I SA/Bk 434/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant referent stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku leśnego za 2015 rok oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Wójt Gminy P. ustalił M. Z., A. K., S. B., M. O., S. M., A. M., A. M., A. O. i S. M. wymiar podatku leśnego za 2015 r. w kwocie 103 zł. Z powyższą decyzją nie zgodziła się M. Z. (dalej: "Skarżąca") i wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ ustalił, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż współwłaścicielami lasu znajdującego się na działce nr [...] o pow. 1,21 ha, oraz części działki nr [...] o pow. 4,17 ha są: M. Z. w udziale wynoszącym 23/48 części; S. B. w udziale wynoszącym 8/48 części, M. O. w udziale wynoszącym 5/48 części, A. K. w udziale wynoszącym 4/48 części, S. M. w udziale wynoszącym 8/192 części, A. M. w udziale wynoszącym 6/192 części, A. M. w udziale wynoszącym 6/192 części; S. M. w udziale wynoszącym 6/192 części oraz A. O. w udziale wynoszącym 6/192 części. Opodatkowaniu podlega część niezwolniona tj. 2,47 ha. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo odmówił Skarżącej ustalenia zobowiązania w podatku leśnym za 2015 w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza bowiem jej stanowiska, że w 2015 r. była ona wyłącznym podatnikiem podatku leśnego z tytułu samoistnego posiadania przedmiotowego lasu.. W sprawie ustalono, że pozostali współwłaściciele manifestowali swoje prawa do nieruchomości stanowiącej las, począwszy od uregulowania jej prawa własności po nabyciu udziałów w drodze spadkobrania, złożenia informacji o podatku leśnym, czynny udział w postępowaniu podatkowym w sprawie ustalenia podatku leśnego, wystąpienie do sądu powszechnego o dział spadku i zniesienie współwłasności, aż po faktyczne użytkowanie lasu. Władanie rzeczą jak jedyny właściciel tj. z wyłączeniem innych osób, wyłącza możliwość posiadania pełnego prawa własności przez kilka osób, gdyż pełnia władztwa jednej osoby wyklucza takie samo władztwo innej osoby. Twierdzenie Skarżącej o samoistnym posiadaniu w świetle powyższego co najwyżej może świadczyć o tym, że kwestia posiadania przedmiotowych działek jest przedmiotem sporu. Organ stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dowodów w sprawie aby przyjąć, że grunty leśne objęte postępowaniem znajdowały się w wyłącznym posiadaniu samoistnym Skarżącej z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Również za 2013 i 2014 r. podatek leśny był wymierzany na pozostałych współwłaścicieli lasu. Organy przyjęły, że okoliczność wymiaru podatku rolnego wyłącznie na Skarżącą jako współwłaścicielki prowadzącej to gospodarstwo w całości na podstawie art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym nie może przesądzać o opodatkowaniu podatkiem leśnej wyłącznie jej, bowiem w przeciwieństwie do ustawy o podatku rolnym, ustawa o podatku leśnym nie przewiduje takiej możliwości. Na gruncie podatku rolnego nie można posługiwać się cywilistyczną definicją gospodarstwa rolnego, która uwzględnia grunty leśne, ponieważ ustawa o podatku rolnym zawiera własną legalną definicję gospodarstwa rolnego i organ podatkowy nie ma prawa wychodzić poza tą definicję. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 roku, o podatku leśnym (Dz.U. z 2013 r. poz.465) w zw. z art. 6c ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016, poz. 617), poprzez ustalenie wysokości należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku leśnego i rolnego w dwóch odrębnych decyzjach, podczas gdy stan faktyczny uzasadniał ustalenie wysokości należnego zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w ramach jednej decyzji, ustalającej wymiar zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i leśnego. - art. 2 ustawy z dnia z dnia 30 października 2002 roku, o podatku leśnym poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca jest posiadaczem samoistnym gruntu leśnego. Na tej podstawie pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Podkreślono, że organ podatkowy decyzję w zakresie ustalenia wymiaru podatku rolnego na rok 2015 wystawił wyłącznie na Skarżącą, w której posiadaniu gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 1 ustawy o podatku rolnym się znajduje w całości i która je prowadzi od trzydziestu lat. Zdaniem strony skarżącej, w tej sytuacji ustalenie wymiaru podatku leśnego powinno zostać ustalone łącznie w ramach jednej decyzji. Niezależnie od tego, jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Skarżąca jest posiadaczem samoistnym nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Las wchodzi w skład tego gospodarstwa rolnego. Tymczasem organ podatkowy kwestii tej należycie nie rozważył. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 374) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku leśnym podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3; posiadaczami samoistnymi lasów; użytkownikami wieczystymi lasów; posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym stanowi, że jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Zgodnie natomiast z ust. 4. art. 3 ustawy jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie z art. 3 ustawy o podatku leśnym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, z zastrzeżeniem ust. 3, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 ustawy). Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2014 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2014r. (M.P. z 2014r., póz. 955) średnia cena sprzedaży drewna, obliczona według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2014 r., wyniosła 188,85 zł za 1 m3 czyli równowartość pieniężna 0,220 m3 drewna wynosi 41,5470 zł. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż współwłaścicielami lasu znajdującego się na działce nr [...] o pow. 1,21 ha, oraz części działki nr [...] o pow. 4,17 ha są: M. Z. w udziale wynoszącym 23/48 części; S. B. w udziale wynoszącym 8/48 części, M. O. w udziale wynoszącym 5/48 części, A. K. w udziale wynoszącym 4/48 części, S. M. w udziale wynoszącym 8/192 części, A. M. w udziale wynoszącym 6/192 części, A. M. i w udziale wynoszącym 6/192 części; S. M. w udziale wynoszącym 6/192 części oraz A. O. w udziale wynoszącym 6/192 części. Część powierzchni działek (2,91 ha), której wiek lasu nie przekracza 40 lat, jest zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o lasach. Pozostała część - 2,47 ha podlega zaś opodatkowaniu. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest ustalenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia podatku leśnego. Skarżąca uważa, że to ona jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne w całości i jednocześnie posiadacz samoistny gruntu leśnego jest jedynym podatnikiem podatku rolnego i leśnego, które powinny zostać ustalone w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji na podstawie art. 6a ustawy o podatku leśnym oraz art. 6c ustawy o podatku rolnym. Pozostali współwłaściciele i organ I instancji uważają natomiast, że podatek leśny powinien zostać wymierzony na każdego współwłaściciela w odrębnej decyzji na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy o podatku leśnym. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy organy prawidłowo odmówiły skarżącej M. Z. ustalenia zobowiązania w podatku leśnym za 2015 w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana została w sposób odpowiadający art. 191 O.p i nie potwierdza stanowiska skarżącej, że w 2015r. była ona wyłącznym podatnikiem podatku leśnego z tytułu samoistnego posiadania przedmiotowego lasu. Okoliczność ta nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. W judykaturze zauważa się, że posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nie posiadającym, (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 577/12). Z akt sprawy wynika natomiast, że pozostali ze współwłaścicieli manifestowali swoje prawa do nieruchomości stanowiącej las, począwszy od uregulowania jej prawa własności po nabyciu udziałów w drodze spadkobrania, złożenia informacji o podatku leśnym, czynny udział w postępowaniu podatkowym w sprawie ustalenia podatku leśnego, wystąpienie do sądu powszechnego o dział spadku i zniesienie współwłasności, aż po faktyczne użytkowanie lasu (pismo Pani A. K. z dnia [...] marca 2015r.) Władanie rzeczą jak jedyny właściciel tj. z wyłączeniem innych osób, wyłącza możliwość posiadania pełnego prawa własności przez kilka osób, gdyż pełnia władztwa jednej osoby wyklucza takie samo władztwo innej osoby. Twierdzenia skarżącej o samoistnym posiadaniu w świetle powyższego co najwyżej może świadczyć o tym, że kwestia posiadania przedmiotowych działek jest przedmiotem sporu. W trakcie postępowania podatkowego skarżąca nie wykazała, aby przedmiotowy las znajdował się w jej posiadaniu samoistnym. Należy wskazać, że jakkolwiek na organach podatkowych ciąży obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności mających dla niej znaczenie, to jednak nie zwalnia to strony takiego postępowania od obowiązku przedstawiania dowodów, które znane są tylko jej i aktualnie mogą mieć znaczenie dla jej praw i obowiązków. Strona taka nie może się powoływać na okoliczności, których w postępowaniu takim nie wykazała, a okoliczności te nie były organowi znane. W tym zakresie to właśnie na stronie ciąży obowiązek dowodowy. Brak jest jakichkolwiek dowodów w sprawie, aby przyjąć że grunty leśne objęte niniejszym postępowaniem znajdowały się w wyłącznym posiadaniu samoistnym skarżącej z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Również za 2013 i 2014r. podatek leśny był wymierzany na pozostałych współwłaścicieli lasu. Rację ma zatem organ, że okoliczność wymiaru podatku rolnego wyłącznie na skarżącą jako współwłaścicielki prowadzącej to gospodarstwo w całości na podstawie art. 3 ust.6 ustawy o podatku rolnym nie może przesądzać o opodatkowaniu podatkiem leśnej wyłącznie skarżącej, bowiem w przeciwieństwie do ustawy o podatku rolnym, ustawa o podatku leśnym nie przewiduje takiej możliwości. Zgodzić się należy również z organem, że na gruncie podatku rolnego nie można posługiwać się cywilistyczną definicją gospodarstwa rolnego, która uwzględnia grunty leśne, ponieważ ustawa o podatku rolnym zawiera własną legalną definicję gospodarstwa rolnego i organ podatkowy nie ma prawa wychodzić poza tą definicję. Wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają zatem bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem leśnym. Konflikty pojawiające się w stosunkach między współwłaścicielami należą do materii prawa cywilnego i nie mogą rodzić konsekwencji na gruncie podatku leśnym, z uwagi na jednoznaczną treść art. 2 ust. 4 ustawy o podatku leśnym (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 1748/06). Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (por. art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 par. 1 Kodeksu cywilnego oraz L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny., Wyd. Prawn. C.H. Beck Warszawa 2005, str. 185). Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Wskazane okoliczności mogą mieć wpływ na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają jednak poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego. Do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 2 ust. 4 ustawy o podatku leśnym zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku leśnym współwłaścicieli. Organ podatkowy nie jest uprawniony do wyboru podmiotów, w stosunku do których podejmowane będą czynności zmierzające do powstania zobowiązania podatkowego. Solidarność obowiązku na gruncie prawa podatkowego, wyrażająca się w możliwości wyboru dłużnika, od którego wierzyciel będzie dochodził należności, oznacza jedynie prawo do wyboru podmiotu, w stosunku do którego będzie prowadzona egzekucja. Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.