I SA/Bk 425/08

WyrokWSA w Białymstoku2009-02-02

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie otrzymane przez właściciela gruntu na podstawie umowy cywilnoprawnej, związane z budową rurociągu naftowego i linii światłowodowej, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzysta ze zwolnień przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Odszkodowanie otrzymane na podstawie umowy cywilnoprawnej, związane z budową rurociągu naftowego i linii światłowodowej, stanowi przychód z innego źródła podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie korzysta ono ze zwolnień przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 3, 29 i 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jego wysokość i zasady ustalania wynikają z umów, a nie wprost z przepisów odrębnych ustaw, a rurociąg naftowy nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, odszkodowanie to nie jest przychodem z działalności rolniczej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła W. C. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 5.372,00 zł. Podatnik pierwotnie wykazał w zeznaniu 0,00 zł podatku, twierdząc, że otrzymane odszkodowanie za utratę przyszłych korzyści z płodów rolnych w związku z budową rurociągu nie podlega opodatkowaniu. Organy podatkowe uznały odszkodowanie za przychód z innego źródła, podlegający opodatkowaniu, ponieważ zostało ono wypłacone na podstawie umów cywilnoprawnych, a nie przepisów o wywłaszczeniu czy gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na R. R. W. i R. "J." w S. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od przychodu uzyskanego przez W. C. w postaci odszkodowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionej z urzędu adw. I. D.-S. kwotę brutto 1.464 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt cztery złote), w tym VAT 264 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt cztery złote) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. Nr PB [...] z [...].08.2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].06.2008 r. Nr [....] określającą Panu W. C., zwanemu dalej Stroną lub Podatnikiem, należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 5.372,00 zł w miejsce wykazanego w korekcie zeznania PIT-37 za 2005 r. w kwocie 0,00 zł Pismem z 21.01.2008 r. Podatnik wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 5.372,00 zł. Wniosek swój Podatnik uzasadnił tym, że w zeznaniu PIT-37 za 2005 r. błędnie jako przychód podlegający opodatkowaniu wykazał kwotę 31.066,00 zł oraz nieprawidłowo obliczył i wpisał podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 5.372,00 zł. W ocenie podatnika kwota ta jest przychodem za płody rolne położone w pasie budowy III nitki rurociągu naftowego i linii światłowodowej z tytułu utraty przyszłych korzyści i jako dochód z działalności rolniczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, że instytucja nadpłaty jest ściśle powiązana z wysokością zobowiązania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z 14.02.2008 r. Nr [....] w pierwszej kolejności wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Wnioskiem z 28.02.2008 r. Stowarzyszenie [...] "J", za zgodą Podatnika, wystąpiło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu podatkowym dot. określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyraził zgodę i postanowieniem z 03.03.2008 r. Nr [....] dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu podatkowym. Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji uznał, że otrzymane odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i decyzją z 02.06.2008 r. określił Podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 5.372,00 zł w miejsce wykazanego w korekcie zeznania w kwocie 0,00 zł. Nie godząc się z decyzją organu pierwszej instancji Stowarzyszenie [...] "J." złożyło odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Po analizie dokumentów zebranych w sprawie i zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].08.2008 Nr [....] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż otrzymane odszkodowanie związane z budową rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi inne źródło przychodów i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W opinii organu odwoławczego z treści przedłożonych umów zawartych pomiędzy Podatnikiem, a Przedsiębiorstwem [...] "P" S.A. w P. 12 czerwca 2004 r. wynika, że Podatnik jako współwłaściciel i posiadacz nieruchomości w K. i S. A. wyraził zgodę na budowę przez inwestora PERN "P." S.A. w P., rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi, a także zobowiązał się udostępnić inwestorowi nieruchomość w celu wykonania prac budowlanych oraz czynności konserwacyjnych i remontowych. A zatem wbrew twierdzeniu Stowarzyszenia Podatnik nie został wywłaszczony z nieruchomości, na których prowadzono inwestycję. Zgodnie z § 5 umowy, PERN "P" S.A. w P. zobowiązał się wypłacić Podatnikowi odszkodowanie za szkody rzeczywiste i utracone korzyści wyrządzone budową rurociągu naftowego - wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi, a w szczególności straty w zasiewach, uprawach i zbiorach za okres faktycznego wyłączenia gruntu, straty w mieniu ruchomym i nieruchomym w tym drzewa i rośliny, utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości spowodowane umieszczeniem na nieruchomości rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi. Wysokość odszkodowania ustalono zgodnie ze sporządzonym przez rzeczoznawcę operatem szacunkowym. W związku z powyższym przedmiotowego odszkodowania Podatnik nie otrzymał na podstawie ustawy o gospodarce gruntami lecz na podstawie zawartych umów. Do takiego odszkodowania - w opinii organu podatkowego - nie ma zastosowania zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w pkt 3 lit. g tego artykułu ustawodawca wskazał wprost, że zwolnieniem nie są objęte odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód. W przepisie ograniczono więc zakres zwolnień dotyczących otrzymanych odszkodowań wyłączając z katalogu zwolnień, odszkodowania wypłacone na podstawie zawartej ugody lub umowy. Wbrew zarzutom Stowarzyszenia do przedmiotowego odszkodowania nie będzie miało również zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie wynikające z w/w przepisu obejmuje bowiem przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu. W analizowanym stanie faktycznym sytuacja taka nie miała miejsca. Organ podatkowy wskazał ponadto, iż wypłacone odszkodowanie nie korzysta również ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 w/w ustawy, zgodnie z którym wolne są od podatku dochodowego odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu: a) ustanowienia służebności gruntowej, b) rekultywacji gruntów, c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie - w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603). Według organu podatkowego w myśl art. 143 ust. 2 cyt. ustawy przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się urządzenie albo modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, ciepłowniczych, elektrycznych gazowych i telekomunikacyjnych. Przepis ten zawiera zamknięty katalog urządzeń infrastruktury technicznej. Rurociąg naftowy wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi nie zostały wymienione w w/w przepisie. W związku z tym nie można ich zaliczyć do urządzeń infrastruktury technicznej. Organ podatkowy wskazał ponadto, iż linia światłowodowa nie była odrębną inwestycją sieci telekomunikacyjnej. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że linia światłowodowa wraz z budową rurociągu stanowi jedną inwestycję realizowaną przez PERN. Nieuzasadnione w opinii organu podatkowego było także twierdzenie Stowarzyszenia, że otrzymane odszkodowanie stanowi przychód z działalności rolniczej, do której nie stosuje się przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pojęcie "działalności rolniczej" - dla celów podatku dochodowego - zostało określone w art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji określonej ustawą wynika, że do przychodów z działalności rolniczej zalicza się wyłącznie przychody bezpośrednio pochodzące z tej działalności polegającej m.in. na wytwarzaniu produktów roślinnych, zwierzęcych czy też hodowli. Wszelkie inne przychody związane tylko z działalnością rolniczą, a nie pochodzące z działalności rolniczej nie podlegają zwolnieniu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie wniosków zawartych w piśmie z 26.05.2008 r., to jest przeprowadzenie dowodu z dokumentów takich jak: plan zagospodarowania przestrzennego, umów cywilno-prawnych zawartych 12.06.2004 r., pozwolenia na budowę linii telekomunikacyjnej oraz pozwolenia na budowę rurociągu naftowego. Podatkowy organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji rozpoznał ten wniosek i postanowieniem nr [....] z [....].05.2008 r. odmówił przeprowadzenia dowodów z dokumentów takich jak: umowy cywilno-prawne zawarte 12.06.2004 r., pozwolenia na budowę linii telekomunikacyjnej oraz pozwolenia na budowę rurociągu naftowego. W związku z tym, iż organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku dot. przeprowadzenia dowodu z planu zagospodarowania przestrzennego, a wniosek ten ponowiono w złożonym odwołaniu, organ odwoławczy postanowieniem Nr[....] rozstrzygnął w tym zakresie odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Na decyzję organu odwoławczego Stowarzyszenie wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów podatkowych oraz przepisów o gospodarce gruntami i przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych kwalifikując przedmiotowe odszkodowanie jako przychód pochodzący z innych źródeł wynikający z umowy. Wskazano także na nierozpoznanie wniosków zawartych w złożonych pismach. Zarzucono nieprzeanalizowanie treści umów, operatów szacunkowych, pozwolenia na budowę linii telekomunikacyjnej i rurociągu, uchwały Rady Gminy w zakresie zmiany zagospodarowania przestrzennego i przeznaczeniu gruntu pod wyżej wymienione inwestycje, przez co nie został wyjaśniony stan prawny tych inwestycji: Stowarzyszenie wniosło o: 1.rozpatrzenie skargi pod względem merytorycznym, 2.uchylenie w całości wyżej wymienionej decyzji, 3.umorzenie w całości postępowania podatkowego, 4.nakazaniu zwrotu niesłusznie pobranego podatku wraz z odsetkami. Stowarzyszenie w skardze wskazało, że rolnicy jak i PERN w P. ulegli sugestii organu skarbowego i według wskazówek zawartych w autoryzowanym artykule zamieszczonym w lokalnej gazecie "Głos S." opłacili nienależny podatek, co uczynił również Podatnik. Jak wynika z operatu szacunkowego otrzymane odszkodowanie nie powinno być jednak przedmiotem opodatkowania, gdyż wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw i przepisów wykorzystywanych wydanych na podstawie tych ustaw. Wykonawcą wyżej wymienionej inwestycji było konsorcjum "P.-M." z siedzibą w W. działając na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez PERN "P." w P.. Przedsiębiorstwo "P.-M." działające w imieniu wykonawcy zwróciło się pismem do Urzędu Gminy w S. o dokonaniu zmiany przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku dołączono załącznik o treści: "Charakterystyka projektowanej III-ciej nitki rurociągu odcinka wschodniego, w którym zapisano podstawę prawną wypłaty odszkodowania oraz sposób naliczania wysokości odszkodowania". Urząd Gminy w S. opracował nowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym określił tereny potrzebne do budowy rurociągu i linii telekomunikacyjnej oraz wyznaczył tereny sieci rurociągów. Sieć rurociągów składa się z czterech nitek, które są zlokalizowane obok siebie tworząc sieć tych urządzeń. Miejscowy plan ograniczył sposób korzystania z gruntu poprzez zakaz wznoszenia wszelkich budowli niezwiązanych z rurociągiem oraz składowanie w tej strefie materiałów palnych takich słoma, siano i drewno oraz wykluczono możliwość sadzenia lasów i sadów zakazując jednocześnie przekształcenia użytków zielonych na grunty orne. Ponadto wyłączono czasowo decyzją Wojewody P. Nr [....] z dnia [...].03.2004 r. z produkcji rolnej i leśnej grunty w ilości 7,7182 ha. Na budowę linii telekomunikacyjnej wydano pozwolenie Nr [...] z dnia [...].10.2003 r. oraz rurociągu Nr [...] z dnia [...].02.2005 r. Do wydania pozwolenia na budowę linii telekomunikacyjnej i rurociągu naftowego firma ubiegająca się o pozwolenie winna dysponować zgodą właściciela na udostępnienie gruntu. Zostało to uregulowane umową zgodnie z przepisami to jest: ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz o gospodarce gruntami. W opinii Skarżącej wysokość odszkodowania zastała naliczona w oparciu o przepisy, które zostały wyartykułowane w operacie szacunkowym. Operat szacunkowy był sporządzony przez rzeczoznawcę zgodnie z przepisami zawartymi w operacie szacunkowym na zlecenie konsorcjum "P.-M.". Rolnicy nie dysponowali operatami szacunkowymi, a jedynie wyciągiem z operatu szacunkowego jako załącznik do umowy. W opinii Skarżącej rolnicy opłacają podatek rolny i nie podlegają opłatom podatku dochodowego. Organa skarbowe w tym wypadku dopuściły się niesłusznego opodatkowania przychodu z działalności rolniczej. Otrzymane odszkodowanie jest zwolnione z opodatkowania na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 2 ust. 1, art. 21 ust. 3, art. 21 ust. 29, art. 21 ust. 120. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 2 lutego 2008 r. pełnomocnik Skarżącej sprecyzował zarzuty zawarte w skardze w ten sposób, że wskazał na naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 21 i odpowiednio art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez ich błędne zastosowanie oraz art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Pełnomocnik wyjaśnił, że organ odpowiadając na skargę wskazał na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zdaniem pełnomocnika nie miał zastosowania w sprawie, z uwagi na to, że odszkodowanie wypłacone skarżącemu dotyczy przyszłych szkód, które powstaną z powodu wydania w dniu [...].10.2004 r. decyzji administracyjnej o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. Zawarta umowa jest konsekwencją wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, a nie powstałej szkody. Z tego powodu stan faktyczny sprawy jest inny niż wskazany w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, który się wypowiadał w sprawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń prawa w działaniach organów administracji publicznej nie stwierdził. Na wstępie Sąd zauważa, iż dominującą wykładnią norm podatkowych jest wykładnia językowa ze ścisłym rozumieniem tekstu prawnego, w szczególności jeżeli chodzi o wszelkie zwolnienia czy też ulgi podatkowe. Oznacza to, iż jakakolwiek wykładnia rozszerzająca, czy też zawężająca jest co do zasady niedopuszczalna. Natomiast wykładnia systemowa i celowościowa służą interpretacji prawa podatkowego jedynie w granicach zakreślonych przez wykładnię językową. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu: a) ustanowienia służebności gruntowej, b) rekultywacji gruntów, c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie - w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), W myśl art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się urządzenie albo modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, ciepłowniczych, elektrycznych gazowych i telekomunikacyjnych. W związku z powyższym należy się zgodzić z organem podatkowym, iż rurociągu naftowego nie można zaliczyć do urządzeń infrastruktury technicznej. Tego rodzaju urządzenie nie zostało bowiem wprost wymienione w cyt. artykule. A zatem odszkodowanie otrzymane za szkody powstałe w uprawach rolnych i rekultywacji gruntów wyrządzone budową rurociągu naftowego nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust 1 pkt 120 u.p.d.o.f. W przedmiotowej sprawie jedną inwestycją objęta byłą budowa rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową, tytułem której to inwestycji Podatnik otrzymał odszkodowanie. W opinii Sądu organy podatkowe nie naruszyły także postanowień art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód, W opinii sądu w przedmiotowej sprawie zarówno wysokość jak również zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, ale wynikają z dwóch umów zawartych w dniu 12.06.2004 r. Nie może mieć tu zatem zastosowania wskazany wyżej przepis prawa. Wbrew twierdzeniom Skarżącej wysokość odszkodowania nie została naliczona w oparciu o przepisy ustawy o gospodarcze nieruchomościami. Otóż w oparciu o te przepisy rzeczoznawca majątkowy sporządził jedynie operat szacunkowy (karta 30/5 akt adm. org. odwoławczego). Jak wynika z akt sprawy Podatnik otrzymał odszkodowanie na podstawie umów z dnia 12 czerwca 2004 r. Z § 5 tychże umów wynika, iż PERN "P." S.A. zobowiązał się dokonać zapłaty odszkodowania za szkody rzeczywiste i utracone korzyści wyrządzoną budową rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi, a w szczególności straty w zasiewach, uprawach i zbiorach za okres faktycznego wyłączenia gruntu, straty w mieniu ruchomym i nieruchomym w tym drzewa i rośliny, utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości spowodowane umieszczeniem na nieruchomości rurociągu naftowego wraz z linią światłowodową i urządzeniami towarzyszącymi. Załącznikiem zaś do umowy jest operat szacunkowy wartości odszkodowania sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wysokość przewidywanych szkód. Zgodnie z tym operatem odszkodowanie określono w wysokości 26.061 zł i 5.399 zł. Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem, iż przedmiotowe umowy są konsekwencją decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Przede wszystkim wniosek taki nie płynie z treści tych umów. Ponadto decyzja o wyłączeniu z produkcji rolnej została wydana przez Starostę Powiatowego w S. dopiero w dniu 18 października 2004 r. (karta 3 akt adm. org. odwoławczego). W przedmiotowej sprawie nie miał również zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50 % od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu. Jak już wcześniej wskazano przedmiotowe odszkodowania nie zostały wypłacone stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, co oznacza, że podstawa prawna tych świadczeń nie wynikała z tej ustawy. W przedmiotowej sprawie nie było także mowy o wywłaszczeniu nieruchomości. Ponadto Sąd zauważa, iż na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej. Pojęcie "działalności rolniczej" - dla celów podatku dochodowego - zostało określone w art. 2 ust. 2, zgodnie z którym działalnością rolniczą w rozumieniu ust. 1 pkt 1 jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu. Wynika z powyższego, iż działalnością rolniczą jest jedynie produkcja roślinna i zwierzęca i tylko do przychodów uzyskanych z tej działalności (produkcji rolnej) nie stosuje się przepisów powołanej ustawy. Odnosząc to do postawionego zarzutu Skarżącego dotyczącego niezaliczenia otrzymanego odszkodowania na podstawie zawartej umowy do przychodów z działalności rolniczej Sąd zauważa, iż działalność rolnicza zdefiniowana, jak to już wskazano powyżej, została w u.p.d.o.f. Zatem do przychodów z tej działalności zalicza się wyłącznie przychody bezpośrednio pochodzące z działalności rolniczej a nie wszelkie przychody związane z tą działalnością. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9) u.p.d.o.f. wprost stwierdza, że źródłami przychodów są inne źródła. Natomiast art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Użycie przez ustawodawcę w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. zwrotu "w szczególności" wskazuje na to, iż wyliczenie przychodów z innych źródeł nie ma charakteru wyczerpującego, a katalog zawartych wyliczeń przychodów jest jedynie przykładowy. To przykładowe wyliczenie przychodów stanowi swego rodzaju wskazanie intencji ustawodawcy w zakreśleniu kategorii zaliczanych do "przychodów z innego źródła". W opinii Sądu stan faktyczny w sprawie został przez organy podatkowe ustalony poprawnie. W konsekwencji niezasadne były zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów procedury z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło