I SA/Bk 45/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] września 2007 r., nr [...], w której odmówiono Panu A. A. umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 285 zł, a także kosztów upomnienia w kwocie 8,80 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że ulga polegająca na umorzeniu zaległości podatkowej, określona w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 póz. 60 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia powoływanej w skrócie "o.p.", może być stosowana tylko w sytuacjach wyjątkowych, których ocena opiera się o zobiektywizowane kryteria, a nie na subiektywnym przekonaniu podatnika. Za ich przyznaniem przemawiają przede wszystkim przypadki, które są niezależne od sposobu postępowania podatnika. Brak dochodów umożliwiających uregulowanie zaległości podatkowej nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do zastosowania wspomnianej wyżej ulgi. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku Pana A. A. nie zachodzą przesłanki "interesu publicznego" ani "ważnego interesu strony", uzasadniające umorzenie ciążących na nim zaległości podatkowej oraz kosztów upomnienia. W ocenie organu interes publiczny wymaga wręcz, aby podatki należne Skarbowi Państwa były rzetelnie wykazywane i płacone w ustawowych terminach. Rozważając natomiast w niniejszej sprawie istnienie ważnego interesu podatnika, zebrano aktualne informacje dotyczące sytuacji finansowo-materialnej i życiowej wnioskodawcy. Ze złożonego przez stronę oświadczenia wynika, że źródłem utrzymania jego i jego rodziny jest uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód z pracy dorywczej wynoszący miesięcznie 750 zł netto oraz dochód z prac sezonowych uzyskiwany przez członków rodziny w kwocie 250 zł. Miesięczne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny (w tym dwóch niepełnoletnich córek) wynoszą 750 zł oraz wydatki ponoszone sezonowo w kwocie 570 zł związane z ogrzewaniem i kształceniem córki. Wnioskodawca nie posiada zarówno majątku ruchomego jak i nieruchomego. Wynajmuje jedynie pokój w domu jednorodzinnym w zamian za stróżowanie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., organ podatkowy pierwszej instancji słusznie zauważył, że w 2005 r. wnioskodawca wraz z żoną był właścicielem rachunku bankowego, na którym znajdowały się środki pieniężne w kwocie 10.000 USD. Na fakt posiadania tych środków podatnik powoływał się w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przed Wojewodą P. w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Okoliczności te nie korespondują z podnoszonym we wniosku o przyznanie ulgi podatkowej brakiem środków finansowych. Organ podatkowy badając ważny interes podatnika, zobowiązany jest nie tylko uwzględnić sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie ulgi w chwili podejmowania decyzji, ale również winien mieć na uwadze całokształt okoliczności składających się na wystąpienie powyższej przesłanki. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił również, że przedmiotowa zaległość podatkowa wynika z prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie handlu, z tytułu której podatnik nie wywiązywał się z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Wnioskodawca nie podjął kroków mających na celu dopełnienie tych obowiązków i jednocześnie nadal prowadził tę działalność. Skutki nieprzestrzegania przez podatnika przepisów prawa podatkowego w działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa, a więc na pozostałych podatników, rzetelnie wywiązujących się z ciążących na nich zobowiązań podatkowych. Byłoby to swoistą nagrodą dla podatnika, który nie wywiązuje się ze swoich powinności wobec budżetu państwa. Skarb Państwa nie może, co do zasady przejmować na siebie następstw związanych z nie wywiązywaniem się z obowiązków podatkowych. Nie godząc się z powyższą decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B., Pan A. A. wywiódł do tut. Sądu skargę, w której wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji. Podniósł, że jego trudna sytuacja materialno-finansowa spowodowana jest nie z własnej winy. Wskazał, że zgromadzone w 2005 r. środki pieniężne w kwocie 10.000 USD należały do jego rodziców. Twierdzenie organów obu instancji, że podatnik był współwłaścicielem rachunku bankowego jest oceną dowolną, niczym niepotwierdzoną, co w efekcie jest nie do przyjęcia. Skarżący dodał, że ze złożonego przez niego oświadczenia wynika jasno, iż źródłem utrzymania jego rodziny jest uzyskiwany przez niego dochód z pracy dorywczej wynoszący 750 zł brutto, a nie jak przyjęły organy netto, a także dochód uzyskiwany przez żonę z prac sezonowych (zbioru jagód) w kwocie 250 zł. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - w dalszej części powoływanej w skrócie p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Powyższe oznacza, że organy podatkowe decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa podatkowego swego rodzaju luz decyzyjny, przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) rozłożenia na raty zaległości podatkowej w przypadku spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Nawet ustalenie istnienia przesłanek do zastosowania ulgi nie wiąże organu podatkowego. Inaczej rzecz ujmując, nawet w takiej sytuacji, organ nie ma obowiązku podejmować decyzji zgodnie z żądaniem podatnika. Organ podatkowy, działając w ramach uznania administracyjnego, może zadecydować o odmowie umorzenia zaległości (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 48, LEX, 2007, wyd. II). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji wybór w zakresie uznania administracyjnego jest słuszny. Sąd nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona do sądu decyzja podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 1227/97, opublikowany w: Lex Nr 33404). W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania. Dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ zwracał się do strony o nadesłanie dokumentacji i wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej skarżącego i jej rodziny, jak też o przedstawienie wysokości miesięcznych wydatków, jakie ponosi wnioskujący o ulgę podatkową. Przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumentację organy rozważyły i oceniły pod kątem ustawowych przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Na część wezwań skarżący w ogóle nie udzielił wyjaśnień. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący dysponował w 2005 r. kwotą 10.000 USD na rachunku bankowym w [...] (k. 19/1 akt adm.). Wbrew twierdzeniom Pana A. A. był on współwłaścicielem rachunku oszczędnościowego, który został zlikwidowany w 2005 r. Wobec pojawiających się w sprawie wątpliwości, co rzeczywistych źródeł dochodów, pracownicy organu przeprowadzili kontrolę doraźną na targowisku w Z., gdzie ustalono, że skarżący nadal prowadzi nieewidencjonowaną sprzedaż towarów. Dlatego też twierdzenia podatnika o jego trudnej sytuacji materialno-finansowej mogą wzbudzać wątpliwości, a w każdym bądź razie, sytuacja ta może nie być tak trudna, jak twierdzi to strona. Konkludując należy stwierdzić, że postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a stanowisko organów zostało gruntownie wyjaśnione i uzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p. p. s. a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.