu, a jego późniejszym uchyleniem ex lege. 3. Wojewoda w ogóle się nie zajął zarzutem naruszenia art. 2.2 kw (...)" W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd mógłby uchylić zaskarżone postanowienie, o co wnosił Skarżący, gdyby naruszało ono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszało prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też naruszało ono inne przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, Sąd mógłby stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, gdyby zachodziły przyczyny określone w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie Sąd nie doszukał się powodów do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Mimo kilku błędów, popełnionych w toku postępowania przez Wojewodę P., zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie Wojewody P. zawiera stanowisko tego organu co do zarzutów, jakie Skarżący zgłosił w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-U. w na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2010 r., za niezapłacony mandat karny kredytowany nr [...] z [...] października 2010 r. w wysokości [...] zł. Skarżący oparł swój zarzut na treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a., próbując dowieść, że dochodzony wobec niego obowiązek nie istnieje, a to w związku z faktem, że czyn, za który został ukarany mandatem karnym, przestał być czynem karalnym. Stanowisko to jest całkowicie bezzasadne. Należy bowiem zauważyć, co próbował już Skarżącemu wyjaśnić organ administracyjny, że z chwilą przyjęcia przez Skarżącego mandatu karnego za przekroczenie dozwolonej prędkości, mandat ten stał się prawomocny, a wynikająca z niego należność pieniężna powinna być uregulowana w ciągu 7 dni od dnia przyjęcia mandatu. Tak stanowi art. 98 § 3 cyt. wyżej Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W związku z tym, że Skarżący nie uregulował tej należności w wyznaczonym terminie, podlegała ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o czym z kolei stanowi art. 100 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przepisy art. 101 § 1 - 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przewidują, że prawomocny mandat może być uchylony, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu. Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna. Tak więc dopóki mandat karny nie zostanie uchylony, dopóty wynikająca z niego należność pieniężna istnieje i może być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym. Jeżeli Skarżący stoi na stanowisku, że od 1 stycznia 2011 r., czyn za który został ukarany mandatem karnym, przestał być już karalny, co nota bene nie znalazło potwierdzenia w uzyskanej przez organ administracyjny informacji z Komendy Policji w Z., to powinien zmierzać do uchylenia prawomocnego mandatu przez sądem powszechnym. Błędne jest stanowisko Skarżącego, że wystawiony wobec niego mandat został uchylony z mocy prawa na zasadzie art. 2 § 2 Kodeksu wykroczeń. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, prawidłowe jest stanowisko Wojewody P., co do bezzasadności zgłoszonego przez Skarżącego zarzutu. Jak już wspomniano, Wojewoda P., który działał w tej sprawie jako wierzyciel dochodzonej należności, popełnił kilka błędów. Przede wszystkim w toku postępowania organ błędnie pouczał Skarżącego co do tego, że zażalenie na postanowienie wydane w pierwszej instancji powinno być skierowane do Ministra Finansów, zaś skarga od postanowienia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy powinna być skierowana do WSA w Warszawie. Te błędne pouczenia nie pozbawiły jednak Skarżącego prawa do rozpoznania jego środków zaskarżenia przez właściwy organ i Sąd, a w rezultacie nie miały wpływu na wynik sprawy. Nie mogły więc stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podobnie, podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie mógł być niefortunny zwrot, którego organ użył w sentencji postanowienia z [...] sierpnia 2011 r., cyt. "...postanawia odrzucić zarzuty Pana A. H....". Niefortunność tego określenia wynika stąd, iż wierzyciel, wyrażając swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, powinien wypowiedzieć się, czy zarzut jest zasadny, czy też niezasadny. W dalszej kolejności zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym rozpatrywany jest przez organ egzekucyjny. Mimo niefortunności zawartego w postanowieniu Wojewody P. określenia, lektura całości tego rozstrzygnięcia pozwala przyjąć, że wierzyciel wyraził w nim swoje stanowisko co do niezasadności zgłoszonego przez Skarżącego zarzutu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło