I SA/Bk 44/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-04-06

Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając dochód podatnika z działalności gospodarczej, powinien uwzględnić wszystkie błędy popełnione przez podatnika, w tym te skutkujące zaniżeniem kosztów uzyskania przychodów, czy też może opierać się na błędnych deklaracjach podatnika w zakresie kosztów, jeśli nie zostały one przez niego skorygowane?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, zastępując podatnika w rozliczeniu jego podatku, powinien skorygować wszystkie popełnione przez podatnika błędy, nie tylko te, które skutkują wzrostem kwoty zobowiązania podatkowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w kosztach uzyskania przychodów, organ powinien je uwzględnić, nawet jeśli podatnik nie złożył korekty deklaracji. Ustalenie przychodu w drodze oszacowania, choć obarczone ryzykiem, powinno być jak najbardziej zbliżone do stanu rzeczywistego, co obejmuje również prawidłowe rozliczenie kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła na nowo wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zaniżył przychody ze sprzedaży samochodów i motocykli oraz zawyżył koszty uzyskania przychodu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa podatkowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie przeprowadzenia dowodów oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania i kosztów uzyskania przychodów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając za zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących kwotę 5.134 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. i M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących A. i M. K. kwotę 5.134 zł (słownie: pięć tysięcy sto trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] września 2010 r., nr [...], określającą Pani A. K. i Panu M. K. (zwanym dalej Skarżącymi) wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 87.759,00 zł i w to miejsce określił wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 67.537,00 zł. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że w roku 2004 r. Pan M. K., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie m.in. sprzedaży detalicznej samochodów, motocykli i łodzi, zaniżył uzyskiwane z tego tytułu przychody podatkowe. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku czternastu transakcji sprzedaży ich wartości faktyczne były wyższe od wykazanych na fakturach wystawionych przez Skarżącego i ujmowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W ten sposób Skarżący zaniżył przychody podatkowe o kwotę 208 648,36 zł. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że Skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę 2 574,18 zł w związku z błędem rachunkowym powstałym przy wyliczaniu różnic kursowych na dokumencie PK nr 449 dotyczącym dokumentu celnego SAD nr [...]oraz zaniżył wartość spisu z natury sporządzonego na dzień 31 grudnia 2004 r. o kwotę 87 026,16 zł. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że Skarżący w spisie z natury nie ujął samochodu osobowego marki [...] z 2003 r. oraz samochodu ciężarowego [...] z 1997 r. będących towarami handlowymi Skarżącego. Powyższe samochody zostały sprzedane przez ww. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej odpowiednio 18 stycznia 2005 r. i 28 lutego 2005 r. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji i określając na nowo kwotę zobowiązania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że materiał zebrany w sprawie nie dowodzi, iż w przypadku zbycia motocykla [...] z 2003 r. za kwotę 6 710,00 zł Panu T.K. oraz motocykla [...] z 2003r. za kwotę 6 905,20 zł Panu A. D. rzeczywista wartość tych transakcji była wyższa od zaewidencjonowanych przez Skarżącego. Organ odwoławczy zauważył, że wskazani nabywcy motocykli nie zostali przesłuchani, gdyż nie jest znane ich aktualne miejsce pobytu. Natomiast sam fakt, że zakupione przez nich motocykle zostały odsprzedane za kwoty kilkakrotnie wyższe po upływie dwóch dni (motocykl Suzuki) oraz po upływie pół roku (motocykl [...]) sam w sobie nie stanowi dowodu podważającego wiarygodność kwot wskazanych na fakturach wystawionych przez Skarżącego. Po drugie, Dyrektor Izby Skarbowej na nowo określił wartość przychodu osiągniętego przez Skarżącego ze sprzedaży motocykli na rzecz Pana A. oraz Pana M. Przyjął w tym zakresie średnie wartości z przedziału cenowego wskazanego przez nabywców. W pozostałym zakresie organ odwoławczy zgodził się ustaleniami organu pierwszej instancji. Wskazał, że według zeznań świadków na fakturach sprzedaży były wpisywane zaniżone wartości transakcji, przez co zaniżono przychód z tytułu sprzedaży motocykli i łodzi z przyczepką. Organ kontroli skarbowej zgodnie z art. 23 § 4 o.p., w inny sposób oszacował podstawę opodatkowania, tj. na podstawie zeznań osób dokonujących zakupy u Skarżącego oraz na podstawie niezakwestionowanych zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Oszacowanie wartości sprzedaży w wyżej opisany sposób pozwoliło na określenie jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej, co jest zgodne z art. 23 § 5 o.p. Organ odwoławczy podtrzymał też stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie kwestii zawyżenia przez Skarżącego kosztów uzyskania przychodów o kwotę 2 574,18 zł oraz zaniżenie wartość spisu z natury sporządzonego na dzień 31 grudnia 2004 r. o kwotę 87 026,16 zł. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżących złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie procesowego prawa podatkowego, tj.: 1) zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 o.p., poprzez uznanie, iż wysokość wynagrodzenia uzyskanego ze sprzedaży pojazdów marki: [...]sprzedanego na rzecz T. A., [...]sprzedanego na rzecz R. M., [...]sprzedanego na rzecz A. B. oraz pozostałych pojazdów określonych w pkt 1-10 decyzji była wyższa niż wykazana przez podatnika w ewidencji sprzedaży, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia podatnika, dokumenty prywatne w postaci faktur, a przede wszystkim zeznania świadków - nabywców pojazdów potwierdzają, że ceny sprzedaży były niższe niż określone przez organ podatkowy; 2) art. 122, art. 123 § 1, art. 187§1, art. 180 §1, art. 197, art. 210 § 1 pkt 6 o.p. poprzez: -zaniechanie przeprowadzenia dowodu ze złożonego przez świadka A. B. oświadczenia w zakresie wysokości zapłaconego wynagrodzenia, ale również przebiegu przesłuchania przez organ podatkowy i nie wskazania w uzasadnieniu decyzji powodów niedopuszczenia dowodu; -oddalenie wniosku Skarżącego i zaniechanie przesłuchania świadków, którzy składali zeznania jedynie w postępowaniu prowadzonym przez Policję (na podstawie których ustalono stan faktyczny w niniejszej sprawie), a w których to czynnościach Skarżący nie uczestniczył, na okoliczność przebiegu transakcji i warunków ustalonych przez Skarżącego, w tym wartości wynagrodzenia, okoliczności poświadczenia w dokumencie prywatnym (fakturze VAT) ceny sprzedaży, stanu technicznego i wyposażenia pojazdów, nakładów poczynionych na pojazd w trakcie użytkowania przez świadka oraz innych okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, w tym ustalenia przyczyn ewentualnych rozbieżności pomiędzy składanymi zeznaniami a oświadczeniem składanym na fakturze; ustalenie wartości pojazdów bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy organ podatkowy nie posiada wiedzy specjalistycznej wymaganej dla określenia ceny rynkowej motocykli i łodzi, a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że samochody będące przedmiotem obrotu były uszkodzone, a jednocześnie strony transakcji sprzedaży pojazdów składały sprzeczne wyjaśnienia co do ceny zapłaty, w tym niektórzy kupujący składali zeznania sprzeczne z wcześniej składanymi pisemnymi oświadczeniami; - zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania celnego w zakresie związanym z importem spornych pojazdów, w tym ich stanu technicznego i zakresu uszkodzeń, a także ich wartości; oraz zaniechanie ustalenia stanu technicznego oraz wyposażenia pojazdów wskazanych w pkt 1-12 decyzji, podczas gdy tego rodzaju ustalenia mają wpływ na określenie i możliwość porównania wartości ceny motocykli i łodzi tej samej marki lub rodzaju. II. naruszenie materialnego prawa podatkowego, tj.: 1) art. 23 § 1, § 3, § 4 i § 5 o.p.: - poprzez jego błędne zastosowanie i określenie na jego podstawie wartości przychodu, podczas gdy przepis nakazuje oszacować wartość podstawy opodatkowania, którą w przypadku podatku dochodowego stanowi dochód uzyskany w roku podatkowym (tj. przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów), przez co wartość określonej marży (zysku) a tym samym dochodu podatnika osiągnęła wartość kilkuset % lub nawet 1000% w stosunku do poniesionych wydatków na ich osiągnięcie, przez co podstawa opodatkowania nie odpowiada wartości rynkowej, a tym samym przyjęta metoda oszacowania odbiega w sposób rażący od wartości jaką rzeczy wiście mógł uzyskać podatnik; - poprzez niezastosowanie metody oszacowania - porównawczej zewnętrznej wskazanej w § 3 art. 23 o.p., polegającej na porównaniu wartości marż uzyskanych przez Skarżącego i innych sprzedawców pojazdów, a tym samym zastosowanie "innej" metody nieznanej ustawie, podczas gdy nie zaistniały ku temu żadne przesłanki, tj. organ w żaden sposób nie wskazał, ażeby określenie podstawy opodatkowania w oparciu o metody ustawowe, w tym metodę porównawczą zewnętrzną było niemożliwe, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia przez organ, że podatnik uzyskiwał nierzeczywistą marżę z tytułu sprzedaży w wysokości sięgającej kilkuset lub kilku tysięcy procent; 2) art. 24 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2000 r. Nr 14, poz.176, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.d.o.f." oraz z art. 21 §3 o.p., poprzez określenie w decyzji wysokości kosztów uzyskania przychodów w kwocie 623.086,31 zł, podczas gdy prawidłowa wartość kosztów uzyskania przychodów wynosi 633.086,31 zł. Pełnomocnik podniósł, że błąd organu polegał na przyjęciu kosztów uzyskania przychodów z deklaracji podatnika, podczas gdy z księgi podatkowej wynika wartość wyższa o 10.000,00 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a dodatkowo wskazał, że w postanowieniu z [...] listopada 2010 r. nr [...] odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów wyjaśniając m.in., iż co do zasady podstawa opodatkowania powinna być ustalana na podstawie cen transakcyjnych widniejących na fakturach, a w drodze wyjątku, który jednoznacznie powinien wynikać z ustawy podatkowej, na podstawie cen rynkowych. Stąd powoływanie biegłego w tym zakresie było bezzasadne. Powyższe dotyczy również zarzutu zaniechania przeprowadzenia dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania celnego. Deklarowane wartości importowanych pojazdów nie maja znaczenia w powyższej sprawie. Organ odwoławczy nie kwestionuje kosztów nabycia przedmiotowych pojazdów. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. oraz art. 21 §3 o.p. podniósł, że Skarżący nie kwestionował prawidłowości wykazanych kosztów w złożonym zeznaniu, korekcie zeznania, ani też w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zaskarżoną decyzję należało uchylić, aczkolwiek nie wszystkie podniesione zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Nietrafne, zdaniem Sądu, są zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stwierdzonego przez organy zaniżenia przychodów z tytułu sprzedaży motocykli i łodzi motorowych. Zebrany w tej kwestii materiał dowodowy można uznać za kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski w pełni uzasadnione. Zgodnie z art. 180 o.p. jako dowód w postępowaniu należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie zaś z art. 181 §1 o.p. dowodem w postępowaniu mogą być w szczególności materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa karne skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Należy przy tym wskazać, że przepis art. 181 § 1 o.p. w brzemieniu obowiązującym przed 6 maja 2006 r. stanowił, że dowodem w sprawie mogą być materiały zgromadzone w toku prawomocnie zakończonego postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Jednak w przedmiotowej sprawie postępowanie kontrolne zostało wszczęte i zakończone, gdy ustawodawca zrezygnował już z tego warunku - zmiana wprowadzona na mocy przepisu art. 2 ustawy z 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 66, poz. 470). Dlatego też pozyskane z Policji protokoły przesłuchań nabywców motocykli mogły stanowić podstawę do ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. W aktualnym stanie prawnym nie ma też wymogu, aby czynności dowodowe przeprowadzone w postępowaniu karnym w każdym przypadku były powtarzane w postępowaniu podatkowym. Zdaniem Sądu wykorzystanie materiałów dowodowych przeprowadzonych i zgromadzonych w toku postępowania karnego, co do zasady nie narusza podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Powtórzenie określonych czynności dowodowych przeprowadzonych w toku postępowania karnego będzie konieczne jedynie wówczas, kiedy ocena tych dowodów dokonana w powiązaniu z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym, uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w konkretnej sprawie podatkowej. Z taką sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że w świetle art. 191 o.p. organy skarbowe samodzielnie oceniają na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Mieści się w tym ocena dopuszczalności i przydatności poszczególnych dowodów. Oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ważne jest przy tym, aby ocena ta była wszechstronna i zgodna z prawidłami logiki. Pełnomocnik Skarżących podniósł, że naruszenie powyższej zasady polegało na przyjęciu, że wycena pojazdów wymienionych w skarżonej decyzji była wyższa niż wskazana na fakturach, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia podatnika, dokumenty prywatne w postaci faktur, a przede wszystkim zeznania świadków-nabywców pojazdów potwierdzają, ze ceny sprzedaży były niższe niż określone przez organ podatkowy. Zdaniem Sądu powyższemu stwierdzeniu pełnomocnika przeczą zeznania świadków, tj. Pana D. L., Pana A. S., Pana T. M., Pana A. S., Pana M. G., Pana J. C., Pana P. K., Pana K. G., Pana K. G., Pana T. A., Pana R. M., jak też zeznania Pana A. B. W tym ostatnim przypadku świadek w trakcie przesłuchania przeprowadzonego 17 września 2008 r. przez funkcjonariusza Komendy Wojewódzkiej Policji w B. zeznał, że w 2004 r. i w 2006 r. zakupił od Skarżącego motocykle marki [...] oraz, że zapłacił za nie około 9.000,00 zł. Natomiast w trakcie przesłuchania przed inspektorem kontroli skarbowej 16 stycznia 2009 r. ww. zeznał, ze wartość wykazana na fakturze nr [...]r. nie była rzeczywistą kwotą zapłacona za motocykl. Zatem w ocenie Sądu organ podatkowy logicznie uzasadnił niespójność zeznań Pana A. B. i zasadnie uznał, że wartość wykazana na fakturze nie była rzeczywistą kwotą za motocykl. Za bezzasadny należy uznać zarzut skargi, iż organ podatkowy ustalił wartość pojazdów bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy samochody były uszkodzone, a zeznania świadków sprzeczne co do ceny zapłaty. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem, że powoływanie biegłego jest zbędne z uwagi na fakt, iż sprzedawane towary nie były uszkodzone oraz, że co do zasady podstawa opodatkowania powinna być ustalana na podstawie cen transakcyjnych widniejących na fakturach, a w drodze wyjątku, który powinien jednoznacznie wynikać z ustawy podatkowej, na podstawie cen rynkowych. Ponadto organ wskazał, że przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania celnego jest bezzasadne, gdyż wartości importowanych pojazdów nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zebrany w tej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski są logiczne i w pełni przekonujące. W tym zakresie całkowicie niezasadne są podniesione przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia art. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 §1, art. 180 §1, art. 197, art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Ponadto Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ podatkowy art. 23 § 1, § 3, § 4 i § 5 o.p. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji słusznie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie mogła mieć zastosowania metoda porównawcza zewnętrzna polegającą na porównaniu wysokości obrotów w innych przedsiębiorstwach prowadzących działalność o podobnym zakresie i w podobnych warunkach, gdyż strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, w jaki sposób proponowana przez niego ww. metoda mogłaby doprowadzić do ustalenia innej, bardziej zbliżonej do rzeczywistości podstawy opodatkowania. W związku z powyższym, organy podatkowe, mając na względzie art. 23 § 4 o.p., zasadnie oszacowały podstawę opodatkowania w inny sposób, tj. na podstawie zeznań osób dokonujących zakupy u Skarżącego oraz na podstawie niezakwestionowanych zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Oszacowanie wartości sprzedaży w wyżej opisany sposób pozwoliło na określenie jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej, co jest zgodne z art. 23 § 5 o.p. Bezzasadny jest przy tym zarzut pełnomocnika, że ustalając podstawę opodatkowania organ podatkowy dokonał oszacowania jedynie przychodu, pomijając koszty uzyskania przychodu. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał bowiem, że postępowanie podatkowe nie wykazało nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania kosztów (oprócz jednego błędu rachunkowego) oraz, że w trakcie ww. postępowania Skarżący nie kwestionował ustaleń w tym zakresie oraz nie dostarczył dokumentów potwierdzających ich poniesienie. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, co podkreślono w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, że ustalenie przychodu w drodze oszacowania zawiera już w swej istocie ryzyko, że przychód ten nie będzie dokładnie taki sam jak przychód rzeczywisty. Ryzyko to obciąża jednak podatnika, który z przyczyn od niego zależnych prowadzi ewidencję w sposób nierzetelny. Szacunek winien jednak być jak najbardziej zbliżony do stanu rzeczywistego (wyrok NSA z 19 marca 2003 r., sygn. akt SA/BK 318/03, LEX nr 103701). Za zasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie do określenia dochodu w decyzji wysokości kosztów uzyskania przychodów z deklaracji Skarżącego, podczas gdy z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że wartość kosztów uzyskania przychodów jest wyższa o 10.000 zł. Zgodnie z powołanym artykułem u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (....), jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa. Zdaniem Sądu, organ podatkowy zastępując podatnika w rozliczeniu jego podatku powinien skorygować wszystkie popełnione przez podatnika błędy, nie tylko te, które skutkują wzrostem kwoty zobowiązania podatkowego. W literaturze wskazuje się, iż zasadniczym celem postępowania podatkowego jest rozstrzygniecie sprawy podatkowej, wynikającej z faktu istnienia uprawnień i obowiązków podatkowych w drodze czynności faktycznych i prawnych uprawnionego organu podatkowego. Postępowanie podatkowe jest zatem ukierunkowane na realizację porządku prawnego wyrażonego w przepisach materialnego prawa podatkowego. Spełniając ten cel postępowanie podatkowe realizuje jednocześnie zasadniczo dwie funkcje, a mianowicie ochronną i porządkującą. Pierwsza sprowadza się do stwierdzenia, że organ podatkowy obowiązany jest z urzędu do ochrony oprócz interesu publicznego, także interesu indywidualnego. Druga natomiast polega na zapewnianiu sprawnego i jednolitego działania organów podatkowych poprzez normatywne ujęcie zasad i trybu postępowania podatkowego (zob. P. Pietrasz, Cele postępowania podatkowego i funkcje prawa w postępowaniu podatkowym, (w:) System prawa finansowego, tom III , red. Leonard Etel, Warszawa 2010, s. 719.). W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu nie do przyjęcia jest stanowisko organu podatkowego sprowadzające się do stwierdzenia, że skoro podatnik nie kwestionował prawidłowości wykazanych kosztów w złożonym zeznaniu i nie korygował ich składając korektę zeznania, to wykazane przez niego kwoty korzystają z domniemania prawdziwości. W świetle art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. nie można znać za prawidłowe dokonane przez organ rozliczenie remanentów podatnika. Z protokołu kontroli sporządzonego 17 kwietnia 2009 r. wynika, że wartość kosztów uzyskania przychodów zaewidencjonowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynosiła 1.214.690,99 zł (str.6), i została pomniejszona o wartość zawyżenia ustalonego przez organ podatkowy, tj, o kwotę 2.574,18 zł. Wartość remanentu początkowego na dzień 1 stycznia 2004 r. wynosiła 74.831,97 zł (str. 6 protokołu). Natomiast wartość remanentu końcowego w wys. 556.836,31 zł (str. 7 protokołu) została powiększona o ustalone przez organ podatkowy zaniżenie o wartość 87.026,16 zł i wyniosła 653.862,47 zł. W związku z powyższym wartość kosztów uzyskania przychodów powinna wynieść (1.214.690,99 -2574,18)-[(566.836,31 +87.026,16)]-74.831,97= 633.086,31 zł, a nie jak ustalił organ 623.086,31 zł. Powyższe stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f., dlatego też Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach w trybie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 tej ustawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ powinien winien uwzględnić zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów wynikające z art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło