I SA/Bk 449/08

WyrokWSA w Białymstoku2009-03-17

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dostawa gruntu niezabudowanego, który w obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. planie zagospodarowania przestrzennego był oznaczony symbolami RE, R2, W, a w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenie produkcji rolniczej o podwyższonych walorach ekologicznych (RE), terenie zieleni urządzonej (ZU) i częściowo jako wody powierzchniowe, może być uznana za teren przeznaczony pod zabudowę w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, co skutkowałoby brakiem zwolnienia od podatku?
Ratio decidendi
Dostawa gruntu, który w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego był oznaczony symbolami rolniczymi, a w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenie produkcji rolniczej, zieleni urządzonej lub wód powierzchniowych, nie może być uznana za teren przeznaczony pod zabudowę. W związku z tym, jego dostawa korzysta ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a faktura dokumentująca taką transakcję nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, zwłaszcza w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. zakupiła działkę od Spółdzielni Produkcji Rolnej "R". Transakcja została opodatkowana stawką 22% VAT, a Spółka rozliczyła podatek naliczony. Organy podatkowe uznały, że transakcja dotyczyła terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę, w związku z czym korzystała ze zwolnienia od VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. W konsekwencji, faktura dokumentująca tę transakcję nie mogła stanowić podstawy do obniżenia podatku naliczonego zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. Spółka zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów, naruszenie przepisów proceduralnych oraz zasad prawa wspólnotowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E. [...] Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2008 r. oddala skargę. Decyzją z [...] września 2008 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] czerwca 2008 r. Nr [...], w której organ pierwszej instancji określił wobec "E" Spółka z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako Spółka) kwotę podatku naliczonego w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2008 r. do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł, w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł, a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł (sprostowanej postanowieniem organu z [...] sierpnia 2008 r.), stanowiącej 30 % kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Spółka zakupiła od Spółdzielni Produkcji Rolnej "R" w C. działkę nr [...] w N. W dniu [...] listopada 2007 r. zawarto w formie aktu notarialnego warunkową umowę sprzedaży. Tego dnia Spółka wpłaciła część ceny [...] zł, co potwierdzone zostało wystawieniem faktury VAT z [...] listopada 2007 r. nr [...]. Natomiast w dniu [...] stycznia 2008 r. zawarto umowę przeniesienia własności nieruchomości i w tym też dniu Spółka, według wystawionej faktury VAT nr [...], wpłaciła pozostałą część ceny w wysokości [...] zł. Przedmiotowa transakcja opodatkowana została stawką w wysokości 22%, a wynikający z wystawionej faktury podatek Spółka rozliczyła jako podatek naliczony w miesiącu styczniu 2008 r. Organy podatkowe oceniły natomiast, iż przedmiotowa dostawa, jako że dotyczyła terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę, korzysta ze zwolnienia w podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie u.p.t.u. W konsekwencji faktura dokumentująca transakcję zwolnioną od podatku nie może dla Spółki stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, co wynika z art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpoznając tę sprawę podkreślił, że kwestią kluczową do właściwego zastosowania przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. jest udzielenie odpowiedzi na pytanie co należy rozumieć pod pojęciem "tereny przeznaczone pod zabudowę". Zdaniem organu, w związku z tym, że przepisy u.p.t.u. nie zawierają definicji tego pojęcia, należy w tym zakresie posłużyć się przepisami innymi niż podatkowe. Organ wskazał, że o przeznaczeniu terenów na różne cele mówi ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wynika z niej, że zakwalifikowanie terenu do tej lub innej kategorii wynika z planów gminy co do przyszłej zabudowy. Następuje to przede wszystkim w formie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy. Z powyższego wynika, że o tym czy dany grunt będzie przeznaczony pod zabudowę decydują władze gminne. Polityka przestrzenna gminy wyrażona jest natomiast w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, którego uchwalenie jest niezbędnym etapem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, a postanowienia studium są wiążące dla organów gminy przy uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz we wszystkich innych działaniach związanych z realizacją polityki przestrzennej. Plany zagospodarowania muszą być zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ wskazał, że co prawda dla przedmiotowej działki, będącej przedmiotem transakcji nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy gruntu, jednak z niekwestionowanych przez Spółkę ustaleń wynika, że: – działka stanowi grunty orne, pastwiska trwałe, nieużytki i rowy; – w obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka znajdowała się na terenie oznaczonym w planie symbolami RE, R2,W; – działka położona jest na terenie produkcji rolniczej o podwyższonych walorach ekologicznych (oznaczonym symbolem RE), terenie zieleni urządzonej (oznaczonej symbolem ZU) i część terenu działki oznaczona jest na rysunku studium jako wody powierzchniowe. Organ stwierdził przy tym, że co prawda miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał do 31 grudnia 2003 r., jednak fakt utraty mocy obowiązującej dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje, że przedmiotowy grunt staje się gruntem budowlanym czy przeznaczonym pod zabudowę. Dodatkowo wskazał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym korespondują z regulacjami zawartymi w ustawie z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), a zwłaszcza w jej art. 7 ust. 1, który stanowi, iż przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody właściwego organu, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na tym tle organ podkreślił, że ostatnio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego takiej zgody nie zawierał. Mając na uwadze przepis art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r., nadanym przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 192, poz. 1382) organ odwoławczy uznał, że Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z w/w faktury. Oprócz powyższego, organy podatkowe zakwestionowały też prawidłowość rozliczenia podatku należnego z faktury VAT nr [...] z [...] stycznia 2008 r. wystawionej przez Spółkę na rzecz [...] Kopalni Surowców mineralnych Spółka z o.o. w S. za usługę dzierżawy nieruchomości. W tym zakresie Spółka nie wnosiła zastrzeżeń na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości Spółce wymierzone zostało dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku. Organ odwoławczy podkreślił przy tym w uzasadnieniu swojej decyzji, że dodatkowe zobowiązanie posiada cechy, które upodabniają je do zobowiązania podatkowego, jednakże w swojej konstrukcji odbiega od podatku od towarów i usług. Nie obciąża konsumpcji, nie istnieje zatem możliwość jego przerzucenia na nabywcę towaru lub usługi. Jest związane z wadliwym sporządzeniem deklaracji VAT. Jest zatem sankcją administracyjną. Nie ustala się go proporcjonalnie do ceny towarów i usług, wymierza się je w wysokości 30% zaniżenia zobowiązania lub kwoty zawyżenia zwrotu podatku. Dodatkowe zobowiązanie nie jest podatkiem wielofazowym i nie obciąża wartości dodanej. W konsekwencji nie jest odstępstwem od stosowania przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka zarzuciła powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. naruszenie: – prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz 88 ust 3a pkt 2 u.p.t.u.; – przepisów proceduralnych, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym z mocy art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie o.p.; – zasady proporcjonalności, neutralności i równowagi w podatku VAT dla podatnika, wyrażonych w Przepisach Prawa Wspólnot Europejskich; – prawa materialnego Wspólnot Europejskich poprzez włączenie do stosowania środka specjalnego niezgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach Dyrektywy jednolitej 2006/112/WE (a wcześniej: Pierwszej Dyrektywy oraz w art. 27 ust. 2 Szóstej Dyrektywy). W oparciu o te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka wyraziła pogląd, że pomimo braku podatkowej definicji pojęcia "gruntu przeznaczonego pod zabudowę", posługując się definicjami z innych dziedzin prawa rozumieć przez to należy zarówno te grunty, które widnieją w planie zagospodarowania terenu przestrzennego jako przeznaczone pod zabudowę jak i te grunty - w szczególności w sytuacji, gdy brak jest aktów prawa miejscowego - które właściciel nabył z zamiarem przeznaczenia pod zabudowę, a wszelkie okoliczności faktyczne wskazują na to, iż zamiar ten jest realny i możliwy do przeprowadzania. Zdaniem Spółki, z uwagi na fakt, iż w momencie zawarcia transakcji sprzedaży gruntu nie było możliwe ustalenie statusu nieruchomości na podstawie aktów prawa miejscowego (przede wszystkim nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym w sposób jednoznaczny określony zostałby status prawny gruntu), kwestią zasadniczą dla prawidłowego określenia zasad opodatkowania VAT było ustalanie zamiaru Spółki co do celów na jakie grunt ten miał zostać przeznaczony. Istnienia takiego zamiaru powinno być przedmiotem obowiązkowego badania przez organ podatkowy pierwszej instancji, zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. Tymczasem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nie odniósł się ani do zamiaru Spółki ani w ogóle do tych okoliczności sprawy, z których bezspornie wynika, iż Spółka zakupiła grunt w celach pod zabudowę. Równolegle do transakcji zakupu gruntu Spółka prowadziła proces zmiany kwalifikacji gruntu z gruntu rolnego na cele nierolnicze. Przekształceniu kwalifikacji gruntu sprzyja fakt, iż nieruchomość położona jest w strefie zainwestowania o średniej i wyższej intensywności. W sąsiedztwie znajdują się nieruchomości komercyjne oraz nieruchomości zabudowane domami jednorodzinnymi skomunikowanymi drogowo. Działania prowadzone przez Spółkę - zakup gruntów pod zabudowę i związany z tym proces zmiany kwalifikacji działki - stanowią odzwierciedlenie profilu działalności Spółki i z punktu widzenia ekonomicznego stanowią dla Spółki logiczną decyzję biznesową. Spółka nie planowała zakupu gruntu dla celów produkcji rolnej, gdyż produkcja taka nie jest w żaden sposób związana z przedmiotem działalności Spółki ani nie leży w planach Spółki. Spółka podniosła również, że zgodnie z art. 88 ust 3a pkt 2 u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu, jest zwolniona od podatku - a kwota wykazana w fakturze nie została uregulowana (...). Zdaniem Skarżącej, wykonanie przez nią zapłaty, wyłącza zastosowanie przywołanego artykułu, bowiem do jego zastosowania konieczne jest spełnienie łącznie, obydwu przesłanek, o których mowa w przywołanym przepisie. Argumentując bezzasadność ustalenia przez organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego Spółka wskazała na występującą jej zdaniem niezgodność przepisu art. 109 ust. 5 u.p.t.u. z przepisami dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W ocenie strony skarżącej dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie posiada związku z konsumpcją i narusza zasadę proporcjonalności zasadę neutralności podatku od towarów i usług. Stosowanie dodatkowego zobowiązania finansowego w sposób istotny zakłóca warunki konkurencji na poziomie krajowym, obniżając niesłusznie rentowność ukaranych firm lub eliminując je z rynku. Spółka wskazała przy tym, że Polska nie wynegocjowała prawa do stosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, zatem jego stosowanie stanowi naruszenie przepisów prawa wspólnotowego z racji braku uzyskania zgody Komisji Europejskiej na wprowadzenie takiego środka specjalnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii zasadności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży na rzecz Spółki działki nr [...] w N. Z akt sprawy wynika, że Spółka zakupiła przedmiotowy grunt od Spółdzielni Produkcji Rolnej "R" w C. na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości z [...] stycznia 2008 r. Transakcja opodatkowana została stawką w wysokości 22%, a podatek wynikający z wystawionych faktur Spółka rozliczyła jako podatek naliczony. W ocenie organu wskazana transakcja korzystała ze zwolnienia od opodatkowania VAT przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u., a w konsekwencji faktura dokumentująca taką transakcję nie mogła stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, co z kolei wynika z art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. Spółka wywodziła jednak, że sprzedaż wspomnianego gruntu obligowała do naliczenia od tej czynności 22% VAT, albowiem dotyczyła dostawy gruntu niezabudowanego, ale przeznaczonego pod zabudowę. Rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga analizy uregulowania art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. Przepis ten przewiduje zwolnienie od VAT dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Z cytowanego uregulowania wynika, że zwolnieniem objęta została tylko taka dostawa, która dotyczy terenu niezabudowanego, przy jednoczesnym przeznaczeniu tego terenu na cele inne niż pod jakąkolwiek zabudowę. Jeżeli zatem dany teren jest przeznaczony pod jakąkolwiek zabudowę, jego dostawa nie kwalifikuje się do zwolnienia od VAT. Na tle wskazanej normy, polemika między stronami skupiła się na rozumieniu pojęcia "tereny przeznaczone pod zabudowę". Obydwie strony słusznie zauważyły, że na gruncie prawa podatkowego próżno szukać definicji tego pojęcia. Kwestie przeznaczenia terenu na określone cele reguluje natomiast przywołana wyżej ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też, to przede wszystkim w tej ustawie należy doszukiwać się znaczenia pojęcia "teren przeznaczony pod zabudowę". Z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że ustalenie przeznaczenia terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jest podstawowym środkiem polityki planowania zagospodarowania i zabudowy m.in. terenów należących do gminy. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje natomiast w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. art. 4 ust. 2). Zaznaczyć przy tym trzeba, iż obligatoryjnym elementem programowania polityki przestrzennej na szczeblu gminy jest również studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, którego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Uchwalenie studium stanowi o kierunkach zagospodarowania lokalnego i wyznacza ramy zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (zob. art. 9 ustawy). W realiach niniejszej sprawy, działka będąca przedmiotem transakcji objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wygasł z dniem 1 stycznia 2004 r., a nowy plan nie został jeszcze uchwalony. Zgodzić się jednak należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że utrata mocy obowiązującej dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak decyzji o warunkach zabudowy, nie powoduje, że przedmiotowy grunt stał się gruntem budowlanym, czy też przeznaczonym po zabudowę. Brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznacza domniemania o przeznaczeniu gruntów pod zabudowę. Dlatego też przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę na inne okoliczności, takie jak dotychczasowe przeznaczenie gruntu, czy też kierunek jego przeznaczenia zawarty w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego gmina uchwala w przyszłości plan miejscowy. Otóż z aktu notarialnego Rep A [...] z [...] listopada 2007 r., dotyczącego warunkowej sprzedaży przedmiotowego gruntu wynika, że działka ta stanowi grunty orne, pastwiska trwałe, nieużytki i rowy (okazany stronom aktu wypis rejestru gruntów wydany przez Starostwo Powiatu G. z [...] września 2007 r.). Ponadto stronom stawającym do aktu notarialnego okazano zaświadczenie Urzędu Miejskiego w G. M. z [...] listopada 2007 r., z którego wynika, iż w obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolami RE, R2, W. Ponadto, co należy podkreślić, w obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego z [...] sierpnia 2007 r. nr [...], również okazanym stronom powyższej umowy, przedmiotowa działka położona jest na terenie produkcji rolniczej o podwyższonych walorach ekologicznych (oznaczonym symbolem RE), terenie zieleni urządzonej (oznaczonej symbolem ZU), a część terenu oznaczona jest jako wody powierzchniowe. Powyższe uzasadnia twierdzenie organu, że działkę będącą przedmiotem omawianej transakcji "R" w C. ze Spółką, należy uznać za teren nie będący terenem budowlanym ani przeznaczonym pod zabudowę. Sąd pragnie podkreślić, że o przeznaczeniu danego terenu pod zabudowę bądź każdy inny cel, decydują obiektywne kryteria, nie zaś subiektywne przekonanie i zamiar sprzedawcy lub nabywcy takiego terenu. Oznacza to, że zamiar Spółki przeznaczenia terenu działki pod zabudowę nie może stanowić okoliczności wskazującej na takie właśnie przeznaczenie terenu. Fakt, że w dotychczas obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka oznaczona była jako grunty orne niezabudowane oraz rowy w powiązaniu z obowiązującym studium z [...] sierpnia 2007 r., stanowi wystarczającą podstawę do uznania tej działki za teren nie przeznaczony pod zabudowę. W konsekwencji, dostawa takiego gruntu jest zwolniona od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. Organ nie naruszył zatem powyższego uregulowania. Zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. również pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Przedmiotowa transakcja udokumentowana została dwiema fakturami. Pierwsza z nich wystawiona została [...] listopada 2007 r., potwierdzając fakt uiszczenia przez Spółkę części ceny transakcyjnej (faktura VAT nr [...]). Druga faktura VAT z [...] stycznia 2008 r., nr [...] potwierdza natomiast zapłatę pozostałej części ceny nabycia nieruchomości. Spółka dokonała tej zapłaty w związku z zawarciem w formie aktu notarialnego umowy przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości realizując zawartą [...] listopada 2007 r. warunkową umową sprzedaży (akt notarialny z [...] stycznia 2008 r. Rep. A [...]). W takim stanie faktura z [...] stycznia 2008 r. dokumentująca transakcję zwolnioną od opodatkowania VAT, nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w tej fakturze. Sąd zauważa, że prawo takie Spółka uzyskałaby, gdyby przedmiotowa transakcja została w całości zrealizowana i udokumentowana fakturą przed końcem 2007 r. W stanie prawnym przed 1 stycznia 2008 r. przepis art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. umożliwiał bowiem odliczenie kwoty podatku naliczonego w fakturze dokumentującej czynność zwolnioną od podatku albo niepodlegającą opodatkowaniu. Warunkiem było zapłacenie przez sprzedawcę tej kwoty. Wspomniana, obowiązująca od 1 stycznia 2008 r. zmiana uregulowania art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. została wprowadzona ustawą z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 192, poz. 1382 ze zm.). Nowelę ogłoszono 19 października 2007 r. Biorąc powyższe pod uwagę można wyrazić opinię, że w Spółce zabrakło optymalnego planowania podatkowego, które pozwoliłoby wykorzystać istniejące jeszcze w 2007 r. instrumenty prawne do odliczenia podatku naliczonego w fakturach dokumentujących transakcję dostawy przedmiotowej działki, która to transakcja zwolniona była od VAT. Sąd nie stwierdził również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia Pierwszej Dyrektywy Rady 67/227/EWG z 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych (Dz. U. UE. L 71, s. 1301), art. 27 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE. L 77, s.145) oraz Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej Dz.U.UE.L 2006 s. 347). Podkreślenia wymaga, że ETS w wyroku z 15 stycznia 2009 r. w sprawie C-502/07 K-1 sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy, udzielając odpowiedzi na pytania prejudycjalne Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z 31 lipca 2007 r., I FSK 1062/06) stwierdził, że zasada wspólnego systemu VAT w kształcie określonym w art. 2 akapit 1 i 2 Pierwszej Dyrektywy nie stoi na przeszkodzie by państwo członkowskie przewidziało w swoim ustawodawstwie sankcję administracyjną, taką jak "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" przewidziane w art. 109 ust. 5 i 6 u.p.t.u. Trybunał wskazał, że sankcja administracyjna, taka jak przewidziana w art. 109 ust. 5 i 6 u.p.t.u., jest środkiem, o którym mowa w art. 22 ust. 8 Szóstej Dyrektywy VAT, który stanowi, że państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, które uznają za konieczne do prawidłowego naliczenia i pobrania podatku. W związku z tym nie może stanowić środka specjalnego, stanowiącego odstępstwo w rozumieniu art. 27 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady. Powyższe orzeczenie, z uwagi na quasi-prawotwórczy charakter rozstrzygnięcia Trybunału oraz treść art. 10 TWE spowodowało, że powyższe zarzuty oraz zarzut naruszenia zasady proporcjonalności, neutralności i równowagi VAT Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał za niezasadny. Reasumując, Sąd stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie dokonały subsumcji norm prawa materialnego pod tak ustalony stan faktyczny. Zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów prawa procesowego. Brak jest, zatem w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek podstaw do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. Dlatego też na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło