I SA/Bk 428/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-04-01
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.07.2013 r. (sygn. SK 18/09) istnieje podstawa prawna do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2006?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją RP w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. Tym samym przepis ten utracił moc prawną w odniesieniu do okresu objętego zaskarżoną decyzją, co skutkuje brakiem podstawy prawnej do jej wydania. W związku z tym, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2006 r. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów podatkowych dotyczących stanu mienia na początku i końcu roku 2006 oraz możliwości poczynienia oszczędności z lat poprzednich. WSA w Białymstoku uchylił poprzednią decyzję, jednak NSA uwzględnił skargę kasacyjną organu, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez WSA. Następnie, w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, WSA ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 5.117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].01.2012 r.,
nr [...] ustalającą M. P. (dalej "skarżący") zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. w kwocie 56.774 zł.
Organ odwoławczy uznał, iż zgromadzone w toku postępowania dowody dawały organowi I instancji podstawę do przyjęcia, iż małżeństwo E. Z. P. i M. P., między którymi istniał ustrój wspólności majątkowej, zgromadziło w roku 2006 kwotę [...] zł, które nie znajdowało pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu i stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000, nr 14, poz. 176 ze zm., dalej w skrócie updf) podlegało opodatkowaniu w częściach równych odrębnie dla każdego z małżonków, tj. po [...] zł według stawki 75 % stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 7 updf. Oceniając ustalenia i ocenę dowodów dokonaną przez organ I instancji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania wskazując, iż rozliczenia przychodów i wydatków w tym okresie były prawidłowe. Również ustalenia w zakresie oszczędności, na które wskazywał skarżący zostały ocenione prawidłowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia
28.11.2012 r., sygn. akt I SA/Bk 220/12 uwzględnił skargę wniesioną przez skarżącego i uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu organy podatkowe nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu mienia zgromadzonego przez skarżącego na początku i na końcu 2006 roku i zwrócił uwagę na fakt, że w toku postępowania żona skarżącego złożyła oświadczenie, że na początku roku 2006 dysponowała wraz
z mężem kwotą 350.000 zł. Z wyciągów bankowych wynikało, że na lokatach bankowych na początku roku 2006 znajdowała się kwota 272143.68 zł, a skoro na końcu roku stan na rachunkach bankowych wynosił 0 zł, to niewątpliwie ta kwota stanowiła źródło pokrycia wydatków roku 2006. W ocenie Sądu, jeżeli organy skarbowe stają na stanowisku, że zgromadzone na początku roku 2006 środki
na lokatach bankowych pochodzą ze źródeł nieujawnionych, to powinny je opodatkować podatkiem od przychodów ze źródeł nieujawnionych za lata, w których skarżący te przychody uzyskał, o ile nie stoi temu na przeszkodzie art. 68 § 4 O.p. Sąd zakwestionował także oceny organów, co do możliwości poczynienia oszczędności z działalności gospodarczej z lat poprzedzających rok 2006, a także sposób rozliczenia posiadanych środków pieniężnych w roku 2006.
W efekcie Sąd przyjął, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony nieprawidłowo, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 12 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. opartą na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), w zw. z art. 122,
art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.,
art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.08.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 20 ust. 3 updf w zw. z art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił. Uchylając zaskarżony wyrok wskazał,
że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż w podatku od nieujawnionych źródeł przychodów wartość zgormadzonego mienia stanowi element podstawy opodatkowania tego roku, w którym mienie zostało zgromadzone, a nie w latach w których zostało wykorzystane do pokrycia innych wydatków. Wskazał, iż w tym przedmiocie jest utrwalone i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub przechodzące
ze źródeł nieujawnionych podlegają opodatkowaniu dopiero w momencie, gdy zostaną ujawnione w postaci poniesionych przez podatnika wydatków, a nie w roku ich faktycznego osiągnięcia. Faktyczna data uzyskania przychodów z punktu widzenia art. 20 ust. 3 updf nie ma znaczenia, w szczególności nie może prowadzić do uznania, ze zobowiązanie podatkowe do takich przychodów już wcześniej uległo przedawnieniu. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku winien uwzględnić wyżej zaprezentowane stanowisko.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasada ta doznaje wyjątku
w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, gdy stan faktyczny sprawy w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowego ustalonego stanu faktycznego należy zastosować inne przepisy odmienne od wyjaśnionych
w uchylonym wyroku przez NSA. Po drugie, w sytuacji, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym, po wydaniu orzeczenia przez NSA uległ zmianie stan prawny.
Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mianowicie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18.07.2013 r. w sprawie o sygn. SK 18/09 stwierdził, że art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012, poz. 361, tj.) w brzmieniu obowiązującym od 01.01.1968 r. do 31.12.2006 r. jest niezgodny z art. w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym powyższy przepis utracił swoją moc w okresie wskazanym w powyższym wyroku, co oznacza,
iż obecnie nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji. Powyższe organ uwzględni przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Dlatego na zasadzie art. 145 § 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję orzekając jednocześnie
o kosztach postępowania w myśl art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło