I SA/Bk 427/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-11-28
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru metodą wartości transakcyjnej, jeśli powzięły uzasadnione wątpliwości co do całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej sumy, nawet jeśli cena transakcyjna jest niższa od cen rynkowych podobnych towarów w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo odstąpić od ustalenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej, jeśli powzięły uzasadnione wątpliwości co do całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej sumy. Wątpliwości te mogą wynikać z rażącego odstępstwa ceny transakcyjnej od wartości rynkowej towaru w kraju jego pochodzenia. W takiej sytuacji, po wykazaniu niemożności zastosowania kolejnych metod, organy mogą zastosować metodę "ostatniej szansy", opierając się na dostępnych danych, w tym opiniach biegłych i katalogach rynkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej używanego, uszkodzonego samochodu osobowego marki DODGE, importowanego z USA. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną przez stronę wartość transakcyjną, uznając ją za rażąco niską w porównaniu do cen rynkowych podobnych pojazdów w USA. Po powołaniu biegłego i analizie dokumentów, organy celne określiły wartość celną pojazdu, co skutkowało naliczeniem długu celnego, podatku akcyzowego i VAT. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego i innych ustaw.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.),, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P.H.U.P J. S., K. i H. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej samochodu oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] czerwca 2007 r., nr [....], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego
w B. z [..] maja 2007 r., nr [...], określającą F.H.U.P. "A" s.c. [...] J. S., K Ż., H. Ż. (zwanej dalej Skarżącą lub Stroną ), kwotę długu celnego, podatku akcyzowego
i podatku od towarów i usług.
W dniu 12.02.2007 r. przedstawiciel skarżącej – agencja celna zgłosiła
do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci używanego samochodu osobowego marki DODGE, wyprodukowanego w 2005 roku, o pojemności skokowej silnika 3 800 cm3. Do zgłoszenia celnego załączono, m.in. fakturę nr 16/12/2006 z dnia 22.12.2006 r. wystawioną przez firmę C. E., [...], USA na rzecz Strony, dotyczącą zakupu samochodu osobowego marki DODGE Caravan, wyprodukowanego w 2005 roku, za kwotę 1 850,00 USD ( cena pojazdu -1500,00 USD + koszt transportu do B. - 350,00 USD ), świadectwo odzysku pojazdu ( Certificate of Salvage for a Vehicle ), wystawione przez władze stanu Pannsylvania, kontrakt z dnia 04.12.2006 roku zawarty pomiędzy firmą C. E. z USA, będącą sprzedawcą przedmiotowego pojazdu i Stroną dotyczący "płatności za zakupione samochody przez firmę A."
Organ celny przeprowadził rewizję celną towaru i kontrolę dokumentów załączonych do zgłoszenia. W wyniku rewizji ustalono, iż przedmiotem zgłoszenia celnego był używany, uszkodzony samochód osobowy marki DODGE GRAND CARAVAN, wyprodukowany w 2005 roku, o pojemności skokowej silnika 3 800 cm3, posiadający widoczne uszkodzenia i braki, a mianowicie zarysowany błotnik prawy tylny
i drzwi prawe tylne, uszkodzony błotnik, uszkodzone drzwi prawe przednie, uszkodzoną oś koła prawego z przodu, uszkodzony zderzak przedni, zarysowaną obudowę lampy prawej przedniej, uszkodzoną felgę prawą tylną, dwie wystrzelone poduszki powietrzne, brak kluczyków.
Przeprowadzono analizę wartości pojazdu tej samej marki, typu i roku produkcji
z wykorzystaniem informacji zawartych w krajowym katalogu INFO-EKSPERT
oraz danych uzyskanych z notowań internetowych na rynku kraju eksportu (USA). Organ stwierdził, na podstawie notowań internetowych na rynku USA, że najniższa wartość używanego, nieuszkodzonego pojazdu marki DODGE GRAND CARANAN, wyprodukowanego w 2005 roku wynosi 14 310,00 USD (w późniejszych czynnościach ustalono na stronach internetowych cenę pojazdu uszkodzonego w kwocie 5 650,00 USD, zaś aut nieuszkodzonych w kwotach od 9 500,00 USD do 16 669,00 USD ).
Mając na uwadze ww. okoliczności zgromadzone w toku weryfikacji zgłoszenia celnego, jak też załączone do zgłoszenia dokumenty, pismem z dnia 13.02.2007 roku organ poinformował przedstawiciela bezpośredniego Skarżącej o powzięciu wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej, jak też o konsekwencjach powyższego, wynikających z przepisu art.181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia
2 lipca 1993 roku wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Jednocześnie, mając za podstawę opisane wyniki weryfikacji, organ powołał
w charakterze biegłego celem określenia wartości rynkowej ww. pojazdu
z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia, przebieg oraz podania źródła
na podstawie którego określono wartość.
W dniu 14.02.2007 r. Skarżąca złożyła do akt sprawy oświadczenie, datowane 05.12.2006 roku, opatrzone na wstępie informacją "dotyczy wszystkich zakupów samochodów od C. E. w USA", przedstawiające okoliczności, w jakich nabywa w USA pojazdy oferowane na stronach internetowych, warunki ich transportu do kraju, jak też zasady płatności z tytułu dokonanych transakcji na rzecz dostawcy zagranicznego.
Biegły określił wartość rynkową przedmiotowego samochodu w kwocie 30 700 zł brutto, podając przy tym źródło, na podstawie którego określił wartość, jak też opis sposobu obliczenia tejże wartości z zastosowaniem korekt z tytułu wyposażenia dodatkowego, przebiegu, uszkodzeń, jak też współczynnika zbywalności. Biegły dodatkowo złożył wyjaśnienie dotyczące zasadności zastosowania współczynnika zbywalności.
Organ pierwszej instancji dopuścił jako dowód w sprawie 13 faktur wystawionych w roku 2006 i 2007 na różne osoby, dotyczących kosztów transportu morskiego samochodów z USA do Polski i kosztów portowo – spedycyjnych. Ponadto w piśmie z dnia 07.02.2007 roku Skarżąca wyjaśniła, że z tytułu pomocy udzielanej w Polsce firmie amerykańskiej C. E. (użyczenie placu na samochody, pierwsze zgłoszenie kontenera, zebranie dokumentów), za pośrednictwem której uczestniczy w licytacjach pojazdów na rynku amerykańskim, nie płaci ww. podmiotowi prowizji w wysokości 100 USD, stąd za tą pomoc ma pojazdy tańsze o 100 USD i dodatkowo możliwość nieograniczonej licytacji. Płatność na rzecz sprzedawcy (firmy C. E. ) realizuje w terminie
30-dniowym od dnia dostawy kontenera.
Weryfikując opinię biegłego organ pierwszej instancji nie uwzględnił zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu współczynnika zbywalności ( 0,63 ) uzasadniając, że korekta ta nie może być przyjęta przy ustalaniu wartości rynkowej importowanego pojazdu
dla potrzeb ustalenia jego wartości celnej, bowiem dotyczy elementów, które są wtórne
dla dokonanego importu, np. popularności rynkowej danego modelu, łatwości jego zbycia, możliwości pozyskania części zamiennych pochodzących z obrotu poza siecią producenta lub odzyskiwanych z demontażu. Stwierdził, że elementy z uwagi na które zastosowano współczynnik zbywalności nie są związane z wartością transakcyjną w rozumieniu art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ponadto uszkodzenia i braki stwierdzone w pojeździe zostały uwzględnione na kolejnych etapach zawartej w opinii wyceny wartości rynkowej.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 maja 2007 r. określił od sprowadzonego pojazdu kwotę długu celnego, podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług.
W następstwie odwołania się od ww. decyzji Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W opinii organu odwoławczego art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego ( WKC ) określa, jako zasadę, iż wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna, to znaczy cena faktycznie należna
lub zapłacona za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana,
o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 (metoda ustalania wartości celnej nazwana metodą wartości transakcyjnej). Jednak przepis art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze
do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny uprawnia organy celne do niestosowania tej metody, jeżeli organy mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. W ustępie 2 artykułu 181 a stwierdza się natomiast, że jeżeli organy celne mają wątpliwości, o których wspomniano w ustępie 1, to mogą
one zażądać przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają,
to organy celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji, podać danej osobie
na piśmie, o ile się o to zwróciła, powody wątpliwości i dać jej możliwość ustosunkowania się do nich. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie.
Stosowne regulacje określają postępowanie organu celnego (będącego również organem podatkowym) w przypadku, gdyby w trybie weryfikacji zgłoszenia celnego ustalono inny stan faktyczny, aniżeli zadeklarowany przez Stronę i opisany
w przedstawionych organowi dokumentach. Art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zobowiązuje w takim przypadku organ do podjęcia niezbędnych działań, zgodnie
z wydanymi przepisami, w celu uregulowania sytuacji z uwzględnieniem nowych danych, którymi organy dysponują. Regulacje zawarte w przepisach celnych - art. 23 ust. 2 Prawa celnego, lub podatkowych -art. 20 ust. 4 ustawy z 23.01.2004 roku o podatku akcyzowym
i art. 34 ust. 1 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług obligują organ w takim przypadku do określenia, w oparciu o nowe dane, kwoty długu celnego lub rozstrzygnięcia
o nadaniu przeznaczenia celnego, jak też określenia kwot akcyzy i podatku od towarów
i usług w drodze decyzji naczelnika urzędu celnego.
W przypadkach powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej organ zobowiązany jest zatem do uregulowania sytuacji, poprzez wydanie decyzji uwzględniającej nowe dane (art. 78 WKC). Uwzględniając natomiast treść art. 68 Kodeksu, organ celny pierwszej instancji dokonał kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, analizy stanu towaru w dniu zgłoszenia (protokół z rewizji celnej), jak też porównał cenę zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym
z cenami podobnych pojazdów na rynku USA, jak też ceną uzyskaną z systemu komputerowego INFO-EKSPERT.
W opinii organu odwoławczego biorąc pod uwagę fakt, iż cena za pojazd wskazana
w fakturze (1.850 USD) była rażąco niska w porównaniu do cen pojazdu tej samej marki, roku produkcji, kraju eksportu (USA) uzyskanych za pośrednictwem internetu, nawet
przy przyjęciu znacznej korekty tej ceny z tytułu stwierdzonych w trakcie rewizji uszkodzeń, organ celny powziął uzasadnione wątpliwości, czy cena ta stanowi całkowitą kwotę zapłaconą za sprowadzony samochód. Wątpliwości organu wzbudziły również koszty transportu z USA do B. w wysokości 350,00 USD, w sytuacji, gdy zebrane dowody, dopuszczone postanowieniem organu pierwszej instancji wykazują wyższe ceny różnych przewoźników. Przy czym, dodatkowo należy mieć na uwadze, że do kosztów transportu niezbędnych do ustalenia wartości celnej winny być również doliczone koszty załadunku, rozładunku, przeładunku w Gdyni, obsługi spedycyjnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na okoliczności sprawy, w szczególności, w związku z faktem, iż przedmiotem zgłoszenia był pojazd uszkodzony, którego wartość celna budziła uzasadnione wątpliwości, organ celny pierwszej instancji zasadnie powołał biegłego rzeczoznawcę. Uznał bowiem, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, stąd też wiedza rzeczoznawcy niezbędna jest do wykonania zadań zleconych biegłemu.
Z materiału dowodowego wynika, że organ wnikliwie sprawdził, na jakich przesłankach oparta jest opinia i czy wypełnia określone przez organ zadania, niezbędne do ustalenia stanu pojazdu i jego wartości rynkowej
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. organ pierwszej instancji dokonując weryfikacji opinii biegłego T. B. zasadnie nie uwzględnił, przy ustaleniu wartości rynkowej pojazdu, korekty z tytułu współczynnika zbywalności, jako elementu wtórnego dla importu przedmiotowego pojazdu i dokonanego zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy w pełni podziela argumentację w tym zakresie zawartą w wydanej decyzji,
jak też uzasadnienie dla innych zastosowanych przez biegłego korekt.
Według organu odwoławczego Skarżąca nie poparła żadnym dowodem swojej tezy, iż ceny na zachodnim i wschodnim wybrzeżu USA "są diametralnie różne." Należy przy tym podkreślić, że materiał porównawczy w postaci wydruków internetowych zawierających ceny z kraju eksportu wykorzystany został przez organ jedynie na etapie weryfikacji zgłoszenia celnego i przedłożonych dokumentów i stanowił podstawę do zakwestionowania wartości celnej. Ustalenie wartości nastąpiło natomiast, zgodnie z treścią art. 31 WKC, na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie - w oparciu o opinię biegłego sporządzoną
z wykorzystaniem specjalistycznego, krajowego katalogu INFO-EKSPERT. Ponadto wskazano, iż przy ustalaniu wartości celnej towaru nie mogą być brane pod uwagę (nawet szacunkowe) koszty części zamiennych i naprawy przedmiotowego pojazdu. Stopień uszkodzenia pojazdu powinien być wyrażony procentowo lub podany wskaźnikiem, określającym przybliżoną wielkość uszkodzenia podzespołów i części w stosunku
do wartości całego pojazdu.
Pomniejszanie wartości celnej o procentowy stopień uszkodzeń i braków
bez uwzględnienia potencjalnych kosztów naprawy uzasadnione jest tym, że przy tym samym stopniu uszkodzenia koszty naprawy mogą być w znacznym stopniu zróżnicowane. Zależy to między innymi od dowolności cen części i zróżnicowania stawek za robociznę. Istotny wpływ na wielkość kosztów mają również takie czynniki jak: różne technologie napraw, konieczność wykonania operacji dodatkowych, np. ustawienie pojazdu na ramie pomiarowej, pomiary, korekty, pasowania, regulacje, itp.
Według organu odwoławczego dla organów celnych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego,
a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Dlatego też, w przedmiotowej sprawie, przy przeprowadzaniu kalkulacji metodą "ostatniej szansy" (art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego), oparto się na ww. ocenie technicznej. Do celu ustalania wartości celnej
z wykorzystaniem katalogowej, średniej wartości rynkowej nieuszkodzonego samochodu używanego, należy stosować jedynie korekty w odniesieniu do średniego dla tego rocznika stanu technicznego, nie zaś w odniesieniu do stanu technicznego samochodu nowego, wyposażonego w nowe, oryginalne części producenta.
Zasady ustalania wartości rynkowej używanych samochodów osobowych dla celów ustalenia wartości celnej wynikają ze szczególnych regulacji prawnych, dla których podstawę stanowi umowa międzynarodowa, jaką jest Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. Zawarte w Porozumieniu postanowienia nakazują uwzględnianie w wycenie stopnia zużycia, w tym również uszkodzeń, badanego samochodu w porównaniu do średniego stanu technicznego
dla samochodów z tego rocznika, ujętych w katalogach zawierających krajowe średnie ceny rynkowe. W procesie wyceny używanego samochodu osobowego do potrzeb celnych
nie należy natomiast w sposób automatyczny stosować zasad stosowanych przy wycenie krajowej wartości samochodu do celów postępowania cywilnoprawnego (np. dla określenia wysokości należnego odszkodowania za utracony lub zniszczony pojazd).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że uprawnienie do ustalania wartości celnej leży
w wyłącznej gestii organu celnego, co wynika wprost z przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wskazał ponadto, że zgodnie z art. 214 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego kwota należności przywozowych określana jest wg elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Dług celny zaś w niniejszym przypadku powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 Kodeksu), to jest w dniu
2.02.2007 r. W chwili zaś, kiedy to od daty zgłoszenia upłynęły 4 miesiące, a zwolnienie towaru celem użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą miało miejsce w dniu
12.04.2007 roku, badanie nie było zatem celowe, gdyż wynik tego badania nie mógłby stanowić podstawy ustalenia wartości celnej.
W skardze skierowanej do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 29 ust. 1, art. 31, art. 68, art. 71 i art. 220 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG)
Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz.WE L 302 z 19.10.1992 r.), ostatnio zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 648/2005 z dnia 13.04.2005 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (EWG) nr. 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz.WE L 117 z 04.05.2005 r.),
- art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EW) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm.),
- art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług,
- art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 20 ust. 2 i art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
- art. 180, art. 187, art. 191 i art. 200 ustawy Ordynacja Podatkowa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż nie jest dopuszczalne ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z uśrednionymi cenami towarów podobnych
na rynku krajowym. Kalkulacja wartości celnej może mieć miejsce dopiero podczas ustalania wartości przy zastosowaniu jednego ze sposobów wynikających z przepisów Wspólnotowego kodeksu celnego, a zatem już po skutecznym wyeliminowaniu podstawowej zasady z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu celnego.
Wobec braku uzasadnionych wątpliwości co do faktycznie zapłaconej ceny, należy uznać, że wartością transakcyjną jest cena (zapłacona lub należna), a nie wartość rzeczywista lub rynkowa towaru. Organ celny powinien podać przyczyny, dla których uznał przedstawiony dokument za niewiarygodny, nie jest bowiem wystarczające wskazanie cen podobnego pojazdu w oparciu o notowania internetowe z rynku kraju eksportu.
Opierając się na art. 29 ust. 3. a) Wspólnotowy Kodeks Celny należy zauważyć,
że ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana
lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego
za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające
być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. W związku z powyższym art. 29 WKC ma zastosowanie do przedmiotowej sytuacji i nie ma mowy o zastosowaniu art. 30 WKC, który przewiduje, możliwość zastosowania innej metody wyliczania wartości celnej, w sytuacji gdy wartość celna
nie może zostać ustalona przy zastosowaniu metody wartości celnej transakcyjnej.
Skarżąca nie zgadza się z poglądem organu podatkowego, zgodnie z którym jeżeli wartość transakcyjna nie odzwierciedla ceny rynkowej to należy odstąpić od tej metody
i zastosować inną. Wartością transakcyjną jest cena (zapłacona lub należna),
a nie rzeczywista lub rynkowa wartość towaru. Sama rozbieżność z cenami towarów identycznych lub podobnych na rynku eksportera nie przesądza o niewiarygodności deklarowanej ceny ani nie stwarza domniemania niewiarygodności. W gospodarce wolnorynkowej, w warunkach wysokiej konkurencji, nie jest wykluczone oferowanie nawet na tym samym rynku różnych cen przez różnych producentów, a nawet różnych cen
przez tego samego producenta, w zależność od szczegółowych warunków kontraktu dotyczących warunków płatności, dostawy czy ilości sprzedawanego towaru.
W opinii nr 2.1 Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego
w sprawie taryf celnych i handlu 1994 stwierdzono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary, nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucać z punktu widzenia artykułu 1 Porozumienia, zastrzeżeniem jednak postanowień artykułu 17, a mianowicie, że organy celne uprawnione są
do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej.
Skarżąca wskazała, iż wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego złożony przy odwołaniu nie został nawet rozpatrzony. Ponadto wskazała na wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu II instancji. Z jednej strony powołując się na opinię biegłego organ ten wskazuje, że nie uwzględnił zastosowanego przez niego współczynnika zbywalności ( 0,63), jako dotyczącego elementów wtórnych
dla dokonanego importu i nie związanego z wartością transakcyjną w rozumieniu art. 29 WKC. Z drugiej strony jako przesłankę do zakwestionowania wartości transakcyjnej przyjmuje okoliczności wynikające z katalogu Info-Ekspert dotyczącego cen rynkowych pojazdów samochodowych na terenie Polski, które z ceną transakcyjną w USA nie mają nic wspólnego.
Niezasadnie zdaniem Skarżącej organ podatkowy (celny) oparł się
przy kwestionowaniu ceny transakcyjnej na notowaniach strony internetowej www.autorader.com, w sytuacji gdy nie ustalono iż zakupu pojazdu dokonano
za pośrednictwem tej witryny.
Również nieprawidłowe jest ustalenie organu I instancji (str. 7 uzasadnienia), dotyczące przyjęcia wartości bazowej wg ceny pojazdu zakupionego w krajowym salonie, pomimo że ceny takich samych pojazdów w USA są zdecydowanie niższe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia
12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Między innymi, w myśl
art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) -
w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną
w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30
i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy").
Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31.
Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości,
że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia.
Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG), może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej), informacji lub dokumentów służących
do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny).
Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki DODGE Caravan.
Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy przeanalizowały notowania pojazdów DODGE Caravan, rok produkcji 2005, oferowanych na rynku USA.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruki z witryny internetowej www.autotrader.com) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w USA na poziomie znacznie wyższym od ceny zadeklarowanej przez stronę. Jednoczesna analiza cen pojazdów na rynku polskim nie miała, co należy podkreślić, decydującego znaczenia dla faktu stwierdzenia odbiegania wartości transakcyjnej przedstawionej przez Skarżącą od cen na rynku kraju eksportu. Ponadto Sąd
nie zgadza się z zarzutem jakoby nie było podstaw do oparcia się na notowaniach strony www.autotrader.com, jeżeli wcześniej nie ustalono, iż zakupu pojazdu dokonano za pośrednictwem tej witryny. Porównanie z innymi cenami winno nastąpić z zachowaniem obiektywności i z uwzględnieniem specyfiki rynku kraju eksportu,
co nie ogranicza jednak możliwości wykorzystania każdych, zgodnych z prawem, źródeł informacji na temat cen pojazdów w USA.
Ponadto organ zakwestionował wiarygodność kwoty kosztu transportu pojazdu do B., włączając do materiału dowodowego i analizując faktury dotyczące obsługi portowej ładunku, usług spedycyjnych, transportu drogowego.
W związku z powyższym wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były uzasadnione i uprawniały do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru
na podstawie tejże metody. Organy celne szczegółowo uzasadniły też, dlaczego
nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się
na metodzie ostatniej szansy. W tych okolicznościach zatem nie można uznać
za słuszny zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 oraz art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 181a cyt. Rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r.
Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu w niniejszej sprawie
na podstawie metody ostatniej szansy, organy oparły się na opinii biegłego. Biegły
w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu w stanie jak przed szkodą biegły ustalił po zastosowaniu korekt ujemnych za przebieg oraz za wyposażenie dodatkowe, precyzyjnie określając przyczyny zastosowania takich korekt. Organy ustaliły wartość rynkową przedmiotowego pojazdu po pomniejszeniu wyliczonej przez biegłego kwoty bazowej o zastosowane w wycenie korekty z tytułu stopnia uszkodzenia oraz uszkodzeń ukrytych. Dokonana przez organy podatkowe ocena przedłożonej przez biegłego opinii jest zdaniem Sądu prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Wywody organu są logiczne, spójne i w przekonujący sposób uzasadniające, dlaczego nie uwzględniono
do podstawy obliczenia wartości rynkowej pojazdu, zastosowanej przez biegłego korekty o współczynnik zbywalności. Tok rozumowania i analizy organu
oraz przedstawiony sposób wyliczenia wartości rynkowej pojazdu, poparty prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, dał uzasadnioną podstawę
do ustalenia wartości celnej tego towaru i określenia skarżącemu długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu podatkowego, iż ze względu
na uprawnienia wynikające z art. 29 WKC oraz art. 181a rozporządzenia komisji EWG, nie nastąpiło w tej sprawie naruszenia opinii nr 2.1 komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej.
Nie można również zgodzić się z zarzutem nierozpatrzenia wniosku dowodowego strony dotyczącego przeprowadzenia kolejnej opinii biegłego. Otóż
w uzasadnieniu decyzji (str. 11 i 12) organ drugiej instancji podał zasadne motywy nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu wskazując m.in., iż ze względu
na upływ czasu od daty zwolnienia towaru celem użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą, jego badanie nie byłoby celowe. Tym samym zadośćuczynił wymogom wynikającym z art. 188 Ordynacji podatkowej.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej jakoby stanowisko organu odwoławczego było wewnętrznie sprzeczne. Dokonując swobodnej oceny dowodów organy obu instancji nie uwzględniły częściowo opinii biegłego w części dotyczącej korekty przy zastosowaniu współczynnika zbywalności. Należy natomiast podkreślić, że organy podatkowe nie przyjęły jako przesłankę do zakwestionowania wartości transakcyjnej okoliczności wynikających z katalogu Info-Ekspert.
Jako przyczynę powzięcia tych wątpliwości wskazano bowiem (str. 5 decyzji organu pierwszej instancji) notowania internetowe tego typu pojazdów na rynku USA. Wartości rynkowa z katalogu Info-Ekspert tylko potwierdzała ustalenia poczynione na podstawie analizy rynku amerykańskiego.
Oparcie się przy ustalaniu wartości celnej na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (metody "ostatniej szansy") przez organy podatkowe na notowaniach krajowych w żadnym stopniu nie stanowiło naruszenia prawa. Organy podatkowe wskazały bowiem, iż zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (WCO), przy stosowaniu tej metody ( art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego ) można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu, w tym także z wykorzystaniem wiedzy specjalisty.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności dają podstawę do przyjęcia,
iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny w sprawie. Materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo i w zgodzie z art. 180 cytowanej ustawy – Ordynacja podatkowa. Jako dowód dopuszczono bowiem wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Otóż dopuszczono dowód z opinii biegłego, przeanalizowano wartości pojazdów na rynku USA, przeanalizowano koszty związane z transportem towaru z kraju pochodzenia
do miejsca przeznaczenia. Należy również zauważyć, że organ celny w piśmie
z 13 lutego 2007 r. poinformował stronę o wątpliwościach, czy zadeklarowana
przez skarżącego wartość transakcyjna jest całkowitą faktycznie zapłaconą ceną
za przedmiotowy pojazd i pouczył o możliwości przedstawienia dowodów i wyjaśnień, potwierdzających zadeklarowaną wartość towaru. Strona nie wykazała tymczasem inicjatywy i nie przedstawiła żadnych dowodów, które jej zdaniem potwierdzałyby zadeklarowaną wartość towaru. Działania organów w niniejszej sprawie ocenić należy zatem jako obiektywne i bezstronne, zmierzające do wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzone w sprawie dowody i ich ocena wskazują, że wyciągnięte zostały logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski w zakresie wątpliwości, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej pojazdu oraz ustalenia wartości rynkowej tego pojazdu. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania, co znajduje swój wyraz w uzasadnieniu jego decyzji. Nieuzasadnione są zatem zarzuty skargi naruszenia art. 120, art. 121
§ 1, art. 180, art. 187 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wobec tak zebranego i ocenionego materiału dowodowego organ odwoławczy miał kompetencję do zastosowania art. 233 § 1 pkt 1 tejże ustawy i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
W sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 200 Ordynacji podatkowej, albowiem zarówno organ pierwszej instancji (pismem z dnia 11.04.2007 r., karta 67), jak również drugiej instancji (pismem z dnia 29.05.2007 r., karta 89) zawiadomiły stronę (podmioty reprezentujące Skarżącą) o uprawnieniu przysługującym
z ww. przepisu prawa.
Skarżąca nie sprecyzowała, na czym miało polegać naruszenie przez organy podatkowe art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 10 ust. 1 pkt 4
i ust. 8, art. 20 ust. 2 i art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Niemniej jednak Sąd nie stwierdził w sprawie naruszenie ww. przepisów prawa.
Nie ma w sprawie znaczenia powoływanie się przez Skarżącą na inne wyroki wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny albowiem zapadły one w odmiennym stanie faktycznym.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło